Главная Обратная связь

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






ІІ – ші дүниежүзілік соғыс кезіндегі бетбұрыс



1942 ж. барысында Гитлерге қарсы одақтың үш негізгі мүшесшің араларындағы байланыстар нығая түсті. Әрине, АҚШ пен Англия арасындағы өзара түсіністік олар мен КСРО арасыңдағыдан өлдеқайда жоғары болды.

КСРО - ның Англия және АҚШ - пен одақтастық қатынастары 1942 ж. мамыр-маусымда қол қойылған өзара көмекту-ралы ағылшын - кеңес және американ - кеңес келісімдеріндс бекітілді. КСРО - ның АҚШ пен Англиядан алатын экономиқалық көмегі едәуір артты. Осы уақытта КСРО - ның жау басып алған облыстарынан елдің шығысына көшірілген зауытгар мен фабрикалардан шығарылған соғыс өнімдерінің көлемі арта түсті, ол жерлерде жаңа көсіпорындар бой көтерді.

КСРО - ның Англия және АҚШ-пен қарым-қатынастарында көп уақытқа дейін кедергі больш келген нәрсе Батыс Еуропада гитлершілдерге қарсы екінші майданның ашылуы туралы мәселе еді. Американ және ағылшын басшыларының тезірек екінші майдан ашу туралы кез-келген мөлімдемелерін КСРО басшылары мүлтіксіз орындауды талап ететін міндеттеме есебінде қабылдады. Бұл әртүрлі өзара өкпелер мен айыптауларға дейін алып барды.

Шындығына келгенде, Рузвельттің де, Черчилльдің де Сталинді, ол өзі ойлағандай алдайын деген ниеті болмаған еді. АҚШ басшылығы соғыстағы ең басты дұшпан Германия деп танып, ең алдымен гитлершілерді талқандау қажет, содансо» Жапонияны жеңіп, соғысты Азия мен Океанияда аяқтау керек деп есептеді. Бұл шешімді негізінен Черчилль де мақұлдады.

1942 ж. тамызында одақтастар байқау үшін француздың Дьеп қалашығының маңына кішігірім десант түсіргенде, немістер оны оп-оңай талқандады. Ал Мәскеу екінші майданды тезірек ашуды талап етгі: гитлершілдер Волга мен Кавказға таяп қалған болатын.

Өзінің көлемі мен маңызы жөнінен Шығыс майдандағы ұрыстар бүрынғыша аса маңызды сипатта қала берді. Неміс әскерлері Сталинградты басып алды, бірақ Қызыл Армияның бөлімдері қаланың жеке объектілері мен айналасын табандылықпен қорғап, дұшпанға ала жылжуға мүмкіндік бермей қойды. Осы арада Сталинградқа жасырын түрде күшті резервтер жеткізілің 1942 ж. 19 қарашасында дұшпанның жалпы саны 331 мыңдық қуатты тобы толық қоршауға алындк Немістердің қоршау түзағын сырттан және іштен бұзып шығуға арналған әрекеттерінен еш нәтиже шықпады.



Гитлершілдердің тізе бүгу туралы ұсынысты үзілді-кесілді қабылдамай тастауына байланысты кеңес әскерлері 1943 ж. 10 қаңтарында қоршаудағы топты талқандауға кірісті. 2 ақпанда немістер қарсыласуды доғарып, тізе бүкті. Кеңес әскерлерінің Сталинград түбіндегі жеңісі Екінші дүниежүзілік соғыс барысындағы шешуші өзгерістің басы болды.

Германия үшін оның негізгі күштері жүмсалған Шығыс майданның басты маңызы бар екендігін Гитлер жақсы түсінді. Сталинград түбінде талқан-далғаннан кейін немістер ондаған, тіпті жүздеген шақырымға дейін батысқа қуылып тасталған болатын. Бірак жазға қарай гитлершілдер Курск маңына орасан зор жащ соғыс техникасы мен қуатты резервтерін шоғырландырып, майданның осы учаскесінде Қызыл Армия үшін «неміс Сталинградын» ұйымдастыруды ойластырды.



Бірақ дайындалып жатқан неміс шабуылы туралы барлаушылардан алдын-ала мәлімет алған кеңес әскери басшылығы Курсқ маңындағы қорғаныс шебін нығайтгы. Шабуыл басталардың аз-ақ алдында дүшпаннын әскерлері шоғырланған жерлерге артиллериялардан қуатты соққы берілді. Немістер көп шығынға үшырағандарына қарамастан, шабуылға шықты. Екінші дүниежүзілік соғыстың ең ірі шайқасы 5 шілдеден 23 тамызға дейін созылып, гитлершілдердің толық талқан-далуымен аяқталды. Германия мен онын одақтастарының адамдар мен техникадағы аса зор шығындарының орнын қайта толтыра алмайтындығы айдан анық болды. Ал КСРО мен Гитлерге қарсы одақтың басқа елдерінің резервтері әлі де жеткілікті болатын. Қызыл Армияның Курск шайқасындағы жеңісі Сталинград түбіндегі ұрыстарда басталған соғыстың ба-рысывдағы түпкілікті өзгерістерді аяқтады.

