Главная Обратная связь Поможем написать вашу работу!

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






Знешняя палітыка Ш. дэ Голя. Курс на адраджэнне нацыянальнай велічы Францыі. Прызнанне незалежнасці калоній у Афрыцы



Пасля заканчэння вайны ў Алжыры Ш. дэ Голь стаў праводзіць актыўную знешнюю палітыку, сутнасць якой складалася ў адмове ад ідэі атлантычнай салідарнасці і імкненні адрадзіць "нацыянальную веліч"Францыі. Мяркуючы, што толькі валоданне ядзернай зброі можа стаць гарантыяй гэтага, французскія ўлады узяліся за стварэнне ўласных стратэгічных ядзерных сілаў. У 1960 г. Францыя выпрабавала сваю першую атамную бомбу і стала чацвёртай дзяржавай, якая валодала новай суперзброяй. Францыя не падпісала Маскоўскі дагавор аб забароне выпрабавання ядзернай зброі ў трох асяроддзях. Ш. дэ Голь лічыў, што раззбраенне павінна датычыцца толькі звышдзяржавы – ЗША і СССР.

Французская дыпламатыя абвясціла, што Францыя будзе рыхтавацца да абароны "па ўсіх азімутах", г.зн. будзе гатовая даць адпор не толькі ворагам з Усходу, але і з Захаду. Каб пакласці канец залежнасці ад Злучаных Штатаў, у 1966 г. Ш. дэ Голь абвясціў аб выхадзе сваёй краіны з вайсковай арганізацыі НАТО (яна засталася ў палітычных структурах Паўночнаатлантычнага альянсу), на яе тэрыторыі былі ліквідаваныя амерыканскія вайсковыя базы. Францыя асудзіла амерыканскую інтэрвенцыю ва В'етнаме, выказвалася ў падтрымку разрадкі міжнароднай напружанасці і развіццё міжнароднага супрацоўніцтва. Пазіцыянуючы сябе як краіну, здольную стаць пасярэднікам у дыялогу паміж Захадам і Усходам, Францыя пайшла на значнае паляпшэнне франка-савецкіх адносінаў. У 1960 г. М.С. Хрушчоў упершыню наведаў Францыю, а ў 1966 г. Ш. дэ Голь нанёс візіт у адказ. Пашыраліся адносіны з краінамі сацыялістычнага лагеру. Напрыклад, Францыя першай сярод заходніх дзяржаў прызнала ГДР.

Вялікая ўвага надавалася супрацоўніцтву Францыі з краінамі "Агульнага рынку", асабліва двухбаковым адносінам з ФРГ. У 1963 г. паміж краінамі быў падпісаны дагавор аб супрацоўніцтве ў галіне знешняй палітыкі, абароны, асветы і выхавання моладзі. Выступаючы за развіццё еўрапейскай інтэграцыі Ш. дэ Голь, як вядома, рашуча адмаўляў мэтазгоднасць допуску ў Еўрапейскія супольнасці Вялікабрытаніі і планаў ваенна-палітычнай інтэграцыі Заходняй Еўропы ў адзіную дзяржаву. Ідэі "Злучаных Штатаў Еўропы" ён супрацьпастаўляў праект "Еўропы дзяржаў" (таксама ў літаратуры выкарыстоўваюцца назвы "Еўропа нацыяў" або "Еўропа Айчынаў") – міждзяржаўнага саюзу, у якім усе яго члены захоўвалі б нацыянальны суверэнітэт.



Важнейшае значэнне для будучага Францыі і яе месца на міжнароднай арэне мелі трансфармацыя яе каланіяльнай імперыі і наладжванне адносін з яе былымі калоніямі – цяпер новымі незалежнымі дзяржавамі. У адпаведнасці з Канстытуцыяй 1958 г. Французскі Саюз быў пераўтвораны ў Супольнасць. Яе удзельнікі атрымлівалі права на вольны выхад з аб'яднання і на атрыманне поўнай незалежнасці. Толькі на працягу 1960 г. ("года Афрыкі") скарысталіся гэтай магчымасцю і набылі самастойнасць 14 былых афрыканскіх калоніяў Францыі. Але, дзякуючы разважлівай і гнуткай палітыцы Ш. дэ Голя, яна здолела захаваць значны эканамічны і палітычны ўплыў на кантыненце. Важнейшае значэнне для закладвання новай базы пад ўзаемавыгаднае супрацоўніцтва былых метраполіі і калоніяў, умацавання маральнага аўтарытэту Францыі мела падпісанне ў сакавіку 1962 г. Эвіянскіх пагадненняў, што паклалі канец алжырскаму канфлікту.

