Главная Обратная связь

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






Болашақ маманның қатынас мәдениеті



Жоспары:

1.Іскерлік қарым-қатынас әдебі. Іскерлік қарым-қатынас және оның ерекшеліктері (серіктестік қарым-қатынас, регламентті сақтау, тиімді тыңдау).

2. Іскерлік қарым-қатынас түрлері (іскерлік әңгіме, іскерлік келісімдер).

3. Кәсіби іс-әрекеттегі тиімді қатынас технологиялары: тыңдай білу, сөйлей білу, пікірталас жүргізе білу, эмоциональдық көңіл күйіне бақылау жасау.

 

Іскерлік қарым-қатынас адамды сыйлай, білуден басталады.

Лабрюер

Іскерлік қарым-қатынас белгілі бір нәтижеге жетуде, нақты мәселелерді шешуде, белгілі бір мақсаттарды жүзегеа сыруда және іс - әрекет, ақпарат алмасуда көрінетін байланыстар мен іс - қимыл үдерісі. Іскерлік қатынасты шартты түрде тура және жанама деп бөліп қарастырады. Тура, яғни міндетті контакт жанама қатынасқа қарағанда эмоциялық әсер етуі және сендіруі нәтижелі болып келеді. Жанама қатынаста әлеуметтік - психологиялық механиздер әрекет етеді. Сонымен қатар іскерлік қарым-қатынас - алуан қызмет жүйесіндегі адамдар арасындағы байланыстар дамуының күрделі де сан қатпарлы үдерісі. Бұған қатысушылар ресми статуста сөйлей отырып, нақтылы міндеттерге негізделген межелі мақсатты нысаналайды. Бұл үдерістің басты ерекшелігі - уақытты мөлшерді пайдалану. Сөйлеу сәтін мөлшерді пайдалану - ұлттық мәдени дәстүрлермен, кәсіби этникалық қағидаттармен анықталатын бекітілген өлшемдерге бағыну деген сөз. Әрине, бізге ресми байланыс орнатудың алуан түрлі жағдаяттарына орайлас «жазылған» не «жазылмаған» норма тәртіптері мәлім. Қызмет барысында қабылданған тәртіп жүйесі, сәйкесінше бұл ретте орнымен кідіре, ауытқи, өзгерте білу формалары іскерлік этикет деп аталады. Оның басты функциясы - адамдар арасындағы өзара түсіністікке септесер ережелерді қалыптастыру. Бұл орайдағы маңызды функциялардың бірі - ыңғайлылықты ескеру, жинақылықты жақтау және тәжірибе негіздеріне сүйену.



Жалпы, іскерлік этикет құрамына енетін қағидаларды төмендегідей екі топқа жіктеуге болды:

· белгілі бір ұжымның өзара тең дәрежелі мүшелер арасындағы қарым - қатынас жүйесінде жүзеге асатын нормалар;

· ұжым басшысы мен оған бағыныштылар арасындағы байланыс қалпын анықтайтын нормалар;

Ал, жалпы қағидалы талаптар сапына жеке симпатия мен антипатияға байланыссыз барлық жұмыстас әріптестермен, қарсыластармен жасалатын жылы жүзді, ескерту бағытында жүзеге асатын қарым - қатынастар нормаларын қосар едік.

Іскерлік қарым-қатынас - адам өмірінің аса қажетті бөлігі, өзге адамдармен қарым-қатынас жасаудың маңызды түрі. Осы қарым- қатынастың мәңгілік әрі басты қозғаушы тетіктерінің бірі ретінде этикалық нормаларды танимыз. Қоғам іскерлік этиканың мынадай қағидаттарын басшылыққа алады:



- адалдық;

- әділеттілік;

- ақ ниеттілік;

- ашықтық;

- жауапкершілік;

- сыйластық;

- сенім;

- ынтымақтастық.

