Главная Обратная связь

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






Ылым төркөмсәләре, уларҙың төрҙәре, синтаксик функциялары



Исем ҡылым эштең, хәлдең, хәрәкәттең атамаларын белдерә. Формалары: 1)-у/-ү, -ыу/еү; 2)-маҡ/-мәк (фольклорҙа); 3)-ш, -ыш/-еш, -ош/-өш(йәнле һөйләү телм.-дә): барыш, йөрөш. Ҡылым билдәләре хас: -юҡлыҡ формаһы; -күсемлелек-күсемһеҙлек (эшкә барыу, китапты алыу); -йүнәлеш катег. (биҙәү, биҙәнеү, биҙәлеү һ.б.); -күләм катег. (көлөмһөрәү һ.б.); -модаль мәғәнәләр яһай (килеүе бар). Исем билдәләре хас: -күплек; -эйәлек катег.; -килеш катег.; -бәйләүестәр менән йөрөй ала. Һөйкәлеш, заман катег. менән үҙгәрмәй. Һөйләмдә – баш киҫәк йәки эйәрсән киҫәк.

Сифат ҡылым предметтың эше, хәле, хәрәкәте буйынса билдәһен белдерә. Ҡылым билдәләре: -юҡлыҡ формаһы; -күсемле/күсемһеҙ; -йүнәлеш катег.; -күләм катег.; -модаллек мәғәнәһе аңлата (бара алмаҫтай). Сифат билдәләре: -айырым формалары дәрәжә катег. менән; -һөйләмдә – аныҡлаусы; -үҙ аллы ҡулланылғанда исемләшә, һан, эйәлек, килеш катег. м-н үҙгәрә. Замандары бар: Үткән (-ған,-ҡан)Аныҡлаусы, эйә, тултырыусы, эйәрсән һөйләмдең хәбәре; Хәҙерге (-ыусы, оусы һәм аналитк формаһы -а,-й+торған)Аныҡлаусы; Киләсәк (1.Билдәһеҙ:-р,-ыр,-ор 2.Билдәле: -асаҡ,-ясаҡ 3.Тейешлек: -йһы,-йһо,-аһы)Аныҡлаусы,эйә,тултырыусы.



Хәл ҡылым 2се ҡылымдан аңлашылған эштең, хәлдең, хәрәкәттең башҡарылыу рәүешен белдерә. Ҡылым билдәләре: -юҡлыҡ, -күсемл./күсемһеҙ, -йүнәлеш. Рәүеш һыҙаттары: -күләм категор.(бөткәсерәк), -морфологик категор. м-н үҙгәрмәй, -һөйләмдә хәл. Һөйкәлеш, заман, зат, һан м-н үҙгәрмәй. Һөйләмдә роле: хәл, хәл әйтеме, ҡушма хәбәр составында, эйәрсән һөйләмдә – хәбәр. Формалары:1)-п 2)-а,-ә,-й (яҙа тор) 3)-ғас,-ҡас 4)-ғансы 5)-ғанса 6)-ыуынса 7)-ышлай.

Инфинитив эш, хәл, хәрәкәттең маҡсатын белдерә. Төрлө модаль мәғәнәләр йөрөтөргә мөмкин. Күсемл./күсемһеҙл, барл./юҡл.,йүнәлеш, күләм катег. хас. Һөйкәлеш, заман, зат, һан, эйәлек катег.,килеш м-н үҙгәрмәй.-ырға, -ыуға, -маҡҡа, -маға, -а/-й формалары бар. Һөйләмдә баш һәм эйәрсән киҫәк була ала.



26. Ҡылымдың теләк, ниәт-маҡсат һөйкәлештәре, уларҙың мәғәнә үҙенсәлектәре, формалары, синтаксик функциялары.

Һөйләүсенең берәй эш-хәрәкәтте башҡарырға теләге, ниәте барлығын аңлата. 1)Ул –ғы, -ге, -ғо, -гө, -ҡы, -ке, -ҡо, -кө ялғаулы ҡылым эргәһенә килә ҡылымын ҡуйыу менән яһала. 2) нигеҙ ҡылым+ -маҡсы, -мәксе. Була ҡылымы менән бергә ҡулланыла ала. 3)Шарт һөйкәлеше+ -сы, -се: барһасы, килһәсе. 4)Шарт һөйкәлеше+ине ярҙамсы ҡылымы. 5)Уртаҡ ҡылым+III зат бойороҡ һөйкәлеше: йәшәргә булһын.

