Главная Обратная связь

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






Заңды түлгалар мен жеке кәсіпкерлерге салынатын мүлік салығы



Қазақстан Республикасындағы мына заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер:

1) Қазақстан Республикасының аумағында меншік, шаруа- шылық жүргізу немесе оралымды (тікелей) басқару құқығын- лағы салықсалу объектілері бар заңды тұлғалар (олардын ішінде Қазақстан Республикасында тиісті қызметтерін жүзеге асыра- гын Қазақстан Республикасының резидент емес заңды тұлғалар);

2) Қазақстан Республикасыныңаумағында меншік құқығын- дағы салық салу объектілері бар жеке кәсіпкерлер:

3) заңды тұлғаның шешіміне орай оның құрылымдық бөлім- шелері;

4) Қазақстан Республикасыныңаумағында орналасқан салық салу объектілері бойынша Қазақстан Республикасының резиденті емес заңды тұлғалар мүлік салығын төлеушілер болып та- былады.

Сонымен катар, мынадай тұлғалар:

1) Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейтін кажет- тілік нормативгері шегіндегі салық салу объектілері бойынша бірыңғай жер салығын төлеушілер;

2) салық режимінің екінші үлгісі (моделі) бойынша саіык төлейтін жер қойнауын пайдаланушылар;

3) мемлекеттік мекемелер;

4) кылмыстық жазаларды атқару аясынлағы уәкілетті орган- ның түзеу мекемелерінің мемлекеттік кәсіпорындары;

5) діңи бірлестіктер мүлік салығын төлеуден босатылған.

Заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлерден алынатын мүлік

салығының салық салу объектісіне осы аталған тұлғалардын негізгі құралдары (оның ішінде тұрғын үй қорының құрамын- дағы объектілер) мен бухгалтерлік есепте белгіленген матери- алдық емес активтер жатады.



Сонымен бірге, заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлертөлей- тін мүлік салығы бойынша салық салу аясынан мыналар:

1) Салық кодексінің 326 және 327-баптарында көзделген, жер салығын салу объектісі болып табылатын жер;

3) Салық кодексінің 346-бабына сәйкес көлік құралдары салығын салу объектісі болып табылатын көлік құрапдары;

4) Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша консерванияда тұрған негізгі құраллар;

5) жалпыға ортак паіідаланылатын мемлекеттік автомобиль жолдары мен солардын бойындагы және соларға байданысты тұрғызылған мынадай жол құрылыстары:

- бұрылу белдеуі;

- жолдарлың конструкциялық элементтері;

- жолдардың жағдайы және оларды абаттандыру;

- көпірлер;

- өткерме жолдар;

- виадуктер;

- көдіктік жол айырымдары (тарамдары);

- тоннельдер;

- қорғаныш галереялар;

- жол қозғалысы кауіпсіздігін арпыруғаарналған құрылыс-

тар мен құрылғылар; ■''



- суды (арнасын) бұрушы және суды өткізуші құрылыстар;

- жол бойындағы орман алаптары;

- желілік өндірістік кешендер, үйлер мен ғимараттар және тұрғын үйлер;

6) инвестиииялық жоба ауқымында жаңадан пайдалануға енгізілетін негізгі құралдар;

7) кайта тұрғызылатын ғимараттар мен құрылыстар түрінлегі аякталмаған құрылыс объектілері, сондай-ақ көрсетілген объек- тілерде монтаждауды талап ететін жабдықтар шығарылып тас- талған.

Діңи бірлестіктерді қоспағанда, коммерциялық емес ұйымдар; әлеуметтік аядағы қызметтерін жүзеге асырагын ұйымдар; қызметтерінің негізгі түрі кітапханадық қызмет көрсету саяа- сындағы жұмыстарды орындау (қызметтерді көрсету) болып табылатын ұйымдар; ғылыми кадрларды мемлекеттік аттеста- циялау саласындағы функцияларын жүзеге асыратын мемле- кеттік кәсіпорындар; мемлекеттік меншікке жатагын және мемлекеттік бюджет каражаттары есебінен қаржыландырыла- тын су қоймаларының, су тораптарының және табиғатты қорғауға арналған басқа да су шаруашылығы құрылыстарының объектілері бойынша заңды тұлғалар; ауыл шаруашылығы тау- арларын өндіруші - заңды тұлғалардын жерін суару үшін пай- даланылатын су меморациялық құрылыс объектілері бойынша заңды тұлғалар; салық салу объектілерінің орташа жылдық құныңа шакханда 0,1 проценттік ставка мөлшеріңде мүлік салығын есептейді және есептеп шығарылған салықсомасын тиісті жергілікті бюджетке төлейді.

Осылардың катарында аталмаған басқа заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлердің бәрі мүлік салығын салық салу объектілерінің орташа жылдық кұныңа шаккаңда 1 проценттік ставка бойынша есептеп шығарады.

Жоғарьща (355-баптың 2-тармағында) аталған тұлғалар, яжи өздеріне тиесілі мүлікке салынатын салықты 0,1 проценттік ставка мөлшерінде есептеп, төлейтін ұйымдар мен заңды тұлғалар өздерінің тарапынан басқа тұлғаларға пайдалануға немесе жал- ға берілген салық салу объектілерінің орташа жылдық кұныңан 1 проценттік ставка бойынша мүлік салығының сомасын есептеп шығарып, оны тиісті бюджет кірісіне аударады.

Бухгалтерлік есеп деректері негізінде аныкталатын салық салу объектілерінің орташа жылдық қалдық кұны заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлердің салық салу объектілері бойынша салықбазасы болып табылады.

Салық салу объектілерінің орташа жылдық қалдық кұны ағымдағы салық кезеңінің әр айының бірінші күні мен есепті кезеңнен кейінгі кезең айының бірінші күніңдегі салық салу объектілерінің қалдық құның қосу кезінде алынған соманың он үштен бірі ретінде аныкталады.

Мүлік салығын төлеуші заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкер- лер бюджетке төленетін салық мөлшерін белгілі салық базасына тиісті салық ставкасын қолдану жолымен есептеп шығарады.

Салықсалу объектісі бірнеше тұлғаның ортақ үлестік менші- гінде болған жағдайда тұлғалардың әрқайсысы салық төлеуші деп танылады.

Бірлескен ортақ меншіктегі салық салу объектілері бойынша осы салық салу объектілерінің меншік иелерінің бірі олардың арасындағы келісім бойынша салық төлеуші бола алады.

Қаржылық лизингке берілген объектілер бойынша лизинг алушы салық төлеуші болып саналады.

Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндіруші заңды тұлғалар үшін арнаулы салық режимінде бюджетпен есеп айырысуды жүзеге асыратын заңды тұлғалардың салықтөлеу тәртібі Салық кодексінің 385-390-баптарында белгіленген.

Ортак үлестік меншіктегі салық салу объектілері бойынша мүлік салығы мүлік кұныңдағы әрбір салық төлеушінің үлесіне барабар есептеледі.

Салық төлеушілер салық кезеңі ішінде мүлік салығы бо- йынша ағымдағы төлемдерді төлеуге міндетті. Төлемдер сома- сы салық кезеңінің басындағы бухгалтерлік есеп деректері бо- йынша белгіленген салық салу объектілерінің қалдық кұныңа тиісті салық ставкасын қолдану аркылы анықталады.

Бюджетке салық төлеу салық салу объектілерінің орналасқан жері бойынша жүргізіледі.

Салықтөлеушінің құрылу күніңен (салықсалу объектілерін пайдалануға немесе жалға беру күніңен) кейінгі кезекті мерзім Салық кодексінің 351-бабы 4-тармағының 5- тармақшаларын- да аталған жаңадан құрылған салық төлеушілер мен заңды тұлғалар бойынша ағымдағы төлемдерді төлеудің бірінші мерзімі болып табылады.

Ағымдағы төлемдерді төлеудің соңғы мерзімінен кейін кұ- рылған салық төлеушілер мен Салық кодексінің 351-бабы 4-тар- мағының 3)-5)-тармақшаларында аталған заңды тұлғалар ағым- дағы төлемдерді төлеудің соңғы мерзімінен кейін салық салу объектілерін пайдалануға немесе жалға берген кезінде салық сомасын салық кезеңі басталған айдан кейінгі айдың 20-сынан кешіктірмей төлейді.

Салық кезеңі ішінде сатып алынған салық салу объектілері бойынша мүлік салығының ағымдағы төлемдері салық салу объектісін сатып алу кезіндегі салық базасына салық ставка- сын қолдану аркылы анықталады. Ағымдағы төлемдер сомасы тең үлестермен 356-баптың 6-тармағында белгіленген мерзімдерде төленеді. Бұл орайда салық салу объектілерін сатып ал- ған күннен кейінгі кезекті мерзім ағымдағы төлемдерді төлеудің бірінші мерзімі болып табылады.

Салық кезеңі ішінде шығып қалған салық салу объектілері бойынша ағымдағы төлемдер шығып калған салық салу объектілерінің шығып қалған кездегі салық базасына салық ставкасын қолдану арқылы анықталатын салықсомасына азай- тылады. Азайтылуға тиіс салық сомасы салық төлеудің қалған мерзімдеріне тең үлестермен бөлінеді.

Салық кезеңінің ішінде мүлікке салынатын салықты есеп- теу және төлеу женіңдегі міндеттемелер өзгерген кезде мүлік салығының ағымдағы төлемдері мүлік салығы төленетін алдағы мерзімдер бойынша тең үлестермен салықгык міндеттемелердің өзгерген сомасына түзетіледі.

Салық төлеу ші салық кезеңі ішінде декларацияны табыс ету мерзімі басталғаннан кейін он күннен кешіктірілмейтін мерзімде

түпкілікті есеп айырысуды жүргізеді және мүлік салығын тө-

лейді.

Жеке кәсіпкер кәсіпкерлік қызметін тұрғын үй қоры құра- мында тұрған үй-жайларда жүзеге асыратын жағдайда, осы үй- жайлар үшін салық Салық кодексінің 361—367-баптарында көзделген ставкалар бойынша есептелініп, төленеді.

Заңдарда белгіленген тәртіппен тұрғын үй қоры құрамынан шығарылған үй-жайларда кәсіпкерлік қызметін жүзеге асыра- тын жеке кәсіпкер, осы үй-жайлар бойынша салықты белгі- ленген ставкалар бойынша есептеп шығарады және төлейді.

Мүлік салығын есептеу мен төлеу үшін салық кезеңі Салық кодексінің 136-бабынасәйкес белгіленеді.

Салық кодексінің 351-бабы 4-тармағының 3)-5)-тармақшаларында аталған заңды тұлғалар үшін салық кезеңі салық салу объектілерін пайдалануға немесе жалға берген кезден бастап нақтылы пайдаланудың аяқталу кезіне дейін белгіленеді.

Салықтөлеушілер (ауыл шаруашылық өнімдерін өндіруші- лер үшін арнаулы салық ре&имінде бюджетпен есеп айырысуды жүзеге асыратын заңды тұлғаларды қоспағанда) салық салу объектілерінің орналасқан жері бойынша салық органдарына ағымдағы төлемдер сомасының есеп-қисабын және декларация табыс етуге міндетті.

Салық кодексінің 351-бабы 4-тармағының 3)-5)-тармақшаларында аталған заңды тұлғалар пайдалануға немесе жалға берілген салық салу объектілері бойынша салық есептілігін жалпыға бірдей белгіленген тәргіппен табыс етеді.

Заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлердің салық салу объектілері бойынша салық базасына бухгалтерлік есеп деректеріне сай анықталатын сол объектілердің орташа жылдық қалдық кұны жатады. Осы салық салынатын объектілердің орташа жылдық қалдық құны ағымдағы салық кезеңінің әр айының бірінші күні мен есепті кезендегі айдың бірінші күніңдегі салық салу объектілерінің қалдық кұның қосу кезінде алынған соманың он үштен бірі ретінде айқындалады.

Мүлік салығының есептелінген сомасын бюджетке аудару салық салу объектілері орналасқан жер бойынша жүзеге асы- рылады.

Салық төлеушілер - заңды тұлғалар мен жеке кәсіпкерлер мүлік салығының ағымдағы төлемдерінің сомаларын тиісгі бюд- жеттерге салық кезеңінің 20 ақпаныңан, 20 мамырынан, 20 та- мызынан және 20 қарашасынан кешіктірмей тең үлеспен енгізеді.

Мүлік салығын есептеу және төлеу үшін салық кезеңі ретінде күнтізбелік жыл белгіленеді. Мүлік салығын төлеушілер салық салу объектілерінің орналасқан жері бойынша салық органдарына ағымдағы төлемдер сомасының есеп-қисабы мен мүлік салығы жөніңдегі декларацияны табыс етуге міндетті. Осы мүлік салығы бойынша ағымдағы төлемдер сомасының есебі есепті салық кезеңінің 15 ақпаныңан кешіктірілмей табыс етіледі.

Жаңадан қүрылған салық төлеушілер ағымдағы төлемдер сомасының есебін салық органдарына тіркеу есебіне қойылған айдан кейінгі айдың 20-сынан кешіктірмей табыс етеді.

Салық кодексінің 351-бабы 4-тармағының 3)-5)-тармақшаларында аталған заңды тұлғалар пайдалануға немесе жалға берілген салық салу объектілері бойынша ағымдағы төлемдер сомасының есебін объектілерді пайдалануға немесе жалға берген айдан кейінгі айдың 20-сынан кешіктірмей табыс етеді.

Салық кезеңі ішінде сатып алынған және (немесе) шығып калған салық салу объектілері бойынша ағымдағы Төлемдердің есеп-қисабы, салық салу объектілері сатып алынған және (не- месе) шығып қалған тоқсаннан кейінгі айдың 20-сынан кешіктірілмей табыс етіледі.

Декларация есепті жылдан кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірілмей табыс етіледі.

Салық кезеңі ішінде мүлік салығы бойынша салық міндеттемелері өзгерген кезде ағымдағы төлемдердің есебі салық салу объектілері бойынша 1 ақпандағы, 1 мамырдағы, 1 тамыздағы және 1 қарашадағы жағдай бойынша тиісінше ағымдағы салық кезеңінің 15 акпаныңан, 15 мамырынан, 15 тамызынан және 15 Карашасынан кешіктірмей табыс етіледі.

Жеке тұлғалардын мүлік салығы

Меншік құқығында салық салынатын объектілері бар жеке тұлғалар жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салықтың төлеушілері болып табылады. Тиісті құкыкка орай жеке тұлғалардың меншігіне жататын және кәсіпкерлік қызметте пайда- ланылмайтын Кдзақстан Республикасыныңаумағыңдағытұрғын үй-жайлар, саяжай құрылыстары, гараждар мен өзге де құрылыстар, ғимараттар, үй-жайлар, сондай-ақ Қазақстан Респуб- ликасының аумағында орналасқан аякталмаған құрылыс объектілері оларға қоныстанған сәттен (пайдаланған кезден) бастап жеке тұлғалардың мүлкіне салық салудың объектісі болып саналады.

Жеке тұлғалар үшін осы салықа қатысты салық базасы өр жылдың 1 каңтарына карағандағы жағдай бойынша Қазақстан Республикасының Үкіметі айқындаған уәкілетті орган белгі- лейтін салық салу объектілерінің кұны болып табылады.

Жеке тұлғалардың салық салу объектілерінің кұның анык- тау тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді.

Бірнеше жеке тұлғаның ортақ үлестік меншігіндегі салық салу объектісі үшін салық олардын осы мүліктегі үлесіне бара- бар есептеледі. Бірнеше салық салу объектілері бойынша салық төлеуші бір жеке тұлға болған жағдайда, салықты есептеу әрбір салықсалу объектісі бойынша бөлек жүргізіледі.

Жаңадан құрылған салықсалу объектілері бойынша салық- ты есептеу олардың құрылу жылынан кейінгі салық жылында жүргізіледі.

Салық салу объектісі жойылған, кираған, бұзылған жағдай- да жойылу, қирау, бұзылу фактісін растап уәкілетті орган беретін құжаттар негізінде салық сомасы қайтадан есептеледі.

Салық кезеңі ішінде салық төлеушінің салық төлеуден бо- сатылу құқығы туындаған кезде осы құқық туындаған айдан бастап салық сомасын кайта есептеу жүргізіледі.

Салық кезеңі ішінде салық салу объектілеріне меншік құқықтары берілген жағдайда салық сомасы мүлікке меншік құқықтарын іске асырудың нақты кезені үшін есептеледі.

Меншік құқығын берген тұлға салық салу объектісін іс жүзінде иелену кезеңі үшін төленуге жататын салық сомасын меншік құқықтарын мемлекеттік тіркеу кезіне дейін немесе тіркеу кезінде бюджетке енгізуге тиіс. Бұл орайда бастапқы төлеушіге ағымдағы жылдың 1 қаңтарынан бастап, ол меншік құқығын берген айдың басына дейін есептелген салық сомасы көрсетіледі. Одан кейінгі төлеушіге мүлік салығының есептелген сомасы туралы салық органдары жіберетін хабарламада оның меншік құқығы туындаған айдың басынан басталатын кезең ішінде есептелген салық сомасы көрсетіледі.

Салық салынатын объектіге меншік құқығын мемлекеттік тіркеу кезінде келісім бойынша тараптардың бірі салықтың жылдық сомасын бюджетке енгізуі мүмкін. Аталған салық со- малары кейіннен қайталап төленбейді.

Жылжымайтын мүлікке құқықты және онымен жасалатын мәмілелерді мемлекеттік тіркеу (бастапқы тіркеуді қоспағанда) кезінде Қазақстан Республикасының Үкіметі уәкілеттік берген орган салық салу объектілерінің құның айқындамаған жағ- дайда, салық алдыңғы салық кезеңінде есептелген салық сома- сы негізге алына отырып төленеді.

Жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салықты есептеу және төлеу үшін белгіленетін салық кезеңі күнтізбелік жыл болып табылады.

Жеке тұлғалардың салық салу объектілері жойылған, қира- ған, бұзылған жағдайда салық салу объектілерінің жойылу, қирау, бұзылу фактісі болған ай салық кезеңінің есебіне кіргізіледі.

Ал салық кезеңінің ұзактылығы он екі айдан аз болған жағ- дайда, төлеуге жататын мүлік салығы салық сомасын 12-гебөлу және салық кезеңінде меншік құкығын іске асыру айларының саныңа көбейту жолымен есептелінеді.

Жеке тұлғалардың салық салу объектілері бойынша салық- ты салықтөлеушініңтұратын жеріне қарамастан сол салықсалу объектілері орналасқан жерінде белгіленген тиісті салық ставкасын салық базасына қолдану жолымен салық кезеңінің 1 та- мызынан кешіктірілмейтін мерзімде салық органдары есептеп шығарады.

Есептелінген салық сомасын тиісті бюджетке аудару (енгізу) салық салу объектілерінің орналасқан жері бойынша есепті салық кезеңінің 1 қазаңынан кешіктірілмей жүзеге асырылады.

Жеке тұлғалардың мүлкіне салынатын салық, салық салу объектілерінің құныңа қарай:

1) 1000 000 теңгеге дейін қоса алғанда - салық салу объектілері кұныңың 0,05 проценттік;

2) 1 000 000 теңгеден жоғары - 2 000 000 теңгеге дейін қоса алғанда - 500 теңге + 1 000 000 теңгеден асатын сомадан 0,08 проценттік;

3) 2 000 000-нан теңгеден жоғары - 3 000 000 теңгеге дейін қоса алғанда - 1 300 теңге + 2 000 000 теңгеден асатын сомадан 0,1 проценттік;

4) 3 000 000 теңгеден жоғары - 4 000 000 теңгеге дейін қоса алғанда - 2 300 теңге + 3 000 000 теңгеден асатын сомадан 0,15 проценттік;

5) 4 000 000 теңгеден жоғары - 5 000 000 теңгеге дейін қоса алғанда - 3 800 теңге + 4 000 000 теңгеден асатын сомадан 0,2 проценттік;

6) 5 000 000 теңгеден жоғары - 6 000 000 теңгеге дейін қоса алғанда — 5 800 теңге + 5 000 000 теңгеден асатын сомадан 0,25 проценттік;

7) 6 000 000 теңгеден жоғары — 7 000 000 теңгеге дейін қоса алғанда - 8 300 теңге + 6 000 000 теңгеден асатын сомадан 0,3 проценттік;

8) 7 000 000 теңгеден жоғары - 8 000 000 теңгеге дейін қоса алғанда - 11 300 теңге + 7 000 000 теңгеден асатын сомадан 0,35 проценттік;

9) 8 000 000 теңгеден жоғары - 9 000 000 тенгеге дейін қоса алғанда - 14 800 теңге + 8 ф0 000 теңгеден асатын сомадан 0,4 проценттік;

10) 9 000 000 тенгеден жоғары - 10 000 000 теңгеге дейін қоса алғанда - 18 800 тенге + 9 000 000 теңгеден асатын сомадан 0,45 проценттік;

11) 10 000 000 теңгеден жоғары 23 300 теңге + 10 000 000 теңгеден асатын сомадан 0,5 проценттік ставка мөлшерінде есептеледі.

Мерзімді қызметтегі әскери қызметшілер мерзімді қызметтерін атқару (оқу) кезеңінде, сондай-ақ меншік құқығындағы барлық салық салу объектілерінің жалпы кұныңан тиісті қаржы жылына арналған республикалық бюджет туралы заңда белгі- ленген бір мың айлық есептік көрсеткішке тең шегінде Кеңес Одағының Батырлары, Социалистік Еңбек Ерлері, Үлы Отан соғысына қатысушылар мен оларға тенестірілген адамдар; «Халық қаһарманы* атағын алған, үш дәрежелі Данк орденімен және «Отан» орденімен наградталған адамдар, «Ардакты ана* атағын алған, «Алтын алка» алқасымен наградталған көп балалы аналар, I және II топтағы мүгедектер, жеке тұратын зейнет- керлер жеке тұлғапардың мүлік салығын төлеушілер болып та- былмайды.

Жер салығы

Жер салығы адамзат өркениетінің әр килы даму кезендеріңде үзбей алынған, күні бүгінге дейін әрқашанда жергілікті салық салу жүйесінде көрініс табатын үйреншікті жергілікті салық болып табылады. Бұл салық негізінде есептеліну көзі бойынша мүліктік болғандықтан оныңтөлеушілері катарына заңды тұлғалар да, жеке тұлғалар да жатады. Жер салығын қалыптастыру төсілі жерлердіңтүрі мен пайдаланылатын мақсат-бағдарларына карай құрылады.

Кдзіргі кезде, нарыктық даму жағдайындағы экономика та- лаптарына сай жер меншігіне, жерді пайдалануға және оны тиісті рыноктық айналыска түсіруге байланысты проблемаларды шешу ауқымындағы жер салығының рөлі күн сайын артып келеді.

Жер салығын алу барысында жерді ұтымды пайдалану, жерге орналастыру істерін жаксарту, жерді және оған байланысты эқологиялық ахуалдарды қорғау, жерді қүнарлыландыру, жер аумағындағы әлеуметтік-мәдени шараларды жүзеге асыру, жер- лерден сол аумактардағы бюджеттерге қосымша каражаттар түсіру және т.б. көзделінеді.

Тағы бір ескеретін жәйт, жерлерге салық салу кезінде көзделінетін бірден-бір мақсат олардың белгілі бір санаттарын ғана салық салу объектілері ретінде қарау, сондай-ақ олардың кан- дай бағытта пайдаланылатының есепке алу болып табылады.

Қазақстан Республикасыныңаумағындағы жерлердің мына- дай санаттарына:

1) ауыл шаруашылығы мақсатындағы жерлерге;

2) елді мекендердің жерлеріне;

3) өнеркәсіп, көлік, байланыс, қорғаныс және өзге де ауыл шаруашылығы мақсатына арналмаған жерлеріне;

4) ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлеріне, сау- ықтыру, рекреациялау және тарихи-мәдени мақсатындағы жер- лерге;

5) орман қорының жерлеріне;

6) су қорының жерлеріне;

7) запастағы жерлерге салық салынады.

Салық кодексінде көзделген жәйттерге орай, салық салу мақсатында елді мекендердің жерлері мына:

1) тұрғын үй қоры мен оның жаныңдағы құрылыстары және ғимараттары орналасқан жерлерді қоспағанда елді мекендердің жерлері;

2) тұрғын үй қоры мен оның жаныңдағы құрылыстары және ғимараттары орнапасқан жерлері сиякты екі топқа бөлінген.

Сонымен қатар, бірден айта кететін маңызды жәйт, егер осы жерлер (запастағы жерлерді қоспағанда) тұрақты пайдалануға немесе өтеусіз уақытша пайдалануға берілмесе, онда жерлердің мына санаттары:

1) ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жерлері;

2) орман қорының жерлері;

3) су қорының жерлері;

4) запастағы жерлер салық салудан босатылады.

Аталған жерлер (запастағы жерлерді қоспағанда) тұрақты

пайдалануға немесе өтеусіз бастапкы уақытша пайдалануға берілген жағдайда оларға Салық кодексінің 336-бабында белгіленген тәртіппен салық салынады.

Жер салығы меншік қүкығын, тұрақты жер пайдалану құқы- ғын, өтеусіз уақытша жер пайдалану құқығын куәландыратын құжаттар мен жер ресурстарын басқару жөніңдегі уәкілетті орган тарапынан әр жылдың 1 каңтарына карағандағы жағдай бойынша берілген жерлердің мемлекеттік сандық және сапалық есебінің деректері негізінде есептелінеді.

Осы салық бойынша салық салу объектісіне жер учаскесі (жер учаскесіне қатысты ортак үлестік меншік кезінде — жер үлесі) жатады.

Темір жолдар, окшаулау белдеулері, темір жол станцияла- ры, вокзалдар орналасқан жер учаскелерін қоса алғанда, заңдарда белгіленген тәртіппен темір жол келігі ұйымдарының объектілеріне берілген жер учаскелері темір жол көлігі ұйымдары үшін салық салу объектісі болып саналады.

Электр беру желілері мен кіші станциялар тіректері алып жаткан жер учаскелерін қоса алғанда, балансында электр беру желілері бар энергетика және электрлендіру жүйесі ұйымдары үшін осы ұйымдарға заңдарда белгіленген тәртіппен берілген жер учаскелері салық салу объектісі ретінде көрініс табады.

Мұнай кұбырлары, газ кұбырлары алып жатқан жер учаскелерін қоса алғанда, балансында мұнай кұбырлары, газ кұбырлары бар, мұнай мен газ өндіруді, тасымалдауды жүзеге асыратын ұйымдар ушін осы ұйымдарға заңдарда белгіленген тәртіппен берілген жер учаскелері салық салу объектісі болып есептеледі.

Байланыс желілерініңтіректері алып жаткан жер учаскелерін қоса алғанда, балансында радиорелелік, әуе, кабельдік байла- ныс желілері бар байланыс ұйымдары үшін осы ұйымдарға заңдарда белгіленген тәртіппен берілген жер учаскелері салықсалу объектісі болып табылады.

Жер салығын айқындауға қажетті салықбазасы ретінде жер учаскесінің алаңы көрініс табады.

Жеке меншік құқығындағы, тұрақты жер пайдалану құқы- ғындағы, сондай-ақ өтеусіз бастапқы уақытша жер пайдалану құқығыңдағы жер учаскелері (кейбір жағдайларда жер үлесі) бар жеке және заңды тұлғалар, сонымен катар жеке меншік құкығында, тұрақты жер пайдалану құқығында және өтеусіз уақытша бастапкы жер пайдалану құқығында салық салынатын объектілері бар осы заңды тұлғалардың құрылымдық бөлімшелері жер салығын төлеушілер деп танылады.

Тұрақты жер пайдалануға және өтеусіз уақытша бастапқы жер пайдалануға деген меншік құқығын куәландыратын мемлекеттік акт немесе жер учаскелерін уақытша пайдалану жөніңдегі шарт болмаған жағдайда, жерді пайдаланушының белгілі бір учаскені нақты иеленуі және пайдалануы оны осы учаскеге қатысты жер салығын төлеуші ретінде тануға негіз болып табылады.

Жер учаскелерін иелену немесе пайдалану құқығын растай- тын құжаттарда немесе тараптардың келісімінде өзгеше көздел- месе, бірнеше тұлғаның ортақ меншігіңдегі (пайдалануыңдағы) жер учаскесі бойынша осы тұлғалардың әркайсысы жер салы- ғын төлеуші болып саналады.

Қазақстан аумағындағы мынадай жер учаскелері:

1) елді мекендердің ортак пайдалануындағы аландар, көше- лер, өткелдер, жолдар, жағалаулар, парктер, скверлер, бульварлар, су қоймалары, жағажайлар, зираттар, су кұбырлары, жылу құбырлары, тазарту құрылғылары және ортак пайдаланылатын өзге де инженерлік жүйелер алып жатқан және соларға арнал- ған жерлер;

2) ортақ пайдалануға бөлінген белдеудегі мемлекеттік авто- мобиль жолдарының желісі алып жатқан жер алаптары, көліктер жан-жакка жүріп өтетін жол тарамдары, жол айырыктары, жасанды құрылыстар, трассалар бойындағы жол резервтері мен өзге де жол қызметін көрсету жөніңдегі құрылыстар, жол қызметінің (қызметкерлерінің) қызметбабындағы және тұрғын үй-жайлары, кардан қорғау екпелері мен безендіру жасыл желектері орналасқан жерлер;

3) Қазақстан Республикасы Үкіметінің шешімі бойынша консервацияланған объектілер алып жаткан жерлер;

4) Салық кодексінің 138—140-баптарында белгіленген тәр- тіппен инвестициялық жобаны іске асыру үшін иеленген және пайдаланылатын жер учаскелері Салық кодексінің 326-бабына (оның тармақтары мен тармақшаларына) сәйкес салық салынатын объектілер катарынан шығарылып тасталған.

Салық кодексінің 324-бабының өмірлі талаптарына сәйкес мынадай заңды және жеке тұлғалар:

■1) бірыңғай жер салығын төлеушілер шаруа (фермер) кожалықтарына арналған арнайы салық режимі қолданылатын кыз- метте пайдаланылатын жер учаскелері бойынша;

2) мемлекеттік мекемелер;

3) салық режимінің екінші моделі бойынша салық салу жүзеге асырылатын жер қойнауын пайдаланушылар;

4) кылмыстық жазаларды атқару аясындағы уәкілетті орган- ның түзеу мекемелерінің мемлекеттік кәсіпорындары;

5) тұрғын үй қоры, соның ішінде оның жаныңдағы құрылыстар мен ғимараттар алып жаткан жер учаскелері мен тұрғын үй маңындағы жер учаскелері; жеке (қосалкы) үй шаруашылы- ғын жүргізу, бау-бақша шаруашылығы үшін берілген және кұ- рылыс алып жатқан жерлерді қоса алғанда, саяжай құрылысына арналған жер учаскелері; гаражға арналған жер учаскелері бойынша - Үлы Отан соғысына қатысушылар мен соларға теңестірілген тұлғалар, сондай-ақ бала кезінен мүгедектің ата- анасының біреуі;

6) тұрғын үй қоры, соның ішінде оның жаныңдағы құрылыстар мен ғимараттар алып жаткан жер учаскелері мен тұрғын үй маңындағы жер учаскелері бойынша - «Алтын алка» алка- сымен наградталған, «Ардакты ана» атағына ие болған көп ба- лалы аналар;

7) діңи бірлестіктер жер салығын төлеуден босатылған.

Жер салығының мөлшері жер учаскесінің сапасына, орна-

ласу өңіріне және сумен қамтамасыз етілуіне қарай аныкталады, сондай-ақ оны белгілеу кезінде жер иеленушілер мен жерді пайдаланушылардың шаруашылық және езге қызметінің нәтижелері (яғни жерлерден алатын табыстары мен түсімдері) есепке алынбайды.

Жекеше (қосалкы) үй шаруашыпығын, бағбандық және сая- жай құрылысын жүргізу үшін қора-қопсы салынған жерді қоса алғанда жеке тұлғаларға берілген ауыл шаруашылығы мақса- тындағы жерлерге алаңын 0,50 гектарға дейін қоса алғанда - 0,01 гектары үшін 20 теңге; ал алаңы 0,50 гектардан асатын бол- са-0,01 гектарыүшін ІООтеңгемөлшеріндебазалықсалықставкасы белгіленеді.

Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2003 жылғы қыркүйек- тің 2-сіңдегі (№890) Кдулысына сәйкес жеке меншікке берілетін жер учаскелері төлемақысының мынадай базалық ставкасы 1 шаршы метрге:

Астана — 1180теңге;
Алматы — 717 теңге;
Актау — 145 теңге;
Ақтөбе - 137 теңге;
Атырау — 123 теңге;
Карағанды - 190теңге;
Көкшетау — 114 теңге;
Қостанай - 123 тенге;
Кызылорда — 129 теңге;
Павлодар — 114 теңге;
Петропавловск - 114 теңге;
Талдықорған - 137 теңге;
Тараз - 181 теңге;
Орал - 114 теңге;
Өскемен - 145 теңге;
Шымкент - 181 теңге
 

 

мөлшерінде белгіленген.

Жер учаскесін иелену құқығы немесе пайдалану құқығы ток- татылған жағдайда жер салығы жер учаскесін іс жүзінде пайда- лану кезеңі үшін есептеліп шығарылады.

Салық жылы ішінде елді мекенді коныстың бір санатынан басқа санатына ауыстыру кезінде ағымдағы жылғы жер салығы салықтөлеушілерден осы елді мекендер үшін бұрын белгіленген ставкалар бойынша, ал келесі жылы - коныстардың жаңа санаты үшін белгіленген ставкалар бойынша алынады.

Елді мекен таратылған және оның аумағы басқа елді мекен- нің құрамына қосылған кезде, таратылған елді мекеннің аума- ғында жаңа ставка тарату іске асырылған жылдан кейінгі жыл- дан бастап қолданылады.

Салық төлеушілер орналасқан жер учаскелері бонитетінің балдарын аныктау мүмкін болмаған жағдайда, жер салығының мөлшері шектесіп орналасқан жерлердің бонитет балы негізге алына отырып аныкталады.

Ортак үлестік меншіктегі салық салу объектілері бойынша салық олардың осы жер учаскесіндегі үлесіне барабар есепте- леді.

Қорғаныс қажеті үшін берілген жерлерге салынатын салық- ты алу тәртібін Қазақстан Республикасының Үкіметі белгілейді.

Ағымдағы төлемдер мөлшері салық кезеңінің басында бол- ған салық төлеу объектілері бойынша салық базасына тиісті салық ставкаларын қолдану жолымен белгіленеді.

Жер салығын төлеу бойынша салық міндеттемелері туында- ған күннен кейінгі 340-баптың 3-тармағында белгіленген кезекті мерзім салық міндеттемелері туындаған кезде салықтың ағым- дағы сомаларын салық кезеңінде төлеудің бірінші мерзімі болып табылады.

Салық кодексінің 324-бабы 3-тармағының 2), 4)-тармақшаларында аталған заңды тұлғалар салық салу объектілерін пай- далануға немесе жалға берген кезде салық салу объектілерін пайдалануға немесе жалға беру күніңен кейінгі кезекті мерзім салықтың ағымдағы сомаларын төлеудің бірінші мерзімі болып табылады.

Ағымдағы төлемдерді төлеудің соңғы мерзімінен кейін салықтық міндеттемелері туындаған кезде салықтөлеушілер салық сомасын салықтық міндеттемелері туындаған айдан кейінгі айдың 20-сынан кешіктірмай төлейді.

Салық кодексінің 324-бабы 3-тармағының 2), 4)-тармақшаларында аталған заңды тұлғалар салық салу объектілерін ағым- дағы төлемдерді төлеудің соңғы мерзімінен кейін пайдалануға немесе жалға берген кезде салық төлеушілер салық сомаларын салық салу объектілерін пайдалануға немесе жалға беру айынан кейінгі айдың 20-сынан кешіктірмей төлейді.

Салық кезеңі ішінде жер салығы бойынша міндеттемелер өзгерген жағдайда, ағымдағы төлемдер салықтық міндеттеме- лердің өзгеру сомасына жер салығын төлеудің алдағы мерзімдері бойынша тең үлестермен түзетіледі.

Салық салу объектілеріне құқықтар салық кезеңінің ішінде берілген жағдайда салық сомасы жер учаскесіне құқықты іске асырудың нақты кезеңі үшін есептеледі.

Осы құкықтарды беретін тұлғаның жер учаскесіне іс жүзінде иелік еткен кезеңі үшін төлеуге жататын салық сомасы құқық- тарды мемлекеттік тіркеуге дейін немесе тіркеген кезде бюд- жетке енгізілуі тиіс. Бұл ретте бастапқы төлеушіге ағымдағы жылдың 1 кантарынан бастап ол жер учаскесін берген айдың басына дейін есептелген салықсомасы көрсетіледі. Одан кейінгі төлеушіге салық органдары жіберетін жер салығының есептелген сомасы туралы хабарламада оның жер учаскесіне құқығы пайда болған кезендегі ай басынан есептелген салық сомасы көрсетіледі.

Салық төлеу ші салық кезеңіңде декларация табыс ету мерзімі басталғаннан кейін он күндік мерзімнен кешіктірмей біржолата есеп айырысу жүргізіп, жер салығын төлейді.

Бірнеше салықтөлеушілердің пайдалануындағы үйлер, құрылыстар мен ғимараттар орналасқан жер учаскелеріне жер салығы олардың бөлек пайдалануындағы үйлер мен құрылыстардың алаңына барабар әр салық төлеуші бойынша жеке есептеледі.

Салық кодексінің 324-бабы 3-тармағының 4) және 7)-тар- мақшаларында аталған заңды тұлғалар үйдің, құрылыстың және ғимараттың бір бөлігін жалға берген кезде жер салығын есеп- теу осы жер учаскесінде орналасқан барлық үйлердің, құрылыстар мен ғимараттардың жалпы алаңындағы жалға берілген үй-жай алаңының үлес салмағына карай жүзеге асырылады.

Тұрғын үй қорының құрамындағы жылжымайтын мүлікті заңды тұлға сатып алған жағдайда, жер салығы тұрғын үй қоры, соның ішінде оның жаныңдағы құрылыстар мен ғимараттар алып жаткан жерлерді қоспағаңда, Салық кодексінің 332-бабын- да белгіленген елді мекендердің жерлеріне салынатын салық- тың базалық ставкалары бойынша есептелуге тиіс.

Салықты есептеу әрбір жер учаскесі бойынша жекелей салық базасына тиісті салық ставкасын қолдану арқылы жүргізіледі. Жер салығының сомасы сол жер учаскесі орналасқан жердегі бюджет кірісіне аударылады.

Заңды тұлғалар жер салығының сомаларын белгіленген салық базасына тиісті салық ставкасын қолдану аркылы өз беттерімен жүзеге асырады, сондай-ақ олар жер салығы бой- ынша ағымдағы төлемдерді есептеуге және төлеуге міңдетті.

Жеке кәсіпкерлер, жеке нотариустар, адвокаттар өз қызме- тінде пайдаланатын жер учаскелері бойынша жер салығын Салық кодексінің 340-бабында белгіленген тәртіппен есептеп, төлейді.

Заңды тұлғалар, жеке кәсіпкерлер, жеке нотариустар мен адвокаттар жер салығы бойынша декларацияны салық салу объектілері орналасқан жердегі салық органдарына есептік салық кезеңінен кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей, сондай-ақ жер салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есеп- қисабын 344-бапта белгіленген мерзімде табыс етеді.

Жер салығы бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабы ағымдағы салық кезеңінің 15 акпаныңан кешіктірілмей табыс етіледі.

Ағымдағы төлемдерді төлеудің аяқталу мерзімінен кейін құрылған салық төлеушілерді қоспағанда жаңадан құрылған салық төлеушілер ағымдағы төлемдер есеп-қисабын салық тө- леуші мемлекеттік тіркеуден өткен айдан кейінгі айдың 15-інен кещіктірмей табыс етеді.

Салық кодексінің 324-бабының 3-тармағының 2) және 4)-тар- мақшаларында аталған заңды тұлғалар пайдалануға немесе жал- ға берілген салық салу объектілері бойынша ағымдағы төлемдердің есеп-қисабын объектілер пайдалануға немесе жалға берілген айдан кейінгі айдың 20-ынан кешіктірмей табыс етеді.

Салық кезеңі ішінде жер салығы бойынша салықтық міндет- темелер өзгерген кезде ағымдағы төлемдердің есеп-қисабы салық салу объектілері бойынша 1 акпандағы, 1 мамырдағы, 1 тамыздағы және 1 карашадағы жағдай бойынша ағымдағы тиісінше салық кезеніңің 15 ақпаныңан, 15 мамырынан, 15 та- мызынан және 15 қарашасынан кешіктірілмей табыс етіледі.

Заңды тұлғалар жер салығының ағымдағы төлемдерінің со- маларын ағымдағы жылдың 20 ақпаныңан, 20 мамырынан, 20 тамызынан және 20 қарашасынан кешіктірілмейтін мерзімдерде төлеуге тиіс. Сонымен қатар, олар тиісті салық кезеңінде декларация табыс ету мерзімі басталғаннан кейінгі он күндік мерзімнен кешіктірмей есеп айырысуды жүзеге асырады.

Жеке тұлғалар төлеуге жататын жер салығының сомасын тиісті салық ставкалары мен салық базасын негізге ала отырып, 1 тамыздан кешіктірілмейтін мерзімде салық оргаңдары есеп- теп шығарады. Жеке тұлғалар есептелген жер салығының со- масын ағымдағы жылдың 1 қазаңынан кешіктірмей тиісті бюд- жет кірісіне аударады.

Бірыцгай жер салығы

Бірыңғай жер салығын төлеушілер ретінде, салық кодексінің тиісті баптарында арнаулы салық режимін қолданатын шаруа (фермер) кожалықтары белгіленген.

Шаруа (фермер) кожалықтарына арнаулы салық режимін қолдану құқығын беру оларда жеке меншік құқығында немесе жерді пайдалану құқығында жер учаскелері болған кезде ғана жүзеге асырылады.

Шаруа (фермер) қожалықгары арнаулы салық режимін қол- дану мақсатында жыл сайын 20 ақпаннан кешіктірмей өздерінің жер учаскелері орналасқан жердегі салық органыңа тиісті уәкілетті мемлекеттік орган белгілеген нысан бойынша өтініш беріп отырады.

Бірыңғай жер салығы бойынша салық салу объектісіне, яғни салық базасына жеке меншік құқығындағы немесе жерді пай- далану құқығындағы жер учаскесінің бағалау кұны жатады. Жер учаскесінің (жерді пайдалану құкығының) бағалау кұның ай- кындау Қазақстан Республикасының жер заңдарында белгіленген тәртіп негізінде жүргізіледі.

Бірыңғай жер салығының ставкасы жер учаскесінің бағалау кұныңа 0,1 процент мөлиіерінде белгіленеді. Бірыңғай жер салығы бойынша салық кезеңі күнтізбелік жыл болып табылады.

Бірыңғай жер салығын тиісті бюджетке төлеу мына мерзімдерде:

1) ағымдағы төлем ағымдағы салық кезеңінің 20 казаңынан кешіктірілмейтін мерзімде;

2) бірынғай жер салығы бойынша түпкілікті есеп айырысу есепті кезеңнен кейінгі салық кезеңінің 20 наурызынан кешік- тірілмейтін мерзімде жер учаскесі орналасқан жер бойынша жүзеге асырылады.

Бірыңғай жер салығын төлеушілер жыл сайын, ағымдағы салық кезеңінің 15 наурызынан кешіктірілмейтін мерзімде жер учаскелері орналасқан жердегі салық органдарына өткен салық кезеңі үшін бірыңғай жер салығы жөніңдегі декларацияларын табыс етеді.

Бірыңғай жер салығын төлеуші-шаруа (фермер) қожалық- тары өздеріне (меншік құқықтарына немесе жерді пайдалану құқығына орай) тиесілі жер учаскелерін басқа шаруа қожалық- тарына жалға пайдалануға берген жағдайда, осы жалға беруден түсетін табысынан жалпыға бірдей белгіленген тәртіп бойынша салықтөлеуге міндетті.

: * I г

Көлік құралдары салығы

Көлік құралдары салығын төлеушілер меншік құқығында салық салу объектілері бар жеке тұлғалар және меншік негізінде шаруашылық жүргізу немесе оралымды басқару құқығында салық салынатын объектілері бар заңды тұлғалар мен олардың құрылымдық бөлімшелері, яғни, меншік кұқығында, меншікті сенім білдіріп басқару құқығында және шаруашылық жүргізу немесе оралымды (тікелей) басқару құқығында мемлекеттік (тіркеу) есебіне алынған көлік құралдары бар заңды және жеке тұлғалар болып табылады.

Мемлекеттік тіркеуге жататын және уәкілетті органда есеп- те тұрған көлік құралдары осы салық түрі бойынша салық салу объектісі болып табылады.

Ал жүк көтерімі 40 тонна және одан асатын карьерлік авто- аударғыштар мен мамандаңдырылған медициналық көлік құралдары заң жүзінде салық салу объектілері қатарына жатқызыл- маған.

Көлік салығын есептеу айлық есептік көрсеткіштермен белгі- ленген мына:

Салық салу объектісі Салық ставкасы (айлық есептік көрсеткіш)
1. Двигатель көлемі мынадай ^еніл автомобильдер (текше см.): 1100-ге дейін қоса алғанда 1100-ден жоғары 1500-ді қоса 1500-ден жоғары 2000-ды қоса 2000-нан жоғары 2500-ді қоса 2500-ден жоғары 3000-ды қоса 3000-нан жоғары 4000-ды қоса 4000-нан жоғары 4.0 6.0 7.0 12.0 17.0 22.0 117,0
2. ^Күк көтергіштігі мынадай жүк таситын арнаулы автомобильдер (тіркемелерді есептемегенде): 1 тоннаға дейін қоса алганда 1 тоннадан жоғары - 1,5 тоннаны қоса 1,5 тоннадан жоғары - 5 тоннаны қоса 5 тоннадан жоғары 6,0 9.0 12.0 15,0
3. Шынжыр табанды машиналар мен механизмдерді қоспағанда, өздігінен жүретін машиналар мен пневматикалық жүрісті механизмдер 3,0
4. Автобустар: отыратын 12 орынға дейін қоса алғанда 12-ден жоғары - отыратын 25 орынды қоса отыратын 25 орыннан жоғары 9.0 14.0 20.0
5. Мотоциклдер, мотороллерлер, мотошаналар, көлемі шағын кемелер (двигателінің куаты 55 кВТ-тан артықемес) Мотоциклдер (двигателінің куаты 55 кВТ-тан жоғары) 1,0 10,0
6. Катерлер, кемелер, буксирлер, баржалар, яхталар (двигательдің куаты мынадай ат күшіне тең): 160-ка дейін қоса алғанда 160-тан жоғары 500-ді қоса 500-ден жоғары 1000-ды қоса 1000-нан жоғары Үшу аппараттары 6,0 18,0 32.0 55.0 әрбір киловатт куат- тан айлық есептік көрсеткіштің 4,0 проценті
сияқты ставкалар бойынша жүргізіледі.  
 

 

Демек, Қазақстан Республикасы аумағында көлік құралда- ры салығын салу объектілері ретінде:

1) двигатель көлемі (текше см.) нақты белгіленген жеңіл ав- томобильдер;

2) жүк көтергіштігі нақтылы белгіленген жүк таситын және арнаулы автомобильдер;

3) шынжыр табанды машиналар мен механизмдерді есепке алмагаңда, өздігінен жүретін машиналар мен пневматикалық жүрісті механизмдер;

4) отыратын 12, 25 және 25-тен жогары орны бар автобус- тар;

5) мотоциклдер, мотороллерлер, мотошаналар, шағын кеме- лер;

6) двигательдерінің куаты (160,160-тан жогары 500 а.к. қоса, 500-ден жоғары 1000 а.к. қоса, 1000 ат күшінен жоғары) катер- лер, кемелер, буксирлер, баржалар, яхталар;

7) ұшу аппаратары көрініс тапкан.

Көлік құралдары салығы айлық есептік көрсеткішке заң жүзінде проценттермен белгіленген нақты ставкалар бойынша есептелінеді.

Жеңіл автомобильдердің жеті айлықесептік көрсеткіш ставкасы бойынша салық салынатын двигателінің көлемі 1500-ден жогары — 2000 текше сантиметрді қоса, он айлық есептік көрсеткіш ставкасы бойынша салық салынатын 2000-нан жоға- ры - 2500 текше сантиметрді қоса, он жеті айлық есептік көрсеткіш ставкасы бойынша салық салынатын 2500-ден жоға- ры - 3000 текше сантиметрді қоса және жиырма екі айлық есептік көрсеткіш ставкасы бойынша салық салынатын двига- телінің көлемі 3000-нан жоғары - 4000 текше сантиметрді қоса алған көлемде болған кезде салық сомасы двигательдің аталған көлемінен аскан әрбір бірлік үшін 7 теңгеге ұлғайтылады.

Заңда өзгеше белгіленбесе, салықтөлеудің белгіленген мер- зімі аякталғанға дейін пайдаланылу мерзімі алты жылдан асқан жеңіл автокөлік қүралдары бойынша мынадай:

ТМД елдерінде шығарылған автокөлік құралдары үшін:

6 жылдан - 15 жылға дейін қоса алғанда - 0,3; 15 жылдан жоғары - 25 жылды қоса - 0,2;

25 жылдан жоғары — 0,1;

двигатель көлемі мынадай басқа автокөлік құралдары үшін:

3000 текше сантиметрге дейін қоса алғанда - 0,5;

3000-нан жоғары - 4000 текше сантиметрді қоса - 0,7;

4000-нан жоғары -1,0 түзету коэффициенттері қодцанылады.

Қазақстан Республикасының аумағында уәкілетті органда бұрын есепте түрмаған, сатып алынған көлік құралдары бой- ынша салықоны есепке қойған кезге дейін немесе кою кезінде төленуге тиіс.

Салық сомасы көлік құралына меншік құқығы туындаған айдың басынан басталатын кезеңге салықтын жылдық сомасын 12-ге бөліп, оны салық кезеңінің аяғына дейін калған айлардың саныңа көбейту аркылы есептеледі.

Ауыл шаруашылығы өнімдерін өндірушілерге арналған арнаулы салық режимінде бюджетпен есеп айырысуды жүзеге асы- ратын заңды тұлғалар көлік құралдары салығын Салық кодек- сінің 385-390-баптарына сәйкес төлейді.

Салық төлеуші заңды тұлғалар салық кезеңі ішінде көлік құралдары салығы жөніңдвгі декларацияны беру мерзімі бас- талғаннан кейінгі он жүмыс күніңен кешіктірілмейтін мерзімде көлік құралдары салығы бойынша түпкілікті есеп айырысады.

Көлік құралының меншік иесі атынан меншікті сенімгерлік басқару құқығында көлік құралын иеленуші тұлғаның көлік құралдарына салық төлеуі көлік құралына меншік иесінің осы есепті кезең үшін салықтық міндеттемесін орындағаның білдіреді.

Тиісті бюджетке осы салықты төлеу әр түрлі көлік құралда- рының тіркелген жері бойынша күнтізбелік жылдың 1 шілдесі- нен кешіктірілмей жүзеге асырылады.

Көлік құралдары салығын есептеуге және төлеуге қатысты салық кезеңі күнтізбелік жыл болып табылады. Көлік құралда- ры салығын төлеуші заңды тұлғалар осы салық жөніңдегі декларацияны есепті жылдан кейінгі жылдың 31 наурызынан кешіктірмей тиісті салық органдарына табыс етеді.

Көлік құралдары салығын төлеушілер салық сомасын әрбір көлік құралы бойынша, олардың салық салу объектілері, салық ставкалары және түзету коэффициенттері негізінде өз бет- терімен дербес есептеп шығарады.

Мына заңды және жеке тұлғалар:

1) мемлекеттік мекемелер;

2) салық салу объектісі болып табылатын бір автокөлік құралы бойынша - меншігіңде мотоқоляскалары мен автомобильдері бар мүгедектер;

3) салық салу объектісі болып табылатын бір автокөлік құралы бойынша Үлы Отан соғысының қатысушылары (қатысқандар) және соларға теңестірілген адамдар;

4) ауыл шаруашылығы құралымынан шығу нәтижесінде пай ретінде алынған және жеті жылдан астам мерзім ішінде пайда- ланылған жүк автомобильдері бойынша жеке тұлғалар;

5) салық салу объектісі болып табылатын бір автокөлік құралы бойынша — Кеңес Одағының Батырлары мен Социалистік Еңбек Ерлері, «Халық каһарманы» атағын алғандар, үш дәре- желі «Даңк» орденімен және Отан орденімен наградталғандар, «Ардакты ана* атағын алған, «Алтын алка», «Күміс алка» алкаларымен наградталған көп балалы аналар;


Просмотров 1837

Эта страница нарушает авторские права

allrefrs.ru - 2020 год. Все права принадлежат их авторам!