Главная Обратная связь

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






О - бүтін О/ - жартылық о/ - төрттік о/) - сегіздік



Әуен – саздардағы дыбыстар бір – бірімен түрлі биіктіктерімен ғана емес , сондай – ақ түрлі айтылу, естілу ұзақтықтарымен де ерекшеленіп ажыратылады.

Нота белгілері музыкалық дыбыстардың биіктігі мен ұзақтықтарын бірден қатар көрсетіп тұрады. Дыбыс ұзақтықтары мынадай белгілерімен белгіленіп, есептелінеді:

Бүтін нота ( 1-ге,2-ге,3-ке,4-ке) Жарты нота (1-ге, 2-ге) Ширек нота (1-ге) Сегіздік нота (бір) Он алтылық нота (1-дің жартысы)

Музыкалық шығарма тыңдау:

Халық күйі «Ақсақ құлан»

Әндету: Домбырасыз сән қайда.Өлеңін жазған .Х.Талғаров. Әнін жазған. И.Нүсіпбаев.

Дауыс ашу жаттығулары:(Қазақ халқының мақал- мәтелдерін әуенге келтіріп әндеті, дыбыс қатары бойынша жоғарылатып әндету,және төмендету.)Ө - нер - ді үй - рен , үй - рен -де жи - рен. ( до - ре - ми- фа – соль, соль- фа- ми –ре – до )

1. Елдің жырын жырлаған , Қайғысын да толғаған . Домбырасыз ешқашан Жүрекке ем қонбаған. Қайырмасы:

Домбырасыз сән қайда , Домбырасыз ән қайда . Ән мен күй бар өмірде От та лаулап жанбай ма?

2. Құрманғазы , Тәттімбет Домбырамен сайраған . Жүрекке от жақсын деп , Елге күйін арнаған . Қайырмасы:

3. Абай , Жамбыл ,сал Біржан Таңғалдырып ән салған . Жүрегінді жандырған , Естіген жан тамсанған . Қайырмасы:

Шығармашылық жұмыс:

Сөз жұмбақты дұрыс шешкенде, «қобыз» сөзі шығады.

 

  1. Сілкіп ойналатын аспап түрі. (асатаяқ)
  2. Қазақтың ұлттық аспабы.
  3. Жауынгерлер пайдаланатын ұрмалы аспап.
  4. Қурайдан жасалатын аспап.

Тілшелі музыкалық аспап.Қорытындылау:

· Халық музыкасы дегеніміз не?

· Қандай халық сазгерлерін білесің?

· Қазақ халқының ұлттық музыкалық аспаптарын ата.

Үйге тапсырма:Қазақтың халық музыкасы жайлы әңгімелеу. Нота ұзақтықтарын талдау. «Домбырасыз сән қайда» әнін жатқа әндетуБағалау: «5» - «4» - «3» -



 

 

  5.
1.    
     
   
   
    3.    
  2.   4.  
Қ О Б Ы З
         
     
     
   
   

 

.

Сабақтың тақырыбы: Қытай музыкасы. Сабақтың мақсаты: Білімділік: Қытай халқының музыка өнерімен таныстыру. Барлық өнердің қайнар көзі халықта екендігін түсіндіру. Дамытушылық: Оқушылардың ой- өрісін, шығармашалығын дамыту. Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, ізденімпаздыққа, өнерге тәрбиелеу Үй тапсырмасын сұрау: «Домбырасыз сән қайда»әнін жатқа сұрау