Бұлар арқылы біз адамдар іс-әрекетіндегі жақсылық пен зұлымдық, әділдік пен әділетсіздік, дұрыстық пен бұрыстық туралы көзқарастарымызды, пікір-түйіндерімізді аңғартамыз. Өзімізге бағынышты адамдармен, бастығымызбен, не әріптестерімізбен іскерлік ынтымақтастықта қарым - қатынас жасай отырып, әрқайсысымыз қалай болғанда да саналы не стихиялы тұрғыда осы этикалық нормаларға арқа сүйейміз, оларды тірек етеміз. Десек те, адам атаулының моральдық нормаларды түсіну дәрежесіне қарай, оның мазмұнын қандай деңгейде түсінуіне қарай, қарым-қатынас кезінде оның қандай дәрежеде ескеруіне байланысты ол өзінің іскерлік деңгейдегі қарым-қатынасын жеңілдетпек. Оны мейлінше тиімді қолдана отырып, алға қойылған міндеттерді шешуде және мақсатқа жетуде бірден-бір жәрдемші ете аламыз. Сондай-ақ этикалық нормаларды жөнімен тиімді қолдана, үйлестіре білмеушілік қарым-қатынасты қиындатып, оны мүлдем кереғар қалыпқа түсіруі әбден мүмкін. Демек, ортақ адами іскерлік этикалық нормаларды тиімді қолдана білмеу қарым-қатынасты курделендіріп қиындата түспек. Мәселен, жас маман (басшы) өзінің әкесіндей кісімен қандай іскерлік қарым-қатынаста болуы тиіс; Күле қарасаң көйлегіне жамау сұрайтын да жетіп артылады. Бұл ыңғайда қандай қағидат ұстану тиімдірек? Жас басшы өз замандас, құрбыларымен күліп-ойнап, әзілдесуді іштей жек кормейді. Іскерлік қарым-қатынасқа сәйкесті жас маман қай уақытта өзін қалай ұстауы тиіс?

Ал, іскерлік тұрғыда өзара әсер ету сәтіндегі регламенттің сақталуы сөйленер сөзге мән беру арқылы да анықталмақ. Сөйлеу этикетінің сақталу міндеттілігі - тілдік норма тәртібінің қоғамдық талқылаулардан өтуі, сәлемдесу, өтініш, алғыс және т.б. этикеттік жағдаяттарды (мәселен, «сәлематсыз ба», «мархабат етіңіз», «кешірім сұрауға рұқсат етіңіз», «сізбен танысқаныма қуаныштымын») ұйымдастыруға мүмкіндік беретін типтік тұрғыдағы даяр «үлгілер» арқылы жүзеге асуы. Бұл секілді тұғырлы құрылымдар әлеуметтік, психологиялық тұрғыдағы аспектілерді және жас ерекшеліктерін ескере екшеледі. Өзара әсер ету тұрғысындағы қарым-қатынас негізінде адамдардың бір-бірімен байланыс орнатуы, белгілі бір ақпарат алмасуы арқылы өзара бірлескен ісәрекетті жүзеге асыруы, ынтымақтастықты қалыптастыруы жатады. Өзара әсер ету қалпындағы қарым-қатынас еш кедергісіз жүруі үшін төмендегідей кезеңдерден тұруы тиіс:

· байланыс орнату (танысу) /Бұл ретте өзге адамдарды түсіну ұғымы, өзін өзгеге таныстыру ескеріледі/;

· қарым-қатынас жағдаятына ыңғайлану, жағдаятты ой елегінен өткізу, кідірістерді іріктей білу;

· қажетті мәселені талқылау:

· мәселені шешу;

· байланысты сәтімен аяқтау.

Қызметтік байланыстар өзара тиімді әріптестік, бәсекелестік басталар негізінде құрылып, өзара сұраныстар мен қажеттіліктерден ортақ істен туындауы тиіс. Сөзсіз, мұндай ынтымақтастық тұрғыдағы байланыс іскер маман белсенділігін арттырмақ, өндірістің, бизнестің технологиялық үдерісінің факторы болмақ.

