Главная Обратная связь Поможем написать вашу работу!

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






Знешняя палітыка Ф. Д. Рузвельта. Ізаляцыянізм і інтэрнацыяналізм. Палітыка нейтралітэту. Адносіны з краінамі Лацінскай Амерыкі



Нягледзячы на далейшую дэстабілізацыю абстаноўкі ў свеце, новая адміністрацыя Злучаных Штатаў працягвала праводзіць курс на ізаляцыянізм і дыстанцыяванне ад канфліктаў у астатнім свеце, асабліва ў Еўропе. На фоне падрыхтоўкі Італіі да агрэсіі супраць Абісініі ў 1935 г. Кангрэс прыняў Закон аб нейтралітэце. Згодна з яго палажэннямі забараняўся продаж амерыканскай зброі варагуючым бакам, незалежна ад таго, агрэсар гэта ці ахвяра агрэсіі. Яшчэ больш строгі закон на гэты конт быў прыняты пасля пачатку ў 1936 г. грамадзянскай вайны ў Іспаніі.

У Ціхаакіянскім басейне Ф. Д. Рузвельт працягваў гувераўскую палітыку непрызнання заваёў Японіі ў Азіі. Калі ў 1937 г. гэтая краіна здзейсніла новую агрэсію супраць Кітаю, дэмакратычная адміністрацыя пачала фактычны адыход ад палітыкі ізаляцыянізму. Але нават патапленне амерыканскага ваенна-марскога судна японцамі не здолела вымусіць Злучаныя Штаты перайсці да нейкіх рашучых дзеянняў.

І толькі пасля нападзення Германіі на Польшчу 1 верасня 1939 г. Ф. Д. Рузвельт склікаў спецыяльную сесію Кангрэсу з мэтай перагледзець Закон аб нейтралітэце. У выніку быў дазволены продаж зброі "ваюючым краінам", а фактычна толькі Вялікабрытаніі і Францыі. Калі ж у чэрвені 1940 г. апошняя капітулявала Злучаныя Штаты перайшлі да палітыкі ўсямернай падтрымкі Вялікабрытаніі. Дэ-факта ЗША канчаткова адмовіліся ад палітыкі ізаляцыянізму і нейтралітэту. Нападзенне Японіі на ваенна-марскую базу ЗША Пёрл-Харбар 7 снежня 1941 г. азначала іх уступленне ў другую сусветную вайну.

Прыход новага палітычнага кіраўніцтва ў Злучаных Штатах дазволіў ажыццявіць сур’ёзны перагляд знешнепалітычнага курсу краіны адносна Лацінскай Амерыкі. Яшчэ ў сваёй інаўгурацыйнай прамове Ф. Д. Рузвельт абвясціў палітыку "добрага суседа". Яна базіравалася на прынцыпах неўмяшання ЗША ва ўнутраныя справы краін Лацінскай Амерыкі і прадугледжвала заключэнне гандлёвых пагадненняў на базе ўзаемнасці, ажыццяўленне прынцыпу роўнасці нацыяў і аказанне ім тэхнічнай дапамогі. Тым самым да канца 1939 г. дэмакраты дамагліся росту прэстыжу ЗША ў рэгіёне і забяспечылі куды лепшыя пазіцыі для канкурэнтнай барацьбы за эканамічнае дамінаванне ў ім.



З мёртвай кропкі былі ссунутыя амерыкана-савецкія двухбаковыя сувязі. У лістападзе 1933 г. урад ЗША прызнаў Савецкі Саюзы і ўсталяваў з ім дыпламатычныя адносіны.

Тэма 25. Міжнародныя адносіны ў 1924-1939 гг.

Стабілізацыя міжнародных адносін. Пацыфізм. План Даўэса. Канферэнцыя ў Лакарна. Нармалізацыя адносін СССР з буйнейшымі краінамі Захаду. Праблема раззбраення і бяспекі. Пакт Брыяна-Кэлага.

Першая сусветная вайна аказала выцверажальнае ўздзеянне на народы і большасць палітыкаў Еўропы. Пасля стабілізацыі эканамічнай і ўнутрыпалітычнай сітуацыі ў еўрапейскіх краінах паступова набывае палітычную вагу пацыфісцкі рух – рух за адмову ад гвалту і войнаў як сродкаў міжнароднай палітыкі. З прыходам на пасаду прэм’ер-міністра і міністра замежных спраў Францыі Эдуарда Эрыо, вядомага ідэолага пацыфізму, гэтыя ідэі на пэўны час становяцца адным з асноватворных прынцыпаў сусветнай палітыкі.

Э. Эрыо выступіў з ініцыятывай стварэння ўсеабдымнай сістэмы міжнародных адносін, заснаванай на раўнапраўі ўсіх краін і адмове ад вайны як сродку палітыкі. Меркавалася стварыць пад эгідай Лігі Нацый цэласную сістэму калектыўнай бяспекі, міжнароднага арбітражу і механізму раззбраення. Шэраг канкрэтных прапаноў па рэалізацыі гэтай праграмы былі адкінутыя Вялікабрытаніяй, якая бачыла ў пацыфісцкай палітыцы толькі "еўрапейскія перспектывы" і лічыла іх непрыдатнымі для выкарыстання ў глабальным маштабе. Сапраўды, каланіяльнае панаванне на такіх прынцыпах ажыццяўляць было немагчыма.



Калектыўная бяспека, арбітраж і раззбраенне былі таксама прынцыпова немагчымыя пакуль па-за фарматам сістэмы міжнародных адносін заставаліся гэткія буйныя і важныя для еўрапейскай і сусветнай стабільнасці дзяржавы як Германія і СССР. У сярэдзіне 1920-х гг. у гэтым пытанні намеціўся прарыў.

Паварот да канструктыўнага вырашэння "нямецкага пытання" быў пачаты ў ліпні 1923 г. Камісія па рэпарацыях прыняла рашэнне аб стварэнні міжнароднага камітэту экспертаў для вызначэння новага парадку рэпарацыйных выплат Германіі. Яго старшынёй стаў амерыканскі дзяржаўны дзеяч і прадпрымальнік Чарльз Даўэс. Распрацаваны праект, "план Даўэса", быў абмеркаваны і падпісаны на Лонданскай канферэнцыі 16 жніўня 1924 г. Агульная сума выплат не змянялася, але штогадовыя плацяжы зніжаліся. Вызначалася, што ў 1924 г. Германія сплаціць рэпарацыі на суму 1 млрд. залатых марак, а да 1928 г. іх штогадовы памер вырасце да 2,5 млрд. Адначасова Германія атрымлівала першапачатковы заем у 800 млн. марак, а да 1929 г. у краіну паступіла крэдытаў яшчэ на суму ў 21 млрд. Гэта моцна аблягчала выплату рэпарацыяў. "Планам Даўэса" таксама скасоўвалася палітыка забеспячэння "прадуктыўных закладаў", што дазволіла скончыць акупацыю Рурскага рэгіёну. Францыя не толькі выводзіла адтуль свае войскі, але і абавязвалася не накладаць на Германію санкцыі без адзінадушнай згоды рэпарацыйнай камісіі. Для забеспячэння рэпарацыйных выплат Рэйхсбанк і Рэйхсбан (чыгунка) былі пастаўлены пад міжнародны кантроль. У 1925 г. за асабісты ўнёсак у справу вырашэння складанай міжнароднай праблемы Чарльзу Даўэсу была прысуджана Нобелеўская прэмія міру.



Важным крокам у справе фарміравання новай сістэмы калектыўнай бяспекі і нармалізацыі адносін з Германіяй стала падпісанне Лакарнскіх пагадненняў. У кастрычніку 1925 г. у швейцарскім горадзе Лакарна адбыліся перагаворы з удзелам прадстаўнікоў Германіі, Італіі, Вялікабрытаніі, Бельгіі, Францыі, Польшчы і Чэхаславакіі. Іх вынікам сталі 7 дагавораў, падпісаных 1 снежня 1925 г. у Лондане.

Галоўным "лакарнскім" дакументам стаў Рэйнскі гарантыйны пакт. Згодна з ім Германія, Францыя і Бельгія прызнавалі непарушнасць пасляваенных межаў, вызначаных Версальскім дагаворам. У выпадку парушэння названых ўмоў дзяржавы-гаранты (Вялікабрытанія ды Італія) мелі права выкарыстаць сілу дзеля аднаўлення статус-кво. Галоўным дасягненнем пакта станавілася прызнанне Германіяй сваіх новых заходніх межаў. Арбітражнае пагадненне Германіі, Бельгіі і Францыі прадугледжвала вырашэнне ўсіх спрэчак паміж гэтымі дзяржавамі мірным шляхам – праз Лігу Нацыяў і міжнародныя суды.

Арбітражныя пагадненні Германіі з Польшчай і Чэхаславакіяй зафіксавалі адмову першай ад ваеннага вырашэння тэрытарыяльных спрэчак (гарантам пагаднення станавілася Францыя). Аднак пра непарушнасць межаў, як у пагадненні з Бельгіяй і Францыяй, тут гаворка не ішла. Акрамя таго Вялікабрытанія і Італія станавіліся гарантамі дэмілітарызаванага статусу Рэйнскай вобласці. Было прынятае рашэнне аб прыёме Германіі ў Лігу Нацыяў.

Гэткім чынам, Лакарнскія пагадненні заклалі базу для паляпшэння міжнароднага клімату ў Заходняй Еўропе ў другой палове 1920-х гг. Нездарма кіраўнікі германскай і французскай дэлегацый на перагаворах – Густаў Штрэземан і Арыстыд Брыян – атрымалі Нобелеўскую прэмію міру за 1926 г.

Стабілізацыя становішча савецкай улады і правядзенне новай эканамічнай палітыкі наблізілі магчымасць паляпшэння адносін і з СССР. У 1924 г. пачалася "паласа прызнання" яго заходнімі краінамі. Першай гэты крок зрабіла Вялікабрытанія, а следам за ёй – Італія, Нарвегія, Грэцыя, Аўстрыя, Швецыя, Данія. Асаблівае значэнне савецкая дыпламатыя надавала ўсталяванню дыпламатычных адносін з Францыяй, бо гэта дазваляла разлічваць на змену "агульнай палітычнай лініі" ў дачыненні СССР з боку краін Захаду. Аб прызнанні Савецкага Саюзу заявілі Кітай і Мексіка. У 1925 г. з СССР усталявала дыпламатычныя адносіны Японія.

6 красавіка 1927 г. у дзень 10-ых угодкаў уступлення ЗША ў першую сусветную вайну міністр замежных спраў Францыі Арыстыд Брыян звярнуўся з заклікам да Злучаных Штатаў заключыць двухбаковы дагавор "аб вечным сяброўстве, які забараняе зварот да вайны як да сродку нацыянальнай палітыкі". Неўзабаве кіраўнік дзяржаўнага дэпартаменту ЗША Фрэнк Кэлаг выказаў задавальненне самой ідэяй, але адзначыў неабходнасць падключэння да пагаднення ўсіх галоўных дзяржаў.

27 жніўня 1928 г. прадстаўнікамі ЗША, Францыі, Вялікабрытаніі, Германіі, Італіі, Японіі і шэрагам іншых дзяржаў быў заключаны Парыжскі дагавор аб адмове ад вайны ў якасці прылады нацыянальнай палітыкі, вядомы як пакт Брыяна-Кэлага. Да канца 1929 г. да яго далучыліся 44 дзяржавы, а ў 1938 г. такіх было ўжо 65.

Пакт Брыяна-Кэлага здолеў яшчэ больш паслабіць напружанасць міжнародных адносін, даў надзею на далейшае збліжэнне еўрапейскіх народаў. (Ф. Кэлаг стаў лаўрэатам Нобелеўскай прэміі міру за 1929 г.) Аднак адным пагадненнем забяспечыць мір было немагчыма.

Абвастрэнне міжнародных супярэчнасцей у перыяд сусветнага эканамічнага крызісу. Ідэя Пан-Еўропы. План Юнга. Мараторый Гувера і крах рэпарацыйнай палітыкі. Лазанская канферэнцыя. Аслабленне міжнародных пазіцый Францыі.

З наступленнем сусветнага эканамічнага крызісу 1929-1933 гг. і узмацненнем дзяржаўнага эгаізму, жадання выжыць за кошт суседа, пацыфізм для многіх палітычных сіл і лідэраў губляе сваю былую прывабнасць.

На рубяжы 1920-1930-х гг. на міжнародным узроўні актыўна абмяркоўваўся праект Пан-Еўропы. Упершыню з гэтай ідэяй на Асамблеі Лігі Нацый (верасень 1929 г.) выступіў французскі прэм’ер-міністр А. Брыян. Ён прапанаваў разгледзець пытанне аб магчымасці заключэння зацікаўленымі ўрадамі пагаднення ў мэтах усталявання "паміж еўрапейскімі народамі свайго роду еўрапейскага федэральнага саюзу". Разгорнутае ўвасабленне гэтая ідэя атрымала ў афіцыйным французскім Мемарандуме аб арганізацыі рэжыму еўрапейскага федэральнага саюзу, разасланым еўрапейскім краінам-членам Лігі Нацый у траўні 1930 г. Сама рэальнасць еўрапейскага эканамічнага адзінства, на думку аўтараў мемарандума, дыктавала ўвасабленне краінамі Еўропы "прынцыпу салідарнасці", пераадолення распыленне сіл, найперш у гаспадарчай галіне. Механізм рэалізацыі эканамічных, фінансавых і палітычных захадаў бачыўся ў выглядзе Еўрапейскай канферэнцыі, якая будзе рэгулярна склікацца. Выканаўчым органам канферэнцыі павінна была стаць пастаянная Еўрапейская камісія ў Жэневе.

Французскі мемарандум выклікаў стрыманую рэакцыю, хаця ніхто яго не адважваўся прама адкінуць. Па праекце ў Пан-Еўропу не павінны былі ўваходзіць Вялікабрытанія, ЗША і СССР, таму Германія і многія іншыя справядліва лічылі, што гэта чарговая спроба Францыі забяспечыць сабе еўрапейскае дамінаванне. Ранняя спроба распачаць еўрапейскую інтэграцыю сутыкнулася з традыцыйным недаверам дзяржаў адна да адной.

Няпростае міжнароднае становішча ўскладнялася яшчэ й тым, што Германія апынулася на мяжы эканамічнай катастрофы. Патрабаванні Германіі ў канцы перагледзець "план Даўэса" прывялі да таго, што ў сярэдзіне 1929 г. быў прыняты новы план рэпарацыйных выплат – "план Юнга". Штогадовыя плацяжы скарачаліся да 2 млрд. марак у 1929-1965 гг., а потым да 1988 г. іх сумы вызначаліся ў адпаведнасці з памерамі запазычанасці краін атрымальнікаў рэпарацый перад Злучанымі Штатамі Амерыкі. Інакш кажучы, Германія абавязвалася разлічвацца за чужыя даўгі перад ЗША. Але і гэты план стаў нерэальным пры паглыбленні сусветнага эканамічнага крызісу. З набліжэннем чарговага тэрміну пагашэння рэпарацыяў узрастала трывога адносна яе здольнасці выплаціць хоць што-небудзь. У чэрвені 1931 г. Г. Гувер выступіў прапановай аб прыпыненні Германіяй на адзін год усіх плацяжоў па міжнародных урадавых даўгах, рэпарацыях і заёмах ("мараторый Гувера").

Францыя была незадаволена гэткім вырашэннем рэпарацыйнага пытання і патрабавала за сваю згоду ад Германіі "палітычныя гарантыі", у тым ліку, спыненне агітацыі за перагляд Версальскага дагавору і адмовы ад аўстра-германскага мытнага саюзу. Але напрыканцы лета 1931 г. міжнародны камітэт экспертаў прызнаў факт, што і па сканчэнні тэрміну мараторыя Гувера будзе не ўстане аднавіць рэпарацыйныя плацяжы.

Канчатковае вырашэнне пытання было ўскладзена на Лазанскую канферэнцыю ("канферэнцыю па рэпарацыях"), якая прайшла ў чэрвені-ліпні 1932 г. Сума рэпарацый Германіі была зменшана з 96 да 3 млрд. марак! Пасля выплаты гэтай сумы па заканчэнні 3-гадовага мараторыя (1932-1934) яна станавілася вольнай ад даўгавой залежнасці.

Пачатак агрэсіі Японіі ў Паўночна-Ўсходнім Кітаі, выхад Японіі з Лігі Нацый. Курс Германіі на дасягненне сусветнага панавання пасля прыходу да ўлады Гітлера. Жэнеўская канвенцыя па раззбраенні. Выхад германіі з Лігі Нацый. Крушэнне Версальскай сістэмы.

На пачатку 1930-х гг. ачагом міжнароднай напружанасці становіцца Далёкі Усход. У 1931-1933 гг. Японія захапіла паўночна-ўсходнюю частку Кітаю – Маньчжурыю. 24 кастрычніка 1931 г. Ліга Нацый прыняла рэзалюцыю, якая заклікала Японію вывесці свае войскі з акупіраванай тэрыторыі. Паколькі гэтае рашэнне не прадугледжвала аніякіх механізмаў уздзеяння на агрэсара, 18 лютага 1932 г. Японія абвясціла аб стварэнні на занятых тэрыторыях марыянетачнай дзяржавы Маньчжоў-Го і ў сакавіку 1933 г. заявіла аб сваім выхадзе са складу Лігі Нацый.

У 1937 г. Японія скарысталася скрайняй палітычнай нестабільнасцю ў Паднябеснай і распачала супраць Кітаю буйнамаштабную вайну. На Далёкім Усходзе ўзнікла пагроза бяспецы Савецкага Саюзу. У 1938-1939 гг. адбываюцца ваенныя дзеянні паміж савецкімі і японскімі войскамі ля ракі Халхін-Гол і возеры Хасан. Гэтыя агрэсіўныя вылазкі Японіі скончыліся правалам. Але ў Кітаі да канца 1939 г. практычна ўся частка прыбярэжная тэрыторыя апынулася пад японскім кантролем.

У лютым-ліпні 1932 г. у Жэневе адбылася першая сесія міжнароднай канферэнцыі па раззбраенні (працягвалася да 1934 г.), на якой былі прадстаўленыя 60 дзяржаў. Абмеркаванні былі вельмі напружанымі, бо ўсе праекты раззбраення прадугледжвалі ўзмацненне дзяржавы, што выступала з прапановамі, і аслабленне астатніх. Германія патрабавала права на роўнасць ва ўзбраеннях, г.зн. ліквідацыі адпаведных абмежавальных артыкулаў Версальскага дагавору. Паколькі дасягненне вялікай колькасці кампрамісаў адначасова было нерэальным, вялікія дзяржавы прыйшлі да ідэі зрабіць пытанне аб правах Германіі прадметам асобнага разгляду. У снежні 1932 г. была падпісана Дэкларацыя пяці дзяржаў – ЗША, Вялікабрытаніі, Францыі, Італіі і Германіі. За Германіяй, як і за астатнімі прайграўшымі Першую сусветную вайну дзяржавамі – Аўстрыяй, Венгрыяй і Балгарыяй, было прызнана раўнапраўе ва ўзбраеннях. Гэта была буйная саступка Берліну.

Але прыход да ўлады ў Германіі А. Гітлера карэнным чынам змяніла сітуацыю на міжнароднай арэне. Заявіўшы аб сваім імкненні ўз’яднаць нямецкую нацыю ў межах адзінага Трэцяга Рэйху, нацысты ў канчатковым выніку імкнуліся да развязвання татальнай вайны і ўсталяванню новага сусветнага парадку. У кастрычніку 1933 г. Германія дэманстратыўна пакінула Лігу Нацыяў і міжнародную канферэнцыю па раззбраенні, узяўшы курс на падрыхтоўку да выхаду з сістэмы абмежаванняў, якія накладаў на яе Версальскі дагавор. Спроба аншлюсу Аўстрыі ў 1934 г., аднаўленне ўсеагульнай вайсковай павіннасці ў 1935 г. і гучныя заявы германскага фюрэра сведчылі аб рашучасці зламаць ненавісную Версальскую сістэму.

Рэакцыю вялікіх дзяржаў на гэтыя дэмаршы Германіі цяжка назваць адпаведнай ступені іх пагрозы стабільнасці ў Еўропе. У красавіку 1935 г. прайшла міжнародная канферэнцыя па германскаму пытанню ў Стрэзе. Яе краіны-удзельніцы выказаліся з асуджэннем аднабаковых парушэнняў Версальскага дагавору.


Просмотров 404

Эта страница нарушает авторские права




allrefrs.ru - 2021 год. Все права принадлежат их авторам!