Главная Обратная связь

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






Егістікті қорғайтын орман жолақтарын орналастыруды сипаттаңыз



Олар мақсатына және территорияда орналастыруына байланысты:

1. су айырықтық;

2. жел қайтару;

3. су ағысын реттеу болып бөлінеді.

Орман жолақтары конструкциясына, егіне ағаштар мен талдардың құрамына байланысты бөлінеді.

Тегіс далаларда желдің жерін азайту үшін және қардың жер бетінде тегіс жайылуын қамтамасыз ету үшін орман жолақтары отырғызылады. Микроклиматтық жағдай туады: ылғал аз кебеді, ауаның құрғаќтығы төмендейді, топырақ онша көп тереңдікте қатпайды, яғни дақылдардың өнімділігі көбейеді. Бірақ а/ш жерлерде көп орын алады. Кейбір жерлерде ағаш өсіру қиын, қосымша көп қаражат керек. Техникалы тиімді пайдалануға кедергі. Сондықтан әр жағдайда тиімділігіне байланысты отырғызылады.

Орман жолақтарын жобалауда:

1. жолақтар бағыты;

2. ені және конструкциясы;

3. жолақтар аралықтарының мөлшері анықталады.

Жел қайтару. Жел тоқтату орман жолағының бағыты соғатын желге перпендикуляр болуы керек және ажурлы, жел өткізетін конструкциялар қолданылады. Желге перпендикуляр ажурлы, жел өтетіндей 3-4-5 ряд (жол) ағаш ені 9-11-13м.

Қорғау ені:В = Н * Кл.п * Ка орташа

Н - орман жол орташа биіктігі;

Кл.п – орман жолақтарының аралығы (кратность);

Ка – қорғау коэф-ті орташа;

Ка орт = Ка1* fв1 + Ка2* fв1 = Kafв

1 + fв2 100

1 - төрт бағытта қайталануы

С + О, СВ + ОШ;

Смал. Бойынша желдің соғу бұрышы: Ка1… Ка4

Қорғалатын алқап:

Р = ΣL11 + ΣL2* В2 – Пуч.В1В2

онда: ΣL1 - бойлай орман жолақтардың ұзындығы;



ΣL2 - ендік орман жолақтардың жалпы ұзындығы;

В1В2 - қорғау енімен ұзындығы;

Пуч – тік бұрышты учаскелер.

Күрделі рельефте су айырық және суды реттеу орман жолақтары отырғызылады. Суды реттеу – горизонтальдарды бойлай отырғызылады. Ені 10-12м.

Мал азығы қажеттілігін есептеу әдісін сипаттаңыз

Мал азықтық алқаптарды түбегейлі жақсарту дегеніміз – бұл аз өнімді алқаптарқа жасанды дақылдар мен айырбастап егу. Бұл үшін жерді жыртып, мәдени-техникалық шараларды жүргізіп, көпжылдық шөпті егу.

Жеңіл жақсарту – бұл мал азықтық алқаптарды жер бетінде бақалы мал азықтық шөптері сақталмақанда мәдени-техникалық шараларды жүргізу барысында орындалады.

Жайылым территориясын ұйымдастыру загонның қолайлы көлемі мен санын, мал айдайтын жерлерді, суаратын және дем алдыратын орындарды анықтауға байланысты жасалады. Загонның қажетті көлемін есептеу үшін (бір отар қойға, гектар есебімен, мыналарды білу керек:

1. Мал жейтін азық массасының қоры (ц/га) және оның керектілігі;



2. Бір қойға және барлық отарға тәулігінде қажетті азық мөлшері;

3. Бір загонда жаю ұзақтығы.

«Қазақ шабындық және жайылым шаруашылығы» ғылыми-зерттеу институтының деректері бойынша ауыспалы жайылым жүйесіндегі жусан-эфимер типіндегі жайылымды пайдалану кезінде оның орташа көпжылдық шығымдылығы гектарына:

- көктемде – 5.1 ц;

- жазда – 5.6 ц;

- күзде – 4.5 ц.

Бір қойдың жайылым шөбіне тәуліктік қажеттілігі:

- көктемде – 4.5 кг;

- жазда – 3.1 кг;

- күзде – 3.3 кг.

Ал азық өлшемі тиісінше:

- көктемде – 1.12;

- жазда – 1.24;

- күзде – 1.20.

Жыл маусымдарына қарай жою ұзақтылығы мынадай:

- көктемде – 60 күн;

- жазда – 90 күн;

- күзде – 90 күн,

барлығы 240 күн (Алматы облысы бойынша).

Капиталдық (бір уақыттық), жылдық және келтірілген шығынды есептеу жолдарын көрсетіңіз.