Кімде - кім адамдармен істес болғысы келсе, жақсы ойлана білуі өз алдына, одан да жоғары ғажап сөйлесе білуі тиіс. Ал іскерлік қарым-қатынас басқарудағы қарым-қатынас этикасы мен іскерлік сөйлеу мәдениетін қамтиді. Мақсат - жергілікті басшыларда қазіргі заман құндылықтарына бағытталған, ізгілік көзқарастарға негізделген адамгершілік идеяларын қалыптастыру. Біздіңше, осы орайдағы теориялық, практикалық білім негіздері өзара және әлеуметтік іскерлік қарым-қатынас салаларында іскерлік, коммуникациялық жетістіктер, табысты әрекеттер әкелері сөзсіз. Олардың басшы ретінде де, әріптес ретінде де тиісті этикет ережелерін сақтай білулері кәсіби шеберліктерін де шыңдамақ. Қай деңгейде де іскерік қарым-қатынаста да сөйлеу мәдениеті туралы, аудитория алдында сөйлеуге дайындалуға бағыт беру ережелері, өз тыңдаушыларының әлеуметтік-психологиялық ерекшеліктері туралы мағлұматтар ауадай қажет. Нәтижеде, осы реттегі практикалық жұмыстар арқылы коммуникативтік дағдылар іске асырылып, іскерлік қарым-қатынасерекшеліктерін әркім өз тәжірибесі елегінен өткізе алмақ. Бұл өз алдына бір мәселе.

Ал жалпы іскери қарым-қатынастағы «вертикальды», «горизантальды» байланыстардың этикалық қырлары туралы не білеміз? Қызметкерлермен тіл табыса қарым-қатынас жасай білу іс-әрекеттің нәтижесін танытатыны аян. Бұл арада діңгек іспеттес этикалық алтын қағида: өзіңізге бағынышты адамдармен байланысыңыз басшыңыздың сізбен қарым-қатынасынң қалай болғанын қалауыңызға сәйкесті келуі. Ал, бұл реттегі іскерлік қарым-қатынастың ұтымды нәтижеге қол жеткізуі басшының өзіне бағыныштылармен байланыста қолданар этикалық нормалары және қағидаттарымен анықталмақ. Бұлардың сапына қызмет бабындағы этикалық мәдениеттің қайсысы тиімді, қайсысы тиімсіз екендігін ескеру енбек. Алғашқы кезекте бұл бағыттағы нормалы қағидаттар іскерлік қарым-қатынас табиғатын аңғартатындай, басқару үдерісіндегі ұйымдардың ненің негізінде және қалай берілуіне, қызметтік тәртіптің неден көрінетініне бірден-бір байланысты. Ал бұл арадағы іскерлік қарым-қатынас этикасының сақталмауы жағдайында көпшілік адамдар ұжымда өзін адамгершілік тұрғысынан қорғаныссыз сезініп, ыңғайсыз күйге енеді. Басшының өз қызметкерлерімен байланысы іскерлік қарым-қатынастың тұтас құрылымына әсер етіп, оның адами-психологиялық табиғатын айқындауға сеп. Нәтижеде дәл осы деңгейлер дәрежесінде қарым-қатынас мәдениетінің эталонды қағидаттары қалыптаспақ.

Бұл орайдағы іскерлік қарым-қатынастың қағидалы үлгілерінің бірқатары төмендегінше:

· Өз ұйымыңызды қарым-қатынастың жоғары моральдық нормаларына сәйкес бірлігі мықты ұжымға айналдыру. Қызметкерлерді ұйымның алғы мақсаттарына жұмылдыра білу. Адам атаулы өзін ұжым мүшелерімен тығыз бірлікте екендігін толық аңғарғанда ғана өзін адамгершілік жағынан да, психологиялық жағынан жа еркін сезінетіндігін ескеру;

· Жауапкершілік мәселесіне байланысты проблемалар туындаған жағдайда басшы атаулының оның басты себептерін анықтауы. Проблема білімсіздіктен (надандықтан, мәдениетсіздіктен) туындап жатса, онда қарауыңыздағы қызметкерлердің әлсіз, кем тұстарын олардың бетіне басып үнемі айта бермеу. Қайта оның кемшіліктерін жоюға, толықтыруға қандай жәрдем жасай аларыңды ойлану;