Эканоміка Францыі ў 1970-я гг. Праявы крызісу 1974-1975 гг. Эканамічная палітыка Ж Пампіду і В. Жыскар д’Эстэна. Палітычная барацьба ў 1970-я гг. Перагрупоўка партыйна-палітычных сіл. Супярэчнасці ў левым лагеры.



З абраннем у 1969 г. прэзідэнтам Ж. Пампіду была змененая валютна-фінансавая палітыка Францыі – было абвешчана пра дэвальвацыю франку на 12,5% адносна долара. На мяжы 1960-х і 1970-х гг. яна забяспечыла краіне значныя перавагі ў галіне знешняга гандлю, што ў сваю чаргу стымулявала прамысловасць. Рашэнне аб дэвальвацыі было часткай плану аздараўлення эканомікі, якое таксама складалася з ураўнаважання бюджэту і гандлёвага балансу, абмежавання спажывання.

Зробленыя крокі дазволілі стабілізаваць эканоміку краіны. Аднак прамысловы ўздым аказаўся нядоўгім. З пачаткам восенню 1973 г. энергетычнага крызісу Францыя апынулася ў вельмі складаным становішчы, бо яна ўвозіла амаль усю спажываную ёю нафту і на 80-90% залежыла ад нафтавага імпарту з арабскіх краінаў. "Слаўнае трыццацігоддзе" (1945-1975), якое характарызавалася агульным эканамічным уздымам, некантраляванай інфляцыяй, пастаянным падвышэннем заробкаў і ростам ВУП падышло да свайго заканчэння. Францыя, як і іншыя капіталістычныя краіны ўступае ў паласу працяглага эканамічнага і сацыяльнага крызісу.

Рэзкі скачок паліўных коштаў прывёў да значнага росту знешнегандлёвага дэфіцыту. Пахіснуліся пазіцыі французскай валюты і сталі зніжацца тэмпы прамысловага росту. Па выніках 1975 г. упершыню за ўвесь пасляваенны перыяд адбылося зніжэнне аб'ёму прамысловай і сельскагаспадарчай вытворчасці – адпаведна на 8% і 3%. У адрозненне ад даваенных крызісаў падзенне вытворчасці не суправаджалася зніжэннем цэнаў. Наадварот, яны ўвесь час працягвалі расці. За 1974-1976 гг. ў 2,5 разы павялічылася беспрацоўе. Яшчэ больш узрастае сацыяльная няроўнасць.

Французскія ўлады шукалі выйсце ў ажыццяўленні палітыкі "прамысловай пераарыентацыі", абвешчанай VII планам эканамічнага і сацыяльнага развіцця на 1976-1980 гг. Яе сутнасць зводзілася да прыстасавання гаспадарчай структуры краіны да новых умоваў сусветнай інтэграцыі, стварэнню транснацыянальных карпарацыяў, узмацнення сувязяў з міжнародным рынкам. Прынцып універсальнай нацыянальнай гаспадаркі, які быў закладзены ў галісцкім курсе "індустрыяльнага імператыву", быў заменены арыентацыяй на падтрымку дзяржавай найбольш канкурэнтаздольных экспартных галінаў – аўтамабільнай, авіяракетнай, хімічнай, электратэхнічнай, вытворчасці сельгаспрадуктаў. У гэтых галінах пачынаецца зліццё манаполіяў на міжнародным узроўні і ў выніку магутнасць французскіх трэстаў ў другой палове 1970-х гг. яшчэ больш узмацнілася. Працягвалася скарачэнне дробных сялянскіх гаспадарак і далейшае ўзрастанне значэння буйных. Менавіта за іх кошт да пачатку 1980-х гг. Францыя становіцца адным з сусветных лідэраў па вытворчасці пшаніцы, ячменю, ільновалакна і цукровых буракоў. Па выніках 1970-х гг. Францыя трывала ўваходзіла буйнейшых эканамічных дзяржаў і ў эканамічных адносінах заняла становішча другой пасля ФРГ заходнееўрапейскай дзяржавы.



Тым не менш, нягледзячы на прадуманы і дастаткова паспяховы эканамічны курс у другой палове 1970-х гг. захоўваўся высокі ўзровень інфляцыі і пагражальных памераў дасягнулі ўцёкі капіталу за мяжу. Нязменна пасіўным заставаўся гандлёвы баланс краіны. Скасаванне мытных тарыфаў у гандлі паміж краінамі "Агульнага рынку" яшчэ больш павялічыла гандлёвы дэфіцыт Францыі.

Пасля нечаканай адстаўкі Ш. дэ Голя ў чэрвені 1969 г. прыйшлося правесці датэрміновыя прэзідэнцкія выбары. Галістаў прадстаўляў папулярны і вопытны Ж. Пампіду. Левыя і левацэнтрысцкія сілы гэтым разам не здолелі дамовіцца аб адзіным кандыдаце і дзейнічалі паасобку. У першым туры Ж. Пампіду набраў 44,5% галасоў і апярэдзіў старшыню Сенату і аднаго з лідэраў антыгалісцкай кампаніі падчас рэферэндуму 1969 г. цэнтрыста Алена Паэра (23,3%) і камуніста Ражэ Дзюкло (21,3%). У другім туры галісты святкавалі ўпэўненую перамогу і Ж. Пампіду стаў новым прэзідэнтам Францыі (1969-1974).

Няўдалае выступленне сацыялістаў на прэзідэнцкіх выбарах (іх кандыдат набраў толькі 5% галасоў) падштурхнула іх да радыкальнай арганізацыйнай ды ідэалагічнай перабудовы партыі. Ужо ў 1969 г. СФІО была перайменаваная ў Французскую сацыялістычную партыю (ФСП). Рэарганізаваная партыя канчаткова адмаўлялася ад тактыкі блакіравання з цэнтрысцкімі сіламі і пачала барацьбу за кансалідацыю вакол сябе саюзнікаў. Гэткім чынам у 1971 г. да ФСП далучыўся шэраг левых груп і на аб'яднаўчым з'ездзе новым лідэрам сацыялістаў быў абраны Ф. Мітэран.

У красавіку 1974 г. нечакана памёр прэзідэнт Ж Пампіду. Ужо ў траўні адбыліся выбары новага галавы дзяржавы. Як і ў 1965 г. у якасці адзінага кандыдату ад левых выступіў сацыяліст Ф. Мітэран. Правацэнтрысцкія сілы былі прадстаўленыя Жакам Шабан-Дэльмасам (ЮДР) і В. Жыскар д'Эстэнам (ФНРІ). У першым туры лідэрства захапіў лідэр сацыялістаў (43,2%), аднак у другім туры ён прайграў Жыскар д'Эстэну крыху больш за 400 тыс. галасоў выбаршчыкаў (толькі каля 1,5%). Гэткім чынам галісты страцілі прэзідэнцкую пасаду, большасць важнейшых міністэрстваў і маглі суцяшаць сябе толькі тым, што засталіся ў складзе ўрадавай кааліцыі, а крэсла прэм'ер-міністра заняў іх малады і перспектыўны лідэр Жак Шырак.

Цэнтральнай ідэяй, вакол якой будавалася ўнутраная палітыка трэцяга прэзідэнта пятай рэспублікі В. Жыскар д'Эстэна (1974-1981), было будаўніцтва "перадавога ліберальнага грамадства". Прэзідэнцкія выбары 1974 г. адбываліся ўжо ў той час, калі французская эканоміка ўцягвалася ў паласу глыбокага крызісу. Урад абвясціў аб далейшай лібералізацыі эканомікі. Аднак паколькі жорсткая эканамічная палітыка "жыскардызму" магла быць падтрыманая толькі паловай французаў, а другая палова галасавала на выбарах за далейшае паглыбленне сацыяльных рэформаў, ураду прыйшлося захаваць цэлы шэраг сацыяльных праграмаў. Аднак пэўны час скарачэнне выдаткаў на барацьбу з беспрацоўем спалучалася з ростам асігнаванняў на адукацыю, ахову здароўя, культуру, інфарматызацыю, экалогію ды іншыя артыкулы, якія вызначаліся ў якасці базавых для "сацыяльнага і маральнага прагрэсу". Прэзідэнт пайшоў на рэфармаванне дзяржаўнай тэлерадыёкампаніі ОРТФ: з яе складу былі вылучаныя 7 асобных вяшчальных устаноў. Але да сапраўднай лібералізацыі радыё і тэлебачання Францыі дойдзе толькі напачатку 1980-х гг. Палітыка В. Жыскар д'Эстэна паспрыяла далейшаму разняволенню нораваў. Менавіта ў гэты час быў дазволены развод па ўзаемнай згодзе і штучнае перарыванне цяжарнасці.