Жайылымды және шабындықты тиімді пайдалану үшін олардың территориясында ауыспалы жайылым жүйесі енгізіледі.

Жайылым типіне және шөптің өсіп шығу тездігіне қарай керекті жайылым және ауыспалы алқаптар схемалары таңдалып алынады. Мысалы әр зонада жайылым мерзімінде шөп бір-екі-үш рет өсіп шығып үлгереді. Сондықтан кейбір жерде жайылым мерзімінде мал бір-екі-үш рет жайылады.

Шөл және шөлейттік жайылымды жыл бойы қой жаю үшін төрт танапты ауыспалы жайылым ұсынылады:

  Танап нөмірлері
Пайдалану мерзімі Көктемде жазда күзде қыста

Шөп тобы бір рет қана оталады. Ол үшін жайылымның танаптары загондарға бөлінеді.

Кұрғақ дала жайылымында үш танапты ауыспалы жайылым орташа екі рет оталады (жайылады).

  Танап өнімері
Жайылым мерзімі 3 рет көктемде 2 рет жазда 1 рет күзде

Ауыспалы жайылымның әр танабы мал жайыларда загондарға бөлінеді.

Суландырылатын жерлерде көпжылдық мәдени жайылым 5-6 рет оталады және 3-5 жылда бір дем алынады.

Жайылымды ауыспалы жайылым жүйесінде пайдалану оның жер отының ботаникалық құрамын және табиғи өнімділігін сақтауға әсер етеді.

Жайылым территориясын ұйымдастыру загонның қолайлы көлемі мен санын, мал айдайтын жерлерді, суаратын және дем алдыратын орындарды анықтауға байланысты жасалады. Загонның қажетті көлемін есептеу үшін (бір отар қойға, гектар есебімен, мыналарды білу керек:

1. Мал жейтін азық массасының қоры (ц/га) және оның керектілігі;

2. Бір қойға және барлық отарға тәулігінде қажетті азық мөлшері;

3. Бір загонда жаю ұзақтығы.

 

 

Жер пайдаланудың ауданын жылдық мал азығы қажеттілігі және мал азықтық алқаптардың өнімділігі бойынша анықтау әдісін талдаңыз

Мал азықтық алқаптарды түбегейлі жақсарту дегеніміз – бұл аз өнімді алқаптарқа жасанды дақылдар мен айырбастап егу. Бұл үшін жерді жыртып, мәдени-техникалық шараларды жүргізіп, көпжылдық шөпті егу.

Жеңіл жақсарту – бұл мал азықтық алқаптарды жер бетінде бақалы мал азықтық шөптері сақталмақанда мәдени-техникалық шараларды жүргізу барысында орындалады.

 

Табиғи шабындық пен жайылымның жер отының өнімділігі мен сапасы климаттық жағдайға, әсіресе ылғалдыққа, су мен қамтамасыздығына байланысты болады. Ауыл шаруашылық пайдаланымдардың құрамында табиғи мал азықтың алқаптарының үлесі солтүстіктен оңтүстікке қарай өседі; орман-далалы (лесостепная), запада – 44%, құрғақ далалы (сухостепная) – 57%, шөлейт (полупустынной зоне) – 82%.

Шөлейт және шөлді (батыс және оңтүстік аудандар). Табиғи жер оты өте сирек (беден), көбінесе эфимерлер. Өнімділігі 1.5-3 ц/га құрғақ, қарсыз мерзімі 250-280 күн, сондықтан жер отын қой мен жылқы бағуға жыл бойы пайдалануға болады.

Жайылымды ұйымдастыру мына қажеттіктерді шешу үшін жасалады:

1. малды далада жою мерзімінде үзбей көк шөппен қамтамасыз ету үшін;

2. жайылым жүйесінде әрқашан өзінің өнімділігін орнына келтіріп, жақсарту үшін;

3. малды алысқа айдамауды, мал азығын, өкімін тасу және адамдарды тасымалдау трнаспорттық шығынын азайту үшін;

4. малды семірту, өнімділігін жақсарту үшін.

Жайылымды ұйымдастыруды жобалау үшін өте көп деректерді жинау, оларды талдау керек. Мысалы геоботаникалық, су шаруашылықтың, агроклиматтық, гидротехникалық, гидрогеологиялық жағдайларын (вегетациялық уақытта жауын қей кезде жүі немесе аз жауады, жер асты суларының орналасу тереңдігі) және басқа өсімдіктердің өсуіне, өнуіле әсер ететін факторларда.

 


Просмотров 1446

Эта страница нарушает авторские права

allrefrs.ru - 2020 год. Все права принадлежат их авторам!