· Қызметкерлерге этикалық нормаларға сәйкесті ескерту жасау. Жағдаят турасында барлық ақпараттарды жинау, сәкесінше қарым-қатынастың лайықты формасын таңдау. Ескертпелерді көзбе-көз тек оңаша отырғанда ғана айту;

· Адамның жеке басын емес, оның іс-әрекетін сынау;

· Қажетіне қарай комплимент айта отырып, сынды сыналап жеткізу амалын қолдану. Іскерлік қарым-қатынасты достық нотасында аяқтау;

· Өзіңізге бағынышты адамдардың жеке өміріне орынсыз араласпау;

· Қызметкерлердің бәріне бірдей тең құқылы мүше ретінде қарау;

· Қызметкерлердің ұтымды қадамын, жақсы табысын мадақтауға келгенде мүлдірмеу, жылы сөзіңді аяп қалмау.

· Ортақ іске қатысты жіберген қателіктерді жасырмау, бүгіп қалмау;

· Қарауыңыздағылардың алдына әркез адал болу;

· Белгілі бір ұйғарым жасауда әр түрлі нюанстарға сәйкесті мөлшерлі жағдаятты және қызметкердің жеке тұлғалық қалпын ескеру.

Ал «төменнен жоғары» қарайғы іскерлік қарым - қатынас қызметкердің өз басшысымен арадағы байланысын аңғартпақ. Бұл орайдағы қарым-қатынас мәдениеттің этикалық қағидасын бір ауыз сөзбен «қарауыңыздағы қызметкерлер сізге қандай қалыпта қарым-қатынас жасауын қаласаңыз, сол деңгейде басшыңызбен де байланыс орнату жөн» деуге болар еді. Жалпы өз басшысымен қалай тіл табыса білудің өзі қарауындағыларға қандай адамгершілік талаптары негізінде байланыс орната алудан бірден-бір кем емес.

Бұл реттегі іскерлік қарым - қатынасқа бірден-бір қажетті этикалық қағидалар үлгілерінің біразы төмендегінше:

· Ұжымда әділ байланыстарға негізделген адамгершілік тұрғыдағы өзара ниеттес, тілектестік бағыттағы атмосфераны қалыптастыруға көмектесу;

· Өз көзқарасыңызды тықпалауға не оған ақыл үйретуге ұмтылмау. Өзіндік ұсыныстарыңыз бен ескерпелеріңізді орнымен орнықты да мәдениетті түрде білдіру;

· Қатқыл түрде кесіп-пішкен тонда үзілді-кесілді бағытта сөйлеспеу;

· Үнемі адал да әділ, сенімді болу, жағымпаздық, жарамсыздықтан аулақ жүру. Өзіндік мінезіңіз ұстанымыңыз болғай.

«Горизантальды» қарым-қатынас - тең дәрежелі әріптестер арасындағы іскерлік байланыстар. Бұл арадағы этикалық қағидалы діңгек: «Іскерлік қарым-қатынаста әріптесіңіздің сізге қалай қарағанын қаласаңыз, сізде онымен сондай қатынас ұстану. Белгілі бір жағдаятта өзіңізді қалай ұстауда қиналсаңыз, өзіңізді әріптес орнына қоя білу» Әрине, әріптесаралық іскерлік қарым-қатынастың тиімді нормалар қағидаттарын реттеу мен жағымды тон табудың оп-оңай шаруа еместігін ескеру артық болмайды.