Сабақтың барысы:Қытай халық музыкасының даму жолдары-бірнеше мыңдаған жылдарда жатыр. Қытай музыка өнеріне қытай мемлекетінде тұратын ұйғыр,тибет, маньчжур, т.б. халықтар музыкасының әсері болды. Қытайдың театр өнері халық ән-биі мен мейрамдарға, діни салт-жораларға арналған сауықтар элементтерін қамтитын "бай си" ("жүз ойын-сауық") ойыны түрінде пайда болған. Б.з.д. II—I мыңжылдықтың жазба ескерткіштерінде "чан-ю" ("әнші-актер"), "пай-ю" ("қуақы"комик") деген терминдер кездеседі. Мәдениеті жоғары дамыған Таң империясы дәуірінде қытай әдебиеті мен өнеріне, көбінесе би өнерінің дамуына үлкен әсер еткен буддизм кең етек жаяды Мұның өзі музыка мен әннің, би мен [[пантомима]ның] элементтерін біріктірген негізі театрлық формаға айналды. IX ғасырдың орта шенінде Таң императоры Сюань-Цзунь сарайының жанынан музыканттар мен бишілер, әншілер дайындайтын "Алмұрт бағы" ("Лиюань") атты театр мектебі құрылды. X—XII ғасырларда театр одан әрі дами түсіп, кәсіби актер труппалары пайда бола бастайды. Бірінші драмалық форма — комедиялық импровизациялық көріністер ~ цзацзюй (араласқан ойын-сауық) пьесалары болды. XIII—XIV ғасырларда қытай театры кемелдене түсті. XIII ғасырда цзанцуй драмасы кең етек жаяды. Бұл пьеса төрт актіге бөлінеді, оған айқындық пен композиция қарапайымдылығы, тартыс шиеленісі тән. Әр акт — бір әуеннен, бір әнші-кейіпкерден тұрады. Қытай драмасы екі бағытта дамыды. Цзацзюй пьесалары солтүстік бағыттагы театрға (бэйцюй) жатады. Бұл жанрда Гуанъ Ханъ-цин' ("Доу Э љкпесі"), Ban Ши-фу ("Батыс флигель"), Бо Пу ("Платандағы жаңбыр"), т.б. драматургтер жазды. Юань заманындағы цзацзюй театры сахнасында ең басты орындаушылар — әйелдер болды, бұл басқа театр жанрларынан XX ғасырдың 30-жылдарына дейін осымен ерекшеленіп келді. Цянь театры мен Куньцюй театры болды. Цянь театрындағы спектакльдер тұрмыстық тақырыптағы, кейінірек танымал романдары бойынша жасалған қойылымдар болды . Тарихи көріністерді сахнаға шығару акробатикалық және фехтовалдық техниканың дамуына әкелді. Куньцюй ақсүйектер мен зиялы қауымының театры болып саналды. Бұл театрдың пьесалары, көбінесе лирика-тұрмыстық тақырыпта болып және орындаушының вокал жәнеби техникасының жоғары дәрежесімен ерекшеленеді. Қоғамның таңдаулы адамдарына арналғанына байланысты XVIII ғасырдың аяғында бұл театр құлдырай бастайды. Кунь-шань театры жоғары драматургияны, керемет музыкалық, сахналық және актерлік өнерді біріктірген жаңа театрлық түр әкелді. Белгілі бір затты қиялда елестетуарқылы ойнау, ойды шартты тәсілдермен, қимыл және ым-ишарамен білдіру, ой-қиялдағы заттар мен ойнау және реквизит заттарын аллегориялық-бейнелеулік арқылы қолдану (ескек — қайықпен жүзу), т.б. — қытай театрындағы актерлік өнердің негізгі ерекшелігі болып табылады. Орындаушының арнайы қолданған ым-ишараты, жүріс-тұрысы, гримі, костюмінің түсі мен тігілуі кейіпкердің мінез ерекшелігін, қоғамдағы орнын, т.б. көрсетеді. Грим мен костюмде түр-түстердің символикасына, ою-өрнекке ерекше мән берілді. Мысалы, қызыл түс — ерліктің белгісі, ақ — зұлымдық пен өтіріктің белгісі болса, ал сары түс — императорлар мен будданың түсі деп саналды. Қытай театрында амплуа жүйесі берік қалыптасқан. Қытай театрының барлық кейіпкерлері төрт топқа бөлінеді: шен — ерлер рөлі, у — әскери адамдар, дань— әйелдер және чоу—комедиялық рөлдер. Осылардың әрбіреуінің өзіндік қимыл-қозғалыс пен драмалық әрекеттер кешені болды. Бұл театрдағы актерлік өнердің жоғары техникасы, дәстүрлі сахналык бейнелердің терең психологиялық трактовкасымен үйлесім табады 1920жылы консерватория ашылып, симфониялық оркестр құрылды.



Қазір Қытайда 40-тан астам музыкалық журналдар шығады. 1988жылдан бастап 8 музыкалық жоғары оқу орны жұмыс жасайды. Музыкалық шығармада үрлемелі аспап флеита (флеита пикало)ысқырп Ойнаса,фаготтың қоңыр үні бір-бірімен үйлесіп, музыкаға әдемі дыбыс тембрін береді.