У 1970-х гг. на фоне глыбокага эканамічнага крызісу і нарастання сацыяльных праблемаў адбываецца біпалярызацыя палітычнай барацьбы ў Францыі: выбарчай сацыялістычна-камуністычнай кааліцыі звычайна супрацьстаяла групоўка правацэнтрысцкіх партыяў. Левыя выступалі на базе адзінай выбарчай праграмы, але электаральны ўнёсак дзвюх партыяў не быў аднолькавым. У адрозненне ад рэфармаваных сацыялістаў папулярнасць камуністаў расла павольна. Каб спыніць гэтую тэндэнцыю, у сярэдзіне 1970-х пачынаецца радыкальная перабудова камуністычнай партыі. ХХІІ з'езд ФКП (1976) абвясціў неабходнасць мірнага пабудовы дэмакратычнага "сацыялізму па-французску", адмовіўся ад ідэі "дыктатуры пралетарыяту" і прыняў новую фармулёўку – "улада рабочага класу ды іншых катэгорыяў працоўных". Тым самым ФКП пайшла па шляху "еўракамунізму".

Аднак выкарыстаць сваё абнаўленне ўжо ў другой палове 1970-х гг. левыя партыі не здолелі. Рознагалоссі па пытанні сумеснай выбарчай праграмы і спадзяванні камуністаў на аднаасобны прыход да ўлады прывялі да часовага распаду левай кааліцыі, і на парламенцкія выбары 1978 г. дзве вядучыя партыі левых пайшлі паасобку.

Важныя змены адбываліся і на супрацьлеглым флангу. Некалі магутная ЮДР перажывала востры крызіс. Таму ў снежні 1976 г. на надзвычайным з'ездзе было вырашана на базе гэтай партыі стварыць новую палітычную арганізацыю – Згуртаванне за рэспубліку (РПР; Rassemblement pour la Republique). Старшынёй партыі быў абраны Ж. Шырак, а яе ідэалагічным ядром сталі "асноўныя каштоўнасці галізму".

Падобная рэарганізацыя адбылася і ў лагеры правячай партыі незалежных рэспубліканцаў: у 1977 г. яны ўзялі назву Рэспубліканская партыя, а ўжо ў 1978 г. аб'яднаўшыся з рэшткамі былой правацэнтрысцкай апазіцыі былі перайменаваныя ў Саюз за французскую дэмакратыю (ЮДФ; Union pour la démocratie française). Старшынёй партыі быў абраны В. Жыскар д'Эстэн.

Парламенцкія выбары 1978 г. прадэманстравалі пэўную раўнавагу сілаў і прывялі да ўзнікнення своеасаблівай "чатырохпартыйнай" сістэмы. Чатыры вядучыя партыі не сустрэлі практычна аніякай канкурэнцыі і здабылі амаль аднолькавую падтрымку. У першым туры за РПР прагаласавала 22,62%, за ФСП – 22,58%, за ЮДФ – 21,45% і за ФКП – 20,55%. (Упершыню ў пасляваеннай гісторыі сацыялісты набралі больш галасоў выбаршчыкаў і правялі ў Нацыянальны сход больш дэпутатаў, чым камуністы.) Парламенцкая большасць засталася за правымі. Новая хваля структурнага эканамічнага крызісу, што абрынецца на Францыю напачатку 1980-х гг. лёгка разбурыць гэты хісткі расклад сілаў і ўпершыню ў гісторыі Пятай рэспублікі прывядзе на палітычны Алімп левыя сілы.

У 1972 г. была заснаваная скрайне правая партыя Нацыянальны фронт на чале з былым пужадыстам і ультракаланіялістам Жан-Мары Ле Пэнам. Выступаючы з экстрэмісцкіх і расісцкіх пазіцыяў (галоўны лозунг – "Французы перадусім"), гэтая партыя звязвала масавае беспрацоўе і некаторыя іншыя сацыяльныя праблемы выключна з наплывам імігрантаў, а таму патрабавала іх высылкі з Францыі. Да канца 1970-х гг. партыя заставалася маргінальнай і не карысталася колькі-небудзь прыкметнай электаральнай падтрымкай.


Просмотров 470

Эта страница нарушает авторские права




allrefrs.ru - 2021 год. Все права принадлежат их авторам!