Бұл орайда ұстаным боларлық қағидалы үлгілер төмендегінше:

· Өзгелер тарапынан өзңізге белгілі бір ерекше байланыс талап ету;

· Ортақ істі орындаудағы жауапкершілік пен құқықтардың нақты да дәл бөлінуіне қол жеткізу;

· Өз жауапкершілігіңізді қарауыңыздағыларға аудара салмау;

· Әріптестеріңіз туралы күні бұрын жаман ойда болмау. Олармен қарым-қатынаста мүмкіндік болғанша сенімсіздіктен, өсек-аяңнан ада болу, ондайларды маңыңызға жолатпау;

· Әңгімелесуші әріптесіңізді өз атымен атап, ретіне қарай бұны жиі қайталап отыру;

· Дидарласушыңызға жылы қатынасыңызды білдіру мақсатында достық пейілде болу;

· Қолыңыздан келмейтін нәрсеге уәді бермеу. Өзіңіздің іскерлік мүмкіндіктеріңізді там асыра бағаламау;

· Өзіңізді емес, өзгені тыңдауға тырысу;

· Дидарласушыңыздың сізге жат еместігін, ұнайтындығын сөзбен, көзқараспен, ым-ишаратпен сездіру. Жымия отырып, көзіне тура қарау;

· Әріптесңізге өзіңіздің жеке мақсатыңызға қол жеткізудің құралы емес, сыйлауға тұрарлық тұлға ретінде қарау.

Қысқасы, бүгінгі қоғамдағы жас мамандардың іскерлік қарым-қатынас әдебінің аспектілерін жете білуі бастаған ісінің сәтті өрлеуіне кепіл болмақ.

Неғұрлым басқаларды көп тыңдасаңыз, соғұрлым тезірек дана боласыз, соғұрлым сіздің бойыңыздан үміт күткен әңгімелесуші тұлғасын көріп, көп адамдар сізді ұнатады.

Тыңдай білетін адам көпшіліктің ықыласына ие болуы мүмкін. Себебі, жақсы тыңдаушы адамдарға ең жақсы әңгімелесуші, яғни бұл олардың өздерін тыңдатуға мүмкіндік береді.

Өмірде тамаша тыңдаушы болу ықыласынан басқа еш нәрсе сізге көп пайда әкелмейді. Сөз жоқ, жақсы тыңдаушы болу онша қарапайым мәселе емес.

Осы мақсатқа жету үшін:

· Айтушыға ілтипатты болыңыз. Сіздің әңгімелесушіңіз сіздің тыңдап шығуыңызға лайықты болса, онда сіздің ықыласыңызға лайықты.

· Айтушының жанында тұрсаңыз, оны ілтипатпен тыңдаңыз. Оның әңгімесінен бір сөзді де жібермей тыңдайтыныңызды жанамалап оған аңғартыңыз.

· Сұрақ қойыңыз. Айтушы сіздің байыппен тыңдайтыңызды білу үшін мүдделі сұрақтар қою. Айтушы хабарламасының таақырыбын өзгертудің қажеті жоқ. Жаңа тақырыпты талқылағыңыз келсе де, айтушының сөзін айтып болғанша бөлме.

· Айтушыға қатысты «сіз», «сіздің» сияқты сөздерді қолданыңыз. Егер «мен», «маған қатысты», «менікі», және т.б. сөздерді айтсаңыз, онда тыңдаушының ықыласы өзіне ауысып, әңгімеге қатысушы болып кеткенің.

Тек қарапайым әдептілік үшін еш уақытта алғыс сөздер айтылмайды, адамдарды тыңдай білу үшін алғыс көп айтылады.

Адамның көңіл-күйін қалай өзгертуге болады?Сіз солай істей аласыз ба? Он адамның тоғызы сізге деген көңіл аударғанын сезесіз бе? Бір секундтың ішінде он адамның ішіндегі тоғыз адаммен достық қарым-қатынаста бола аласыз ба?

Алдымен, айтпастан бұрын, үнсіздікті бұзбастан бұрын, мейіріммен жылы ұшыраңыз.

Осының бәрі орындалуы мүмкін.

· Есте болсын, ең бірінші кез келген танысқан сәттің шешімі болады.

· Екінші заң - адамның тәртібі, адамдар ылғи да басқалардың тәртібіне, әлеуметтік түйсігіне әсер етеді.