Музыка тыңдау:

Музыкалық сауат: Ән үйрену ерекшеліктері. Әуен – саздардағы дыбыстар бір – бірімен түрлі биіктіктерімен ғана емес , сондай – ақ түрлі айтылу, естілу ұзақтықтарымен де ерекшеленіп ажыратылады. Нота белгілері музыкалық дыбыстардың биіктігі мен ұзақтықтарын бірден қатар көрсетіп тұрады. Дыбыс ұзақтықтары мынадай белгілерімен белгіленіп, есептелінеді: Ән орындау:өткен сабақта үйренген әндерді қайталау. Әндерді жатқа, дыбыс ырғағын келтіре мәнерлі орындауға көңіл бөлу.

Әндету: Саржайлау Сөзін жазған М.Мақатаев. Әнін жазған . Н. Тілендиев



1. Жазира , жасыл кілем өрнектеген, Туған жерге ,дариға ,жер жетпеген! Саржайлауым. Кең өлкем , әлдейлей бер , сен деп келем , Аңсап келем, сағынып , шөлдеп келем. Саржайлауым. Қайырмасы:

Саумал бұлақ- балдай дәрім,Салқын самал- баурайларың.. Саялаған , беу , туған жер ,Сағындырған , Саржайлауым..

2. Армысың ата – қоныс , жасыл мекен! Ұлыңмын , мен сенің қасыңда өтем. Саржайлауым. Басқаның жерұйығын неғылайын Жерұйығы өзімнің қасымда екен! СаржайлауымҚайырмасы:

3. Жадырап , жұтайыншы тау самалын , Осы еді ғой сағынып аңсағаным. Саржайлауым. Гүлдерім , шыршаларым , аршаларым , Бәріңе арнап мен бүгін ән саламын.Саржайлауым. Қорытынды сұрақтар:Қытай әндері мен музыкалық шығармалары және қандай үрмелі аспаптар бар,қанша оқу орны жұмыс істейді? Қанша музыкалық журналдар шығады? Қай жылы симфониялық оркестр құрылды? Үйге тапсырма:Қытайдың халық музыкасы жайлы әңгімелеу. Ән айту ерекшеліктері. «Саржайлау» әнін жатқа әндету

 

 

 

Сабақтың тақырыбы: Дәстүрлі Үнді театры . Сабақтың мақсаты: Білімділік: Үнді халқының музыка өнерімен таныстыру. Барлық өнердің қайнар көзі халықта екендігін түсіндіру. Дамытушылық: Оқушылардың ой- өрісін, шығармашалығын дамыту. Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, ізденімпаздыққа, өнерге тәрбиелеу . Үй тапсырмасын сұрау: «Саржайлау»әнін жатқа сұрау Сабақтың барысы: Дәстүрлі Үнді театры Ежелгі Үндістанда халық ойын-сауықтары өте ертеден басталды. Оның түп төркіні ежелгі тайпалардың салт-жораларында, ырымдары мен билерінде жатыр. Үндістандағы драматургиялық шығармашылык Ежелгі Грекияға қарағанда кейінірек — шамамен б.э.д. IV—III гасырларда басталады. Бұл өзіндік драмалық театр өнерін жасаған дүниедегі екінші ел болды. Бірақ Ежелгі Греция мен Рим театрына қарағанда оның даму процесі күрделі де ұзағырақ еді. Ежелден белгілі "Рамаяна"Махабхарата" сынды эпикалық поэмаларды сахнаға шығару халық театрының өзекті тақырыбы болып табылады. Сюжетьерінің көбі актерлер ойынымен орындалып кана қоймай, әңгімеленіп айтылатын үнді театрының спектакльдері арнайы сахна алаң да, декорация да, көптеген аксессуарларды да қажет етпейді. Театр ойынында орындау шеберлігіне (декламация, би, пантомима, ішінара цирк өнері) ғана назар аударылады. Дәстүрлі театр өнерінде би (каткахали, катках, манипури, т.б.) негізгі рөл атқарады. Каткахали арқауы би пантомимаға кұрылады. Каткахали ойыны кезінде ежелгі үдінің эпикалық поэмалары желісіне кұрылған көріністер көрсетілп, ол әнмен сүйемелденді. Ашық алаң, айлы түндеөткізілетін бұл думан таң атканша созылды. Үндістанның солтүстік жағында кең тараған театрлық ойындар — ұлттық немесе діни мейрамдарда орындалатын рамлила және кришналила (лила — ойын; 14 күнге дейін созылады). Оны әуесқойлар кала және ауыл алаңдарында орындаған. Қойылымды тәжірибелі және кәсіби дайындығы жоғары бір адам дайындаған. Рамлила және кришналила сюжетінің негізінде эпикалық қаһармандар — Рам жәнеКришна.Қойылымдар діни мейрамдар мен патша сайлау, үйлену тойы, ұл баланың дүниеге келуі, саяхаттан оралу, кала немесе мемлекетті жаулап алу секілді сарай тойларында көрсетілді. Театр ғимараттарына бар- жоғы 500 көрермен сыятын. Спектакльдердің көбі кешкі сағат 2100- де басталып, тән ауғанда аяқталатын. Музыканттар спектакльде үлкен рөл атқарады. Олар көбінесе актерлердің касында отырып, көрініске қатысатын. Классикалык драмалардағы негізгі кейіпкерлер — Құдайлар, әулиелер мен ғұламалар, әкімдер мен ұлықтар болып келеді. Сахнадан әлеуметтік қайшылық пен трагедиялық ситуадияларды (халық бүлігін, қаланың қоршауын, биліктен билеушіні түсіруді, кейіпкерлер әлемін, т.б.), пьеса әрқашанда тек жаксылықпен аяқталуға тиісті болды.