 

Екінші дүние жүзілік соғыстан кейінгі халықаралық қатынастар

Ырғи - қабақ соғысы

Лекция жоспары:

  1. II – ші дүниежүзілік соғыстың саяси – экономикалық салдары.
  2. II –ші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Германия және оның одақтастарымен жасаған бейбіт келісімдері.
  3. БҰҰ –ның құрылуы. Дүниежүзінің саяси картасы
  4. «Қырғи - қабақ» соғысы: шығу себептері кезеңдері, мәні

 

Әдебиеттер:

1. Историография новой и новейшей истории стран Европы и Америки. М., 1977.

2. Язьков Е.Ф. История стран Европы и Америки в новейшее время: 1918–1945. М., 1998.

3. С.М. Мәшімбаев. «Европа және Америка елдерінің қазіргі заман тарихы». А.,2005.

4. Т. Дәуірбаева «Европа мен Америка елдерінің тарихы (1918-1990). Түркістан, 2004.

5. О.С.Сороко-Цюпа, В.П. Смирнов, А.И. Строганов, Г.Д. Сүгірбаева.«ХХ ғасырдағы дуние жүзі. А. 2005.

6. Көкебаева Г.К. «Халықаралық қатынастар тарихы» Хрестоматия 1-бөлім, Алматы, 1997 ж.

7. Көкебаева Г.К. «Европа және Америка елдерінің қазіргі заман тарихы» (1918-1945жж) Алматы, 2002 ж.

 

1. II – ші Дүниежүзілік соғыстың саяси экономикалық салдары.

Екінші дүниежүзілік соғыс Европа мен Азия елдерінің көпшілігіне орасан зиян келтірді. Басқа елдерге қарағанда КСРО соғыстың зардабын шекті. Ал кейбір пікірлер көп зардап шеккен ел – Германия деген пікір қалыптасқан. Соғыстың от-жалыны бұл елде тек әскери соғыс орындары ғана емес, сонымен бірге мыңдаған басқа да кәсіпорындарды, тарихи және мәдени ескерткіштерді де жоқ қылғандығы белгілі. Соғыстан Польша, Югаславия, Қытай мен Жапония, Англия мен Франция тағы басқа Европа елдері орасан зор зиян шекті.Соғыста зардап шеккен шаруашылықты қалпына келтіру үшін бірнеше ондаған жылдар кететіндей болып көрінді.

Бірақ соғыстан кейінгі экономиканы қалпына келтіру мәселелерін көп ерте шешудің сәті түсті. КСРО мұны өз мүмкіншіліктеріне сүйене отырып, халықтың еңбек өрлеуінің арқасында ешкімнің көмегінсіз, жалғыз өзі шешті. Ал Европа мемлекеттеріне АҚШ қаржылай көмек көрсетті. Дағдарыстан шығу жөнінде 40-жылдарға қарай едәуір тәжірибе жинаған Англия мен Франция да қуатты өнеркәсіп мүмкіндіктеріне сүйене отырып, өз ресурстарын тиімді пайдалануда. нақ осы кезде Европа мен Азияның көптеген елдеріне сырттан елеулі көмексіз қалпына келтіру ісін іске асыру аса қиын болды. 1945-47 жылдары Англия дүниежүзіндегі екінші, тіпті үшінші мемлекеттің (АҚШ пен КСРОдан кейінгі) рөлі мен келіскісі келмей кейбір елдерге экономикалық әрекеттеніп көрді. Бұл жерде екі мақсат көздеді: бір жағынан, бұл елдер өзінің ықпалына арттырғысы келсе, екнші жағынан, ол елдерді Кеңес Одағының ықпалынан қорғауға тырысты. АҚШ президенті Трумэн 1947 жылы 11-ші наурызында АҚШ-тың сыртқы саясатындағы жаңа міндеттерді ресми түрде мәлімдеді. «Трумэн доктринасы» осылайша жарық көрді. Бірақ іс мұнымен бітпеді. 1947 жылы маусымда АҚШ-тың мемлекеттік секретары Джордж Маршалл қажет елдерге көмек көрсетудің кешенді жоспарын ұсынды, ол кейіннен «Маршалл жоспары» деген ат алды. Оның шартына сәйкес Батыс Германия (ГФР мемлекетін бұдан екі жылдан кейін ғана құрылғандығын еске саламыз) және басқа 16 европалық ел АҚШ –тан жеңілдік жағдайда орасан көп мөлшерде қаржылай көмек алды. Бұл осы мемлекеттердің көпшілігінің оның ішінде ГФР-дің да, өнеркәсібінің тез уақытта қалпына келтіруін қамтамасыз етті. Осының нәтижесінде 40-50 жылдары тоғысында соғыстан зардап шеккен елдер түгелдей жуық өндірістің соғысқа дейінгі деңгейін қалпына келтіріп, оны одан әрі ұлғайтуға кірісті.

 


Эта страница нарушает авторские права

allrefrs.ru - 2019 год. Все права принадлежат их авторам!