Сондықтан, ең алдымен сол сіздің көзқарасыңыз тілдесушімен түйіскенде, алдымен сөйлемес бұрын, үнсіздікті бұзбастан мейіріммен жылы ұшыраңыз.

Бұл неге әкеліп соқтыру мүмкін? Адамдар сізге достықпен, мейірбандықпен қарайды. Бұл жағдайда көңіл күйіне байланысты қолайлы ортаны таба білу де өнер. Егер сіз онымен шұғылданбасаңыз, басқа орта қолына алады. Егер де сіз ойшыл адам болсаңыз, бұл жауапкершілікті өзіңізге аласыз, өйткені сіздің мүддеңізде. Адамдар арасындағы қарым-қатынас барысында ең бірінші кезекте тұрған ыңғайсыз жағдай, адамдар ең қарапайым нәрсені түсінбейді, қанша берсең, сонша аласың. Біреуге қуаныш сыйласаң, өзіңе де қуаныш қайтады, егер қайғыға душар етсең, өзің де қайғыға душар боласың.

Бұл өнердің кілті әр нәрсені өз уақытында жасай білуде. Арадағы үнсіздікті жою үшін, бірінші, жылы қабақ таныту. Бұл арадағы достық қарым-қатынастытың туындауына себеп болады. Сіздің сөйлесу мәнеріңіз, түр сипатыңыз өте маңызды, өйткені сіз бұл арқылы ішкі сезіміңізді білдіресіз.

Ұмытпаңыз. Сіз бүгіннен бастап актер мен модельдерге ұқсап жымиып күлуді үйреніп, өзіңізге «бұл не деген керемет» деген сөзді айта біл.

Мінез-құлық этикасы.Қызметкер шынайы, бірақ дипломатиялық түрде шығуы тиіс, яғни инквизиторлық сұрақтарды қоймауы тиіс:

- Ол әңгімелесушімен көз байланысын ұстап тұруы қажет.

- Ол сыпайы және ескертуші болуы қажет, бірақ жағынпазданбау тиіс.

- Ол әңгімелесушінің әлсіз жақтарын өз қажетіне пайдаланбай, оларға көмек көрсету.

- Ол жасанды мінез-құлықпен өзінің әлсіз жақтарын жасыруға тырыспауы тиіс.

- Ол жеке тұспалдар мен күдіктерге жол бермеуі керек.

- Қызметкерлер әңгіме барысында пікірталасқа түспеуі қажет, тек қана әңгіменің соңғы бөлігінде болады.

- Қызметкер алдын ала шешім жасамауы тиіс, тек нақты жағдайды білуі тиіс.

- Қызметкер «тым ақылгөйлік ретінде көрінбеуі керек» (өкпелетпей көмектесіп, ынталандыруы қажет).

Жұмыс орнындағы этикетте әңгімені әйелдерден бастасақ. Мысалы, Сіз іскер әйелсіз. Ондай жағдайда «Ең бірінші орында сіз үшін өз ісіңіз тұрады. Жұмыс орнында өзге қызметкерлермен неғұрлым шынайы қарым-қатынаста болған жөн. Қызу жиналыс үстінде орынсыз әңгімелерді айту немесе жөні жоқ жерде бар дауысыңмен күлу де әйел адамдарға жараспайды. Кейбіреулер сіздің күлкіңізді орынды көрсе, енді біреулер түсінбей қалуы да мүмкін. Адамның бәрі бірдей емес қой, сондықтан бәрі бірдей қабылдайды деген түсініктен аулақ болған жөн. Сондай-ақ, өзіңізден шені жоғары адамның бөлмесіне кіргенде, мейлі ол сіздің туысыңыз немесе жақын танысыңыз болса да, есігін қағып рұқсат сұраған жөн. Кез-келген жерде айналаңыздағылармен амандасу сіздің жоғары бағаланатын қасиеттеріңіздің бірі. Мәселен, көптеген қыз-келіншектерде «неге мен бірінші амандасуым керек?» деген менмендік кербез мінез болады. «Ол ер адам ғой, бірінші келіп амандассын», деп немесе «ол менің қол астымда істейді ғой», «менің кабинетіме өзі кірді, енді бірінші болып амандассын» деген ой кейбіреулерде болатыны да жасырын емес. Бірақ бір нәрсе есіңізде болсын, мәдениетті адам қай жерде болмасын өзі бірінші болып амандасады. Тағы бір мәселе – жұмыс орнындағы телефонды пайдалану жөнінде. Бұл телефон негізінен жұмысқа байланысты шаруаларды шешу үшін қажет. Егер сіз үйдегі ыстығы көтеріліп жатқан балаңыздың хал-жағдайын сұрау үшін үйіңізге телефон шалсаңыз, әрине оған ешкім қарсылық білдіре қоймайтыны анық. Бірақ таңнан қара кешке дейін жиһаз дүкендеріне телефон шалып, заттардың бағасын біліп, немесе құрбыңызбен кешегі күннің оқиғасын сөз етіп әңгімеңізді айтып тұра беруге болмайды. Офиске түрлі жағдайларға байланысты күтпеген қонақтар келіп қалуы мүмкін. Ондай кезде міндетті түрде келген адамға шай немесе кофе ұсыну, немесе сырт киімін шешуге көмектескен жақсы. Сондай-ақ, сырттан келген адамның көзінше қол астыңызда жұмыс істейтін адамның немесе қызметтесіңіздің кері қылықтарын сөз қылу, жеку ерсілік болып көрінеді. Егер сіз жекеменшік мекемеде қызмет жасасаңыз, өз қызметтестеріңіздің еңбе-кақысын талқылап немесе сырт адамдарға сөз етуге болмайды. Әр мекеменің өз құпиясы болуы керек. Кейбір жағдайларда бірдей қызметте істеп жүрген екі адамның еңбегі түрліше бағалануы мүмкін. Сондай-ақ кейде сыйлық немесе сыйақыдан да құр қалып жататын кездеріңіз болады. Бұндай кездерде реніш білдіріп, немесе ұрыс шығарып жату артықтау болады. Себебі, кімге қалай қарағысы келетінін басқарма өзі біледі.

Сіз қанша іскер болсаңыз да затыңыз әйел болған соң, үй тірлігіне араласпауыңыз мүмкін емес. Ас үйдегі ыдыстардың да өз ерекшеліктері бар. Ыдыстарды жалпы үшке бөлуге болады: ас үйлік, шайға арналған және десерттік. Күміс ыдыстарды көбіне торт секілді тәтті тағамдарға пайдаланады, ал хрустальдан көбіне графин, рюмка, стакан, вазалар жасалады, ал басқалай күміс ыдыстарды варенье, жеміс-жидектер, құмшекер салуға пайдаланған жөн. Ал, ең жиі қолданылатын негізгі ыдыстар фарфор немесе фаянстан жасалады. Оларға тарелка, чашка, кеселерімізді жатқызуға болады. Дастарқан әзірлегенде көп қолданылатын салтқа байланысты есте сақтайтын кейбір нәрселерге кезек берейік. Шанышқы әр кезде де тарелканың сол жағында жатуы тиіс, ал тарелканың оң жағында тісбастырыққа (закуска) арналған пышақ, ас қасық жату керек. Сондай-ақ, бокалдар да оңнан солға қарай мынандай ретпен тұрады: суға арналған бокал (стакан), шампанға арналған бокал, шарап немесе өзге де алкогольді сусындар түріне арналған рюмка. Қонақ шақырғанда есте ұстайтын тағы бір нәрсе, келген қонақты үй тірлігіне араластыруға болмайды. Ең дұрысы қонақтарыңыз келгенше бәрі дайын тұрғаны абзал. Өйткені, олар сіздің үйіңізге жұмыс істеу үшін емес, бір уақыт үй тірлігінен босап, демалуға келеді.

 


Просмотров 2140

Эта страница нарушает авторские права

allrefrs.ru - 2020 год. Все права принадлежат их авторам!