?ылым тура3ында тошонс2.нинд2й 62 бул3а затты8,предметты8,х2р2к2тен й2 торошон белдерг2н 31662р 7ылым тип атала.?ылымдар ним2 ни эшл2й,ним2 ни эшл2не,ним2 ни эшл2й ине,ним2 ни эшл2й тор4айны,ним2 ни эшл2р тиг2н 3орау6ар6ы8 бере3ен2 яуап була.м29.Д2рес бара.Й2йге эшт2р башланды.»с2й ирт2г2 ни 2йтер.Бары3ында 30йл2п бир2с2кмен.?ылымдар заман,зат,3ан мен2н д2 16г2р2 Х26ер.заман-бара 1тк2н заман-я64ан Кил2с2к заман-бараса7,бармаяса7.Зат 32м 3ан мен2н 16г2р2. Берлекта куплекта 1-се зат бел2м бел2бе6 2-се зат бел23е8 бел23еге6 3-с0 зат бел2 бел2л2р !6аллы 32м ярзамсы 7ылымдар була.Телм2р62 16ене8 т0п м242н23енд2 7улланыл4ан 7ылым 16 аллы 7ылым тип атала. !6 аллы 7ылым4а эй2реп,ул белдерг2н эш х2р2к2тте8 т0рл0 би62кт2рен,торошон,неск2лект2рен а8лат7ан 7ылым яр6амсы 7ылым м29.ш2п ?ылым я3аусы ял4ау6ар яр6амында баш7а 316 т0рк0мд2рен2н ис.,сиф,р21еш,ымлы7,о7шатыу 31662рен2н я3ал4ан 7ылым ниге6 7ылым тип атала,- баш-башла,ш2п-ш2б2й 3.ббаш7орт теленд2 тамыр 7ылымдар 6а,ниге6 7ылымдар 6а формаль р21ешт2 икенсе зат берлек форма3ы мен2н тап кил2.Асы7 2йт.Сере8де 3а7ла. ?ылым 30йк2лешт2ре.Баш7.теленд2 7ылымды8 д1рт 30йк2леше бар. Бойоро7 3.-3ин 2йт,ул 2йт3ен,3е6 2йтм2ге6,улар 2йт3ен-д2р. Х2б2р 3.-мин 2йт2м,ул 2йт2с2к,ул 2йтер ине Шарт 3.-мин 2йт32м,3ин 2йт328,ул 2йт32. Тел2к 3.-бе6 30йл2йек,мин барма7сы булам. Х2б2р 30йк2леше 7ылымдар 1тк2н,х26ерге,кил2с2к замандар6а кил2. -ды,-де,-д0,-ты,-те,-то,-т0,-ны,-не,-6ы, алды,килде,китте.-а,-2,-й аффиксы 32м ине,тор4ан була яр6амсы 7ылымдары мен2н-ала инек,кил2 инек,30йл2й инек. -6ан,г2н,-7ан,-к2н-ал4ан була,килг2н була,ал4ан бул4ан,килг2н бул4ан. -ер,-ыр,ор,0р,-р аффиксы 32м ине яр6амсы 7ылымы мен2н –алыр ине,килер ине,30йл2р ине. А8лат7ан м242н23ен2 7арап,7ылымды8 1тк2н заманы ике т0рл0 була- ша3итлы 1тк2н заман,ша3ит3ы6 1тк2н заман. Ша3-лы-Ай6ар д2рест2 булды.Мин 2йтерг2 белм2нем.Ул м2кт2пт2 32йб2т у7ый ине. Ша3-6 1т.зам.Апайым 3е6г2 китк2н.Ул бары3ында 2йтк2н.А4айым 32йб2т у7ы4ан. Тел2к 30йк2леше. Баш7орт теленд2 тел2к 30йк2леше эш-х2р2к2тте баш7арыр4а тел216е й2ки уны 1т2рг2 са7ырыу6ы белдер2.Тел2к 30йк2леше 7ылымдары ике т0рл0 юл мен2н я3ала ябай 32м 7ушма форма. 1.Тел2к 30йк2лешене8ябай форма3ытамыр ниге6 7ылым4а 3у6ы87ынан 3у8 берлект2 –айы7,2йек,ма7сы,м2ксе,2 к1плект2 –айы7,-2йек,-ма7сы,-м2ксеял4ау6арыны8 бере3е 7ушылыу юлы мен2н я3ала.шуны ла 2йтерг2 к2р2к,был осра7та - ма7сы,-м2ксеял4ау6арынан 3у8 беренсе,икенсе 6ат х2б2рлек заты ял4ауы 09т2л2.-Мин 3е6г2 барма7сымын.№ин 2йтм2ксе3е8.Ул барма7сы.-айым,-2йем,-айы7,-2йек формалары тел2к 30йк2лешене8 беренсе зат форма3ы 4ына була,2 –ма7сы,-м2ксе ял4аулы тел2к 30йк2леше 7ылым зат мен2н 16г2р2.Мин 7айтма7сымын Бе6 7айтма7сыбы63ин 7айтма7сы3ын 3е6 7айтма7сы3ы4ы6 Ул 7айтма7сы улар 7айтма7сылар 2. 7ушма форма-4ы,-ге,-7ы,ке,4о,г0,7о,к0 ял4аулы 7ылымдан 3у8 кил2,2 –ма7,м2к,–ма7сы,-м2ксе ял4аулы 7ылымдан 3у8 була,ит2,2 –а3ы,-23еял4.7ыл-н 3у8 бар,ю731662ре 7ушылып я3ала,бар4ы кил2,2йтке кил2,барма7 була,барма7сы була,30йл2м2к ит2,бара3ы бар,кил23е бар. –ма7,м2к,–ма7сы,-м2ксе ял4аулытел2к 30йк2леше 7ылымыбула,ит2ярзамсы 7ылымы 4ына зат мен2н 16г2р2.Мин 7айтма7сы булам, 3ин 7айтма7сы була3ы8, Ул 7айтма7сы була Бе6 7айтма7сы булабы6 3е6 7айтма7сы була3ы4ы6 Улар 7айтма7сы булалар -7ым,-кем,-к0м,-7ом,4ым,-гем,-4ом,-г0м ял4аулы тел2к 30йк2леше 7ылымы кил2яр6.7ылымы мен2н кил32,зат мен2н т0п м242н2ле 7ылым 16г2р2.К1ргем кил2, к1ргебе6 кил2, К2рге8 кил2,к1ргеге6 кил2,К1рге3е кил2 к1ргел2ре кил2.


Просмотров 1451

Эта страница нарушает авторские права

allrefrs.ru - 2020 год. Все права принадлежат их авторам!