Классикалық драмалар тақырыгқа байланысты он түрге бөлінеді, оның ең негізгісі екеу — натака (батырлық драма) жәнепракарана (тұрмыстьщ драма). Бірінші түрдегі драма сюжеті мифологиялық жанр тарихи болып келеді. Онда парасатты кейіпкерлер —Құдайлар мен патшалардың жетістіктері туралы сөз болады. Ал тұрмыстық драма — пракаранаға драматург сюжетті өмірден алады, оның кейіпкерлері қарапайым адамдар болып келеді. Мысалы, мұндай драмаға Шудракидің "Балшыц арба" пьесасын жатқызуға болады.

Үндістанда екі ресми тілі бар: ағылшын және хинди. Мұнымен қатар 17 тіл үндістанның өзге аудандарында үстемдік етеді. Мемлекет тұрғындары 1650 диалектіде сөйлейді. отбасыларында әйелдері ерлері тамақтанып болған соң ғана үстел басына отырады.

 

Музыкалық шығарманы тыңдау:


Әндету : Асыл адам Әнін жазған .Е.Нұрымбетов. Өлеңін жазған М. Көкенов1. көп көрген жасымаған , Басына бақ айналса тасымаған . Аймағының қадірлі құрметтісі, Сол адам - дүниедегі асыл адам.2.Өз білгенін дейтұғын жасыра алман ,

Уәде етсе , жүзеге асыра алған . Бірдей үлкен - кішінің ардақтысы, Сол адам - дүниедегі асыл адам. 3. Ұстаз болып кішіні қасына алған , Әрдайым көрінетің озып алдан. Отан үшін, ел үшін қызмет етсе , Сол адам - дүниедегі асыл адам.

Музыкалық сауат ашу : Мажор және минор.«Мажор» латынша «қатаң» деген ұғымды білдереді. Бұл ладтағы дыбыстар ашық үнді , көтеріңкі де көңілді сипатта болады.«Минор » сөзі латынша «ұяң» деген ұғымды білдіреді.Бұл ладтағы дыбыстардың естілуі өте нәзік әрі жұмсақ болып келеді.Дауыс ашу жаттығулары: *Даусыңды әдемі әрі жеңіл шығаруға тырыс.* Дыбысты үзбей, созып орында.2* Әнді асықпай, мәнерлеп орында.* Әнді мұғалімнің қолының қимылына қарай бірдей бастап, бірдей аяқта.Қорытындылау:* Мажор мен минордың айырмашылығын неде?* Қытай , үнді халықтарының музыкалық шығармаларын айыру * Тыңдаған музыкалық шығармаларынды талда.Үйге тапсырма: Асыл адам әнін жаттап ,жатқа әндету.

Сабақтың тақырыбы: Биге тіл бітірген Үнділер . Сабақтың мақсаты: Білімділік: Үнді халқының музыка өнерімен таныстыру. Барлық өнердің қайнар көзі халықта екендігін түсіндіру. Дамытушылық: Оқушылардың ой- өрісін, шығармашалығын дамыту. Тәрбиелік: Ұйымшылдыққа, ізденімпаздыққа, өнерге тәрбиелеу . Үй тапсырмасын сұрау: «Саржайлау»әнін жатқа сұрау


Эта страница нарушает авторские права

allrefrs.ru - 2019 год. Все права принадлежат их авторам!