Главная Обратная связь Поможем написать вашу работу!

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






Эканамічнае развіццё, крызісы сярэдзіны 1970-х – пачатку 1980-х гг. Уступленне Грэцыі і Партугаліі ў ЕЭС. Сацыяльна-эканамічнае развіццё Грэцыі і Партугаліі ў 1980 – 2000-я гг



У другой палове 1970-х гг. эканамічнае становішча Грэцыі пагоршылася. Аб'ектыўныя цяжкасці, звязаныя з сітуацыяй у сусветнай гаспадарцы ўскладняліся складанымі ўмовамі дэмакратычнай трансфармацыі ў грамадска-палітычнай сферы. У чэрвені 1975 г. Грэцыя звярнулася да ЕЭС з просьбай аб наданні ёй статусу паўнапраўнага члена арганізацыі. Эканамічныя праблемы, з якімі сутыкнуліся ў гэты час удзельнікі еўрапейскай інтэграцыі, значна пагоршылі перспектывы яе задавальнення. Але ў 1981 г. Грэцыя стала дзесятым членам ЕЭС.

Праўленне сацыялістаў мела для грэчаскай эканомікі супярэчлівыя вынікі. Стварэнне буйнога дзяржаўнага сектару, значнае павелічэнне выдаткаў на сацыяльныя патрэбы прывялі да паляпшэння ўзроўню жыцця і скарачэння беспрацоўя. Аднак высокай цаной гэтых поспехаў стала высокая інфляцыя, якая ў 1990 г. дасягнула 25% узроўню. Нягледзячы на пэўныя дасягненні, да пачатку 1990-х гг. Грэцыя працягвала заставацца адной з найменш развітых (разам з Партугаліяй) краін ЕЭС. Тут былі самыя нізкія даходы на душу насельніцтва і самы высокі ўзровень інфляцыі.

З сярэдзіны 1990-х гг. эканамічнае развіццё Грэцыі паскорылася. Гэтаму спрыяла і агульнае паляпшэнне сусветнай кан'юнктуры (яно, напрыклад, абумовіла значны рост уязнога турызму ў краіну), і рэалізацыя прадуманай макраэканамічнай палітыкі ўраду, скіраванай на выкананне крытэрыяў Маастрыхцкага пагаднення аб эканамічным і грашова-крэдытным саюзе. Гэта, у прыватнасці, дазволіла Грэцыі з пачатку 2002 г. увайсці ў зону еўра. Да пачатку 2000-х гг. рост грэчаскай эканомікі стабільна перавышаў 3%. Важным фактарам захавання агульнай станоўчай дынамікі эканамічнага развіцця краіны стала падрыхтоўка да Алімпіяды-2004 у Афінах, якая забяспечыла значныя знешнія і ўнутраныя інвестыцыі.

Сусветны фінансавы крызіс 2008-2009 гг. моцна ўдарыў па Грэцыі. Яе страты склалі некалькі дзясяткаў мільярдаў еўра. Упалі заказы і вытворчасць, адбылося рэзкае падзення прытоку турыстаў, што негатыўна адбілася на сферы паслуг. Фінансавыя цяжкасці не пакінулі ўладам выбару акрамя радыкальнага скарачэння бюджэтных выдаткаў. Нягледзячы на прынятыя ўрадам захады, Грэцыя па-ранейшаму адчувае ўзрастальныя праблемы з аплатай 350-мільярднага знешняга доўгу і стаіць перад пагрозай дэфолту. Зніжэнне матэрыяльнага дастатку насельніцтва выклікала абвастрэнне сацыяльна-палітычнай напружанасці.



Пераход да дэмакратыі адкрыў шырокія магчымасці для ажыццяўлення сапраўднай мадэрнізацыі эканомікі Партугаліі. Аднак стартавыя ўмовы для эканамічныя пераўтварэнняў аказаліся не вельмі спрыяльнымі. Па-першае, істотна залежная ад замежных інвестыцый, Партугалія хутка аказалася ўцягнутай ў вір сусветнага эканамічнага крызісу 1970-х – пачатку 1980-х гг. Па-другое, краіна скрайне балюча перажывала эканамічныя наступствы распаду сваёй каланіяльнай імперыі. Усё гэта суправаджалася аграмаднымі выдаткамі з-за працягу масавага ад'езду з краіны найбольш падрыхтаваных рабочых і энергічных прадпрымальнікаў, а таксама з-за неабходнасці ўладкавання на гістарычнай радзіме многіх тысяч ўцекачоў з былых заморскіх калоніяў Партугаліі.

Мелася і нямала пралікаў і ў палітыцы кіраўніцтва краіны. Распачатая нацыяналізацыя не дала чаканага эканамічнага эфекту. Усе ўрады, у тым ліку сацыялістычныя, галоўнай сваёй задачай бачылі вырашэнне праблемы знешняга плацежнага балансу (скарачэнню знешняй запазычанасці), надаючы менш увагі гэткім унутраным праблемам, як беспрацоўе, інфляцыя і павольны эканамічны рост. У выніку на працягу першага дзесяцігоддзя пасля рэвалюцыі даход на душу насельніцтва нават упаў ніжэй дарэвалюцыйнага ўзроўню.



Другое дзесяцігоддзе пераходнага перыяду ужо характарызавалася ўражальным ростам усіх паказчыкаў эканамічнага развіцця. Уступленне краіны ў ЕС і заахвочвальная інвестыцыйная палітыка сацыял-дэмакратычнага ўраду прывялі напрыканцы 1980-х гг. да павелічэння аб'ёму замежных інвестыцый. Пасля ўступлення ў ЕС эканоміка Партугаліі становіцца больш дыверсіфікаванай і арыентаванай а паслугі. У перыяд 1986-1991 гг. прырост вытворчасці штогадовы складаў ад 3% да 5%, а ўзровень беспрацоўя скараціўся з 8% да 4%. Да пачатку 1990-х гг. уладам удалося збіць інфляцыю (з 9-14% да 3%), але ізноў абвастрылася праблема беспрацоўя. Краіна таксама пакутавала ад незбалансаванага гандлёвага балансу і цяжару знешняга доўгу. Тым не менш, калі ў 1973 г. ВУП на душу насельніцтва Партугаліі складаў 56,4% ад сярэдняга ўзроўню па ЕС, то ў 1991 г. гэты паказчык нават знізіўся да 54,9%.

У 1990-я гг. было прыватызавана шмат раней нацыяналізаваных прадпрыемстваў, лібералізаваныя гэткія важныя галіны як фінансы і тэлекамунікацыі. Рост ВУП Партугаліі нават перавышаў сярэднееўрапейскі, але ў 2001-2003 гг. запаволіўся. Паскарэнню эканамічнага развіцця, у тым ліку павышэнню прадукцыйнасці працы, перашкаджаў невысокі адукацыйны ўзровень і прафесійная падрыхтоўка партугальцаў, а гэта адмоўна адбівалася на канкурэнтаздольнасці партугальскай прадукцыі.

Са студзеня 2002 г. Партугалія адмовілася ад партугальскага эскуда і перайшла на еўра. Аднак агульнаеўрапейская валюта не здолела стымуляваць паскарэнне эканамічнага росту краіны. Партугалія працягвала адставаць ад партнёраў па ЕС. Калі ў 1999 г. ВУП на душу насельніцтва ў краіне складала толькі 80% ад сярэдняга ўзроўню па Еўрасаюзу, а ў 2007 г. ужо крыху болей за 70% (нават з улікам далучэння да ЕС бедных Румыніі і Балгарыі).



Сусветны фінансавы крызіс 2008-2009 гг. паўплываў на партугальскую эканоміку вельмі адмоўна. Галоўнай праблемай для яе стаў даўгавы крызіс. Дзяржаўны доўг краіны краіны ў 2011 г. перавысіў €160 млрд., што склала 93% валавога ўнутранага прадукту краіны. Партугалія апынулася на мяжы банкруцтва. Для барацьбы з крызісам партугальскія ўлады былі вымушаныя пагадзіцца на атрыманне дапамогі Еўрасаюзу і МВФ. У траўні 2011 гг. бакі дамовіліся пра вылучэнне Партугаліі трохгадовага крэдыту на агульную суму ў €78 млрд.

Крах дыктатарскіх рэжымаў у Партугаліі і Грэцыі. Палітыка ўрадаў А. Папандрэў у Грэцыі і сацыял-дэмакратаў у Партугаліі. Перагляд Канстытуцыі 1976 г. у Партугаліі. Канстытуцыя 1989 г. Абвастрэнне палітычнай барацьбы ў Грэцыі ў канцы 1980-х гг.

З ліквідацыяй вайсковай хунты перад Грэцыяй адкрыліся шырокія перспектывы дэмакратычнага будаўніцтва. У лістападзе 1974 г. прайшлі першыя за апошняе дзесяцігоддзе парламенцкія выбары. Перамогу заваявала маладая партыя К. Караманліса "Новая дэмакратыя" (54,4%). У снежні 1974 г. адбыўся плебісцыт, які канчаткова зняў пытанне наконт формы праўлення Грэцыі. Без малога 70% грэчаскіх выбаршчыкаў выказаліся на карысць рэспублікі. Згодна з вынікамі народнага волевыяўлення ў чэрвені 1975 г. ўсталёўвалася парламенцкая рэспубліка з узмоцненай прэзідэнцкай уладай. У мэтах недапушчэння новых вылазак путчыстаў грэчаская Феміда дала прававую ацэнку дзяржаўнаму перавароту 1967 г. Яго арганізатары былі асуджаныя на смяротную кару, замененую потым на пажыццёвае зняволенне.

Складаныя сацыяльна-эканамічныя ўмовы другой паловы 1970-х – пачатку 1980-х гг. паставілі грэчаскія ўлады ў вельмі цяжкае становішча. Папулярнасць "Новай дэмакратыі" стала незваротна падаць. У выніку на парламенцкіх выбарах 1981 г. перамога (48% галасоў) дасталася створанай у 1974 г. левацэнтрыскай партыі Усегрэчаскі сацыялістычны рух (ПАСОК) на чале з Андрэасам Папандрэў (сын Г. Папандрэў і дачкі кіраўніка паўстанцаў на Ашмяншчыне ў 1863 г. Зыгмунта Мінейкі – Софіі).

Урад забяспечыў узмацненне дзяржаўнага кантролю за эканомікай ды імкнуўся пашырыць сацыяльную дапамогу малазабяспечаным слаям насельніцтва. Былі праведзеныя прагрэсіўныя рэформы сямейнага права і сістэмы аховы здароўя. На выбарах 1985 г. ПАСОК і А. Папандрэў пацвердзілі сваё палітычнае лідарства. Эканамічныя праблемы і ўнутрыпалітычныя скандалы каштавалі правячай партыі стратай папулярнасці: у 1989 г. на выбарах перамагла правацэнтрысцкая "Новая дэмакратыя". Але ўжо на наступных выбарах А. Папандрэў узначаліў свой трэці ўрад (1993-1996). Адстаўка ў сувязі з рэзкім пагаршэннем здароўя, а потым і смерць аднаго з буйнейшых палітычных лідараў дэмакратычнай Грэцыі прынцыпова не змяніла расстаноўку палітычных сілаў. Сацыялісты заставаліся пры ўладзе да 2004 г., калі да ўлады ізноў прыйшла "Новая дэмакратыя" на чале з пляменнікам і поўным цёзкам стваральніка гэтай партыі Канстанцінасам Караманлісам (для адрознення малодшага прадстаўніка палітычнай дынастыі завуць Костас).

Уздзеянне сусветнага фінансавага крызісу 2008-2009 гг., а да гэтага яшчэ й небывалыя лясныя пажары ў краіне (2007) не маглі не падарваць становішча правацэнтрыстаў і на парламенцкіх выбарах 2009 г. перамагла ПАСОК на чале з Георгіасам (Ёргасам) Папандрэў-малодшым (2009 – ), сынам А. Папандрэў.

Пасля падзення дыктатуры Партугалія ўступіла ў пераходны перыяд, які можна ўмоўна падзяліць на два этапы. На першым з іх адбываўся пераход ад дыктатуры да дэмакратычнага праўлення, ішоў працэс утварэння палітычных партыяў, была прынятая канстытуцыя і створаныя новыя органы ўлады. Ад непасрэднага кіравання краінай была адхіленая алігархія.

У прыватнасці было створаны звыш двух дзясяткаў палітычных партыяў. Буйнейшымі з іх сталі Партугальская сацыялістычная партыя (ПСП), Сацыял-дэмакратычная партыя (СДП), Партугальская камуністычная партыя (ПКП) і Сацыяльна-дэмакратычны цэнтр (СДЦ). Бескампрамісная палітычная барацьба паміж левымі і правымі сіламі, спробы вайсковых пераваротаў патрабавалі аўтарытэтнага і кампраміснага лідара. У 1976 г. прэзідэнтам быў абраны папулярны генерал Рамалью Эанеш. У тым жа годзе была прынятая дэмакратычная канстытуцыя. Яе важнай асаблівасцю стала палажэнне пра пабудову сацыялізму. Але паступовая стабілізацыя грамадска-палітычнай сітуацыі ў краіне і ўзмацненне пазіцыяў цэнтрысцкіх сіл прывялі да выключэння гэтага артыкулу з новай канстытуцыі, прынятай у 1982 г. Важную ролю ў паспяховым заканчэнні першага этапу дэмакратычных трансфармацыяў у Партугаліі адыграў лідар сацыялістаў і двойчы прэм'ер-міністр Марыа Саарэш (1976-1978, 1983-1985).

Зместам другога этапу пераходнага перыяду стала канчатковае зацвярджэнне інстытутаў буржуазнай дэмакратыі. Важнейшай пераломнай кропкай стаў 1986 г., калі прэзідэнтам рэспублікі быў абраны М. Саарэш – першы цывільны дзеяч на гэтай пасадзе з 1926 г. Лідарства ў палітычным жыцці краіны пераходзіць да СДП, якая з 1985 па 1995 гг. кантралявала ўрад (прэм'ер-міністр – Анібал Каваку Сілва). У далейшым асноўная палітычная барацьба разгортвалася паміж сацыялістамі і кааліцыяй СДП і права-цэнтрысцкім СДЦ, якія чаргаваліся пры ўладзе напрыканцы ХХ – напачатку ХХІ ст.


Просмотров 377

Эта страница нарушает авторские права




allrefrs.ru - 2021 год. Все права принадлежат их авторам!