Главная Обратная связь

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






ЖҰМЫСШЫЛАРДЫҢ АУРУШАҢДЫҒЫ



Антибиотиктер, фермент препараттары, ақуыз заттар, витаминдер және басқа да микробиологиялық синтез өнімдерінің жұмысшылар организміне әсерінің өз ерекшеліктері бар. Мысалы, антибиотиктермен жанасқандағы адам организмінің реакциясы препараттың қасеитіне, концентрациясына немесе дозасына тәуелді болатын тікелей улылық әсерімен, сондай-ақмикро- және макроорганизм арасындағы биологиялық тепе-теңдіктің бқзылуы – дизбактериозға әкелетін микробқа қарсы әсерімен байланысты. Мысалы, дисбактериоз пенициллин өндірісінде істейтіндердің 96,9%, канамицин өндірісінде - 93,7%,неомицин мен мономицин өндірісінде - 82,8%-да 2 жылдан кейін-ақ анықталған.

Антибиотиктердің жқмысшылар организміне ұзақ уақыт әер етуі бейарнайы қорғаныс факторларының және бұтін иммундық реактивтіліктің тежелуіне ікеледі. Осыған баланысты антибиотиктермен жұмыс істегенде аллергиялық реакциялар байқалады. Олар иммунологиялық гомеостаз бұзылысының бір көрінісі ретінде бағаланады.

Аллергиялық аурулар антибиотиктермен жанасқанда көбіне дерматит, экзема, есекжем түріндегі терінің зақымдалуымен, сондай-ақ вазомоторлық ринит, риносинусопатия, бронх демікпесі түрінде көрініс береді. Арнайы зерттеулер антибиотиктермен жұмыс істеген алғашқы жылдары оларға деген айқын сенсибилизация болатынын анықтаған. Ол көптеген аллергиялық реакцияламен көрінеді (негізінен шапшаң типті). Кейінгі жылдары (5 – 10 жыл) аллергиялық реакциясы бар жұмысшылар едәуір азаяды, сосын антибиотиктермен 10 жыл жұмыс істеген соң күрт артады.

Сонымен қатар, әдебиетте микробиологиялық синтездің ферменттік препараттары (протеазалар, амилазалар, т.б.) тері мен шырышты қабыққа сененсибилизациялық та, тітіркендіруші де әсер көрсететіні туралы мәлімет бар.

Антибиотиктермен жанасу кезіндегідей, жем ақуыздары мен соңғы өнім микроорганизм-продуенцттерінің әсері организмнің оларға сенсибилизациясын тудырады. Жемдік ашытқы өндірісі жұмысшыларындағы иммунологиялық гомеостаздың өзгерістері терінің қорғаныштық қасиеттерінің төмендеуімен, организмнің арнайы және жалпы иммунологиялық реактивтілігінