Главная Обратная связь Поможем написать вашу работу!

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






Асноўныя тэндэнцыі сацыяльна-эканамічнага развіцця Францыі у 1990-2010-х. гг



У 1990-я гг. у Францыі працягваўся працэс фармавання постіндустрыяльнага (інфармацыйнага) грамадства. Як і ў іншых высокаразвітых краінах, у Францыі асабліва бурна развіваліся электроніка, інфарматыка і звязаныя з імі галіны прамысловасці. І наадварот, некалі квітнеючыя галіны індустрыяльнага грамадства – металургія і вуглездабыча – прыходзілі ў заняпад. Там, дзе раней панавалі падобныя прадпрыемствы з'яўляліся дэпрэсіўныя раёны.

Працягваліся змены сацыяльнай структуры насельніцтва. За перыяд з 1975 г. па 1995 г. колькасць рабочых скарацілася на 2 млн. чалавек. Працягвала расці сельскагаспадарчая вытворчасць – Францыя заставалася адным з найбуйнейшых вытворцаў прадуктаў харчавання ў свеце. Пры гэтым доля сельскіх жыхароў працягвала зніжацца і ў 1990 г. складала толькі 4%.

Сацыяльная рыначная гаспадарка з элементамі этатызму згладжвала адмоўнае ўздзеянне капіталістычнай эканомікі ў Францыі, дзяржава стаяла на абароне інтарэсаў працоўных. Але сучасная эканоміка краіны развіваецца ў прынцыпова новым асяроддзі. Глабалізацыя сусветнай эканомікі і далейшае паглыбленне інтэграцыйных працэсаў у Еўропе аказваюць значны ўплыў на нацыянальную эканоміку. Цяпер для паспяховага развіцця ў глабальнай эканомікі патрабавалася лібералізацыя эканомікі, скасаванне ўнутранага рэгуляванне, а таксама новыя тэхналогіі, якія могуць служыць навукова-тэхнічнай базай эканамічнага росту. Тормазам для эканамічнага развіцця Францыі ў 1990-я гг. былі сістэма шырокіх сацыяльных гарантыяў, "уцечка мазгоў" і праблема дзяржаўных фінансаў.

У гэтых умовах узнікала неабходнасць у рэфармавання сацыяльна-рыначнай мадэлі эканомікі Францыі. Першы этап пераўтварэнняў быў звязаны са спробай прэм'ер-міністра Алэна Жупэ (1995-1997) укараніць у эканоміку неакансерватыўныя прынцыпы. Сярод галоўных задач важнейшымі былі: пераадоленне крызісу гіпертрафіраванай сацыяльнай сістэмы эканомікі, знізіць шэраг сацыяльных гарантыяў, выйсці на ўзровень крытэрыяў Маастрыхцкага пагадненне аб стане дзяржаўных фінансаў краінаў, якія рыхтаваліся ўводзіць еўра, правесці падатковую рэформу, весці барацьбу з беспрацоўем, узмацняючы пры гэтым гнуткасць рынку працы.



Дадзеная праграма рэформаў найперш датычылася дзяржаўных служачых і азначала для іх страту былых высокіх сацыяльных гарантыяў. Дзяржаўныя служачыя, натуральна, былі супраць рэформаў, і гэта выклікала хвалю пратэстаў па ўсёй краіне. Рэформы былі прыпыненыя. Ажыццяўлялася толькі прыватызацыя, праводзіліся падатковыя рэформы і ўводзіўся новы парадак іміграцыі.

Другі этап рэфармавання быў звязаны з дзейнасцю левага ўраду Леанэля Жаспэна (1997-2002). На думку лідэраў сацыялістаў, неакансерватыўныя рэформы па амерыкана-брытанскім узоры для Францыі былі непрымальнымі (гэта прадэманстравалі і вынікі прэм'ерства Ж. Шырака ў 1986-1988 гг.). Замест хуткіх і рашучых пераўтварэнняў пачынаецца паступовая і кропкавая замена элементаў старога механізму новымі неакансерватыўнымі. Рэформы Л. Жаспэна атрымалі назву "ціхая рэвалюцыя". Вяртанне памяркоўнымі правымі поўнага кантролю над выканаўчай і заканадаўчай уладай у 2002 г. забяспечыла далейшы працяг гэтага курсу. Тым не менш, у Францыі роля дзяржавы ў эканоміцы застаецца вельмі значнай, асабліва на фоне іншых вядучых заходніх эканомік. Гэта, у прыватнасці, змякчыла ўздзеянне сусветнага фінансавага крызісу 2008-2009 гг.: краіна аказалася адносна пазней закранутая ім і раней выйшла з яго.

Сёння эканоміка Францыі займае 5-е месца ў свеце і 2-е ў Еўропе (пасля ФРГ). Гэта сучасная постіндустрыяльная эканоміка, у якой значна пераважае сектар паслугаў: у 2009 г. ён забяспечваў 79% ВНП і аб'ядноўваў 72% усёй працоўнай сілы краіны. (Паказчыкі прамысловасці і сельскай гаспадаркі адпаведна – 2% і 4%, 19% і 24%.)



Асноўнымі галінамі французскай прамысловасці з'яўляюцца: энергетыка (у галіне атамнай энергетыкі яна – сусветны лідэр), тэлекамунікацыі (у тым ліку, спадарожнікавыя), аэракасмічная, абарончая (4-е месца сярод дзяржаў-экспарцёраў узбраенняў і 3-ці вайсковы бюджэт у свеце), фармацэўтыка, судна- і аўтамабілебудаванне (у 2005 г. было выпушчана 3,5 млн. машын). Францыя з'яўляецца 6-ай сельскагаспадарчай дзяржавай свету і захоўвае 2-ое месца (пасля ЗША) сярод дзяржаў-экспарцёраў сельгаспрадукцыі. Велізарная значэнне для эканомікі Францыі мае турыстычная галіна. Самыя разнастайныя прыродныя асяроддзі, багацейшая архітэктурная спадчына, выдатнейшыя калекцыі сусветнага мастацтва, знакамітая французская кухня і нязменна высокі ўзровень абслугоўвання робяць Францыю самай прыцягальнай турыстычнай кропкай у свеце. У 2007 г. яе наведала амаль 82 млн. замежных турыстаў – на 23 млн. болей, чым другую краіну ў гэтым спісе – Іспанію!

Далейшая перагрупоўка палітычных сілаў і прэзідэнцкія выбары 1995 г. Палітычны курс Ж. Шырака. Л. Жаспэн і абнаўленне сацыялістычнай партыі. Вынікі парламенцкіх выбараў 1997 г. і новы перыяд "сужыцця". Мадэрнізацыя Пятай рэспублікі: рэферэндум па прэзідэнцтве 2000 г. Прэзідэнцкія і парламенцкія выбары 2002 г. Крызіс сацыялістычнай партыі. Палітыка ўраду Ж.-П. Рафарэна.

Канстытуцыйных абмежаванняў на колькасць прэзідэнцкіх тэрмінаў на той час не існавала. Але палітычная эпоха Ф. Мітэрана набліжалася да свайго фіналу – 78-гадовы ўзрост і кепскае здароўе палітыка (ён быў смяротна хворы на рак) не пакідалі іншага выбару. Сацыялісты спадзяваліся на тое, што пераемнікам 78-гадовага патрыярха французскай палітыкі на прэзідэнцкай пасадзе павінны стаць адзін з кіраўнікоў ФСП Ліанэль Жаспэн. У лагеры памяркоўных правых не абышлося без нечаканасцяў. Прэм'ер-міністр Э. Баладзюр набыў дастаткова шырокую папулярнасць і вырашыў паспытаць шчасця ў барацьбе за прэзідэнцкае крэсла насуперак абяцанню не пераходзіць дарогу Ж. Шыраку. У выніку у РПР адбыўся раскол і на выбары ад партыі пайшлі два кандыдаты. ЮДФ, у сваю чаргу, вырашыў падтрымаць Э Баладзюра. Менавіта паміж гэтымі трыма палітыкамі і разгарнулася барацьба за прэзідэнцкае крэсла.



Палітычныя праграмы Л. Жаспэна, Э. Баладзюра і Ж. Шырака былі вельмі падобнымі і адрозніваліся, галоўным чынам, толькі стылістычна. Тры вядучыя кандыдаты абяцалі змагацца з беспрацоўем ды інфляцыяй, забяспечыць эканамічны ўздым, давесці да лагічнага заканчэння распачатыя ў Заходняй Еўропе інтэграцыйныя працэсы.

У першым туры перамаглі Л. Жаспэн і Ж. Шырак, якія набралі адпаведна 23% і 21% галасоў і выйшлі ў другі тур. Э. Баладзюр застаўся толькі трэцім – 18,5%. У чарговы раз прадэманстраваў стабільнасць сваёй электаральнай падтрымкі Ж-М. Ле Пэн – ізноў 15%. У другім туры перамога дасталася Ж. Шыраку (звыш 52,5%). Лідэр РПР і стаў пятым прэзідэнтам Пятай рэспублікі (1995-2007). Новым прэм'ер-міністрам быў прызначаны паплечнік Ж. Шырака па РПР Алэн Жупэ (1995-1997). Другі перыяд "сужыцця" скончыўся.

Новы кіраўнік ураду выступіў з пазіцыяў жорсткай бюджэтнай эканоміі з праграмай рэфармавання сістэмы сацыяльнага забеспячэння ("план Жупэ"). Правядзенне гэткай непапулярнай лініі выклікалі гнеўную рэакцыю прафсаюзаў. Выбухнуў найвастрэйшы з траўня 1968 г. сацыяльны канфлікт. У забастоўках і дэманстрацыях пратэсту, якія працягваліся амаль месяц, бралі ўдзел каля 2 млн. чалавек. Прэм'еру нічога не заставалася, як адмовіцца ад свайго плану. Тым не менш, гэта ніколькі не выратавала рэпутацыю А. Жупэ, які і дагэтуль носіць лаўры аднаго з самых непапулярнага прэм'ера ў гісторыі Пятай рэспублікі. Баючыся горшага – далейшага падзення папулярнасці сваёй партыі, Ж. Шырак вырашыў правесці парламенцкія выбары на год раней – у 1997 г.

Левыя партыі стварылі шырокую кааліцыю на чале з ФСП і ФКП ( у яе таксама ўваходзілі "зялёныя" і некаторых іншыя партыі) і прапанавалі выбаршчыкам прывабную праграму дзеяння, галоўнымі палажэннямі якой павінны былі стаць барацьба з беспрацоўем і скарачэнне працоўнага тыдню да 35 гадзінаў. У выніку аб'яднаныя левыя атрымалі ўпэўненую перамогу, а сацыялісты сталі галоўнымі трыумфатарамі выбараў, заваяваўшы на 172 дэпутацкія мандаты больш, чым у 1993 г. Памяркоўныя правыя партыі чакаў правал. Фракцыі РПР і ЮДФ зменшыліся на 198 дэпутатаў! Адной з прычынаў няўдачы гэтых партыяў стала небывала паспяховае выступленне Нацыянальна фронту. У першым туры скрайне правыя набралі без малага 15% галасоў і занялі трэцяе месца сярод партыяў (яны прайгралі толькі 0,71% РПР і на 0,72% абышлі ЮДФ). У другім туры Нацыянальны фронт здолеў адцягнуць ад памяркоўных правых нямала выбаршчыкаў. Праўда, паколькі з партыяй Ж-М. Ле Пэна ніхто блакавацца ў другім туры па-ранейшаму не хацеў, то і прадстаўніцтва гэтай партыі ў трэці раз запар аказалася абмежаваным толькі адным дэпутатам. Ж. Шыраку нічога не заставалася, як прапанаваць лідэру ФСП Ліанэлю Жаспэну (1997-2002) узначаліць урад. Гэткім чынам пачалося чарговае – ужо трэцяе – "сужыццё". Сабраны Л. Жаспэнам урад стаў кааліцыйным. Акрамя сацыялістаў у яго былі ўключаныя таксама камуністы, левыя радыкалы ды інш.

Выконваючы свае перадвыбарчыя абяцанні, Л. Жаспэн забяспечыў увядзенне 35-гадзіннага працоўнага дня. На фоне спрыяльнай эканамічнай абстаноўкі гэтае і некаторыя іншыя ўрадавыя мерапрыемствы дазволілі скараціць беспрацоўе амаль на 900 тыс. чалавек. Нягледзячы на даўні імідж бескампраміснага сацыялісту, урад Л. Жаспэна таксама, як і папярэдні, мусіў азірацца на інтэграцыйныя абавязацельствы Францыі. Праводзілася дэнацыяналізацыя прадпрыемстваў, адбылося зніжэнне падаходнага падатку, падаткаў на дабаўленую вартасць і на прыбытак.

24 верасня 2000 г. па прапанове прэзідэнта Ж. Шырака быў праведзены рэферэндум аб скарачэнні тэрміну прэзідэнцкіх паўнамоцтваў з 7 да 5 гадоў. З аднаго боку, тэмпы сацыяльна-эканамічных і грамадска-палітычных працэсаў на пачатку ХХІ ст. сталі настолькі імклівымі, што патрабавалі магчымасць больш аператыўнага абнаўлення вышэйшай эліты краіны. З іншага боку, 5-гадовы тэрмін прэзідэнцтва дазваляў сінхранізаваць прэзідэнцкі і парламенцкі выбарчыя цыклы. Правядзенне важнейшых нацыянальных выбараў на працягу аднаго году павінна было знізіць магчымасць падзеленага кіравання, а значыць узмацніць эфектыўнасць выканаўчай галіны ўлады. 73% французаў падтрымалі прапанову прэзідэнта. 5-гадовым быў павінны стаць ужо наступны прэзідэнцкі тэрмін. Гэткім чынам была ўнесена важнейшая канстытуцыйная змена ў гісторыі Пятай рэспублікі.

Самае працяглае ў гісторыі Пятай рэспублікі "сужыццё" аказалася вельмі паспяховым. Аднак шляхі Ж. Шырака і Л. Жаспэна не маглі не разысціся. Абодва палітыкі, лідэры буйнейшых у краіне партыяў, уяўляліся галоўнымі канкурэнтамі на прэзідэнцкіх выбарах, што меліся адбыцца ў 2002 г. Фаварыты выступілі з розным поспехам. Л. Жаспэн не здолеў выкарыстаць перадвыбарчую кампанію на сваю карысць. Па-першае, спрэчкі кандыдатаў ды іх каманд галоўным чынам абарочваліся вакол праблемаў законнасці і парадку, а значыць галоўнай мішэнню для крытыкі станавіўся дзеючы прэм'ер і яго ўрад. Гэта звужала магчымасці для пашырэння Л. Жаспэнам традыцыйнага электарату сваёй партыі. Па-другое, ён не здолеў згуртаваць вакол сябе "левую Францыю". На думку многіх левых палітыкаў і актывістаў, стрыманая палітыка Л. Жаспэна супярэчыла сацыялістычным прынцыпам і не адпавядала спадзяванням шырокім народных мас. Апошні фактар для палітыка аказаўся ў першым туры фатальным. Дробныя левыя кандыдаты адцягнулі ад дзеючага прэм'ера столькі выбаршчыкаў, што той набраў толькі 16,18% галасоў і не здолеў "зачапіцца" нават за другое месца. Расчараванне было настолькі моцным, што Л. Жаспэн не толькі склаў з сябе паўнамоцтвы галавы ўраду і старшыні ФСП, але й заявіў, што назаўжды пакідае палітычную арэну. Паколькі частка ЮДФ выказвалася ў падтрымку Ж. Шырака, зусім слаба выступіў кандыдат гэтай партыі – Раймон Байру (6,84%), а сама яе палітычная будучыня станавілася вельмі няпэўнай.

Сапраўдным трыумфатарам першага тура стаў Ж-М. Ле Пэн. Лідэр скрайне правых разыгрываючы ксенафобскую карту, перадусім моцную ўстрывожанасць грамадства высокім ўзроўнем злачыннасці ў імігранцкім асяроддзі, набраў рэкордныя для сябе 16,68% і стаў сапернікам дзеючага прэзідэнта ў другім туры!

Ж. Шырак таксама наўрад ці мог занесці ў свой актыў першы тур: ён не здолеў нават перасягнуць 20% рубеж. Але у другім туры за ім была вымушаная пайсці літаральна ўся Францыя, расчараваная і прысаромленая тым, што палітык кшталту Ле Пэна ўжо стаяў за адну прыступку ад нацыянальнага палітычнага Алімпу. Вынік другога тура быў прадказальным – за Ж. Шырака прагаласавала 82% выбаршчыкаў, што ўзялі ўдзел у галасаванні.

Ужо праз месяц пасля другога тура прэзідэнцкіх выбараў адбыліся чарговыя парламенцкія выбары. Прыхільнікі новаабранага прэзідэнта на базе РПР і шырокага спектру іншых партыяў, у тым ліку пры ўдзеле часткі лідэраў ЮДФ, стварылі новую партыю – Саюз за прэзідэнцкую большасць(ЮМП; Union pour la majorité présidentielle). ЮМП, у якой былі аб'яднаныя прадстаўнікі галісцкай, ліберальнай (рэспубліканскай), хрысціянска-дэмакратычнай і радыкальнай палітычных традыцыяў, прэтэндавала на трывалае аднаасобнае лідэрства на правай палове палітычнага спектру Францыі.

Новы палітычны праект Ж. Шырака аказаўся вельмі ўдалым. ЮМП набрала ў першым туры 33%, а пасля другога здолела правесці ў парламент 357 дэпутатаў (усяго ў Нацыянальнай асамблеі іх было 577). Праз пяць месяцаў пасля выбараў, на якіх мэта стварэння прэзідэнцкай большасці была паспяхова дасягнутая, партыя была перайменаваная ў Саюз за народны рух(таксамаЮМП; Union pour un mouvement populaire).

ФСП, дэмаралізаваная правалам свайго кандыдата на прэзідэнцкіх выбарах, не вытрымала канкурэнцыі з боку ЮМП і страціла 115 мандатаў. Тым не менш, сацыялісты трывала замацавалі за сабой статус другой партыі ў краіне і станавіліся адным з асноватворных элементаў новай двухпартыйнай сістэмы, якая нараджалася. У другім туры кандыдаты ад ЮМП і ФСП набралі звыш 80% галасоў (47% і 35% адпаведна). Тым часам працягваўся заняпад аслабленай расколам ЮДФ. Яна ўжо не набрала і 5% галасоў і паказала практычна такі ж самы вынік, як і ФКП. Трэцяй па папулярнасці партыяй стаў Нацыянальны фронт. Але пасля масіраванай атакі на скрайне правых падчас прэзідэнцкай кампаніі лепэнаўцы ў параўнанні з выбарамі 1997 г. страцілі мільён галасоў і наогул засталіся без прадстаўніцтва ў Нацыянальным сходзе.

Кіраўніком новага французскага ўраду стаў Жан-П'ер Рафарэн (2002-2005). Памяркоўны ліберальна-рыначны сацыяльна-эканамічны курс, асабліва пенсійная рэформа, выклікалі масавую незадаволенасць працоўных. Небывалая спёка лета 2003 г. каштавала Францыі амаль 15 тыс. жыццяў. Запозненая рэакцыя ўраду на гэтую праблему выклікала цэлы шквал крытыкі на адрас Ж - П. Рафарэна. У выніку ў 2004 г. была распачатая рэформа дзяржаўнай сістэмы аховы здароўя. Сур'ёзнай праблемай ураду з'яўляліся частыя спрэчкі паміж міністрамі, што стварала новыя і новыя падазрэнні наконт слабых лідэрскіх якасцяў Ж-П Рафарэна, не здольнага згуртаваць сваю палітычную каманду. Трывожным сігналам для правячай партыі стала яе паражэнне на рэгіянальных выбарах 2004 г. Пасля правалу рэферэндуму па пытанні ратыфікацыі праекту Канстытуцыі ЕС (2005) Ж-П. Рафарэн пайшоў у адстаўку.


Просмотров 731

Эта страница нарушает авторские права




allrefrs.ru - 2021 год. Все права принадлежат их авторам!