Главная Обратная связь Поможем написать вашу работу!

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






Тедолиттік түсіріс туралы түсінік беріңіз



Теодолиттік түсіріс- жердің контурлық планын алу үшін теодолит пен өлшеу таспасының көмегімен орындалатын геодезиялық жұмыстардың түрі. Теодолиттік түсірулер кезінде горизонталь бұрыштар β және арақашықтықтар S өлшенеді

Теодолиттік түсіріс деп жер бетінің тек контурлық планын жасау үшін теодолит пен өлшеу лентасының немесе қашықтық өлшеуіштің көмегімен орындалатын жұмыстарды атайды. Теодолиттік түсірістер жазық жер бетінде, елді-мекенді аймақтарда, құрылыс, тау-кен өндіріс алаңдарында, теміржолтораптары, т.б жерлерде пландар жасау үшін жүргізіледі. Теодолиттік түсіріс үшін тірек жүйесі, әдетте теодолиттік жүрістер түрінде құрылады да, олардың нүктелерінен ситуацияны түсіре отырып, қажетті нүктелердің орнын полярлық әдіспен, перпендиклярлар және жарма әдістермен, сонымен қатар әртүрлі бұрыштық және ұзындық қиылыстырулар көмегімен анықтайды. Теодолиттік түсіріс дайындық, далалық және өңдеу жұмыстарынан тұрады. Дайындық жұмыстары кезінде жергілікті жердің жай-жапсарын түсіру дәлдәгәне байланысты түсірістің масштабын таңдайды. Қолдағы бар барлық картографиялық құжаттарды мұқият қайта қарап зерттейді. Егер түсіріс жүргізілетін ауданда геодезиялық тірек жүйесінің пункттері болса, онда олардың орналасқан жерінің схемасын жасап, каталогтан координаталарын жазып алады.

Далалық жұмыстарға:

Жергілікті жерді рекогносцировкалау және пункттерді бекіту;



Бұрыштар мен ұзындықтарды өлшеу;

Жердегі заттарды, контурларды түсіру;

Жүріс пункттерін жергілікті жердегі тірек пункттеріне байланыстыру.

Рекогносцировка негізінде геодезиялық тірек жүйесінің пункттерін іздеп тауып, теодолиттік жүрістің неғұрлым қолайлы орындарын белгілейді.

Теодолиттік түсіріс дайындалу, далалық және камералдық жұмыстардың жиынтығынан тұрады. Жұмыстың басым жағы далалық жұмысқа келеді, оған түсіретін учаскенің рекогносцировкасы, теодолиттік жүріс және полигондарды жүргізу, оларды геодезиялық тірек пункттарына және ситуация түсірістеріне байланыстыру.

Дайындалу жұмыстары. Белгіленген теодолит жүрісінің схемасына сай дала жұмыстарының алдынала жобасын құрады. Жоба құрамында календарлық жоспар және жұмыс сметасы, жұмыс орындаушының қажетті саны және көліктер, қажетті аспаптардың саны, құралдар мен құрал-жабдықтар жатады. Теодолиттік түсірісті орындау үшін міндетті түрде теодолит, қадалары бар болат сым немесе оптикалық қашықтық өлшеуіш, рулетка, эклиметр және эккер болуы қажет. Жергілікті жерді рекогносировкалау және теодолиттік жүрістің нүктелерін бекіту. Рекогносцировка жергілікті жерді алдын-ала байқауды түсіріс объектісімен танысуды, геодезиялық тірек пункттерін іздеп табуды, теодолиттік жүріс орнын соңғы рет таңдау және құрылған жобаны дәлірек анықтауды білдіреді. Теодолиттік жүрістердің нүктелері көзге көрінетін қолайлы жерде орналасуы қажет; теодеолиттік жүрістің шектес нүктелерінің аралары көзге көрінетіндей болуы қажет. Мерлік лентамен арақашықтықты өлшеу кезінде жүріс жақтарын тегіс, қатты жерде және өлшеу қолайлы жерге орналастыру керек. Теодолиттік жүріс жақтарының ұзындығы 350 м артық, 20 м кем болмауы, ал жүріс көлбеулігінің бұрышы 50о аспауы керек. Теодолиттік жүріс нүктелерінің орнын көбіне уақытша белгілермен – ағаш қадалармен қағады да, центріне белгі жасап немесе шеге қағады. Уақытша белгілер ретінде темір қадалар, костыльдар және труба немесе кесілген ағаш түбіне шеге қағылады, сонымен қатар майлы бояумен белгі қойылады. Орнатылған нүктелерді оңай табу үшін жанына жер бетінен 30-35см шығып тұрған ағаштан жасалған күзетшілер орнатады; бұл күзетшілерге нөмір немесе басқадай белгілер қояды. Бекітілген нүктелерді топырақпен үйіп немесе диаметрі 0,8м тастармен қалайды. Шамамен 1 км сайын теодолиттік жүріс нүктелерін ұзақ уақытты сенімді белгілермен бекітеді. Теодолиттік жүрістерді бекіткен соң схемалық сызбасын құрып онда нүктелердің және жергілікті жердің ситуациясына қарай жүріс жақтарының орналасуын көрсетеді. Теодолитті жіп тіктеуіш көмегімен центрлейді немесе 100м аралыққа қателігі 5мм аспайтын оптикалық тіктеуішпен центрлейді, жүріс жақтар неғұрлым кіші болып, бұрышы 1800 жақын болса, солғұрлым теодолитті және веханы центрлеуді тиянақты, дәл орындау қажет. Визирлеуді веханың төменгі жағына дәлдеу қажет. Өлшенген бұрыштардың мәнін әрбір жарты тәсілде және бұрыштың орта мәнін аспапты шешпей станса басында есептейді. Есептеу нәтижесі қанағаттанарлықсыз болса бұрыштарды қайтадан өлшейді. Горизонталь бұрыштарды ауа-райының қолайлы кезінде өлшеу керек.





Теоедолиттік жүріс жақтарын таңдалып бекітілгеннен кейін, горизонталь бұрыштарды және арақыштықтарды өлшейді.

Теодолиттік жүрістегі арақашықтық қателегі 1:1 000-тан 1:2 000 құрайды. Дәлірек айтқанда, мысалы өлшенген арақышықтық ұзындығы 154м болсын, онда берілген шекті салыстырмалық өлшеу қателігі 1:1 000 кезіндегі “тура” өлшеу нәтижесі “кері” нәтижесінен 154 м/1 000 = 15 см. аспауы тиіс.

Нүкте аралық горизонталь бұрыштарды теодолитпен өлшейді. Өлшейтін теодолиттерге байланысты өлшем нәтижелерінің дұрыстығын жартылай тәсілдер арасында бұрыштардың айырмашылығы бойынша бақылайды.

Горизонталь бұрыштарды өлшеу журналында теодолиттік жүріс нүктелерінің схемалық сызбалары және жазбалар үшін орын қалдырады (абрис). Абрис негізгі құжат болып табылады, ол арқылы жергілікті жерде теодолиттік жүіріс нүктелерін табады.

Теодолиттік жүріс нүктелеріне координат беру үшін жоғарғы класты геодезиялық пункттерге байланыстырады. Жүріс нүктелерін байланыстыру алдында жоғарғы класты бір геодезиялық пунктты анықтайды: олардың арасындағы арақашықтықты өлшеп және қабыстыру бұрыштарды өлшейді. Пландық байланыстыру деп пункттердің координаталары мен дирекциондық бұрыштарын жүріс нүктелеріне байланыстыруды айтады.

 


Просмотров 3919

Эта страница нарушает авторские права




allrefrs.ru - 2021 год. Все права принадлежат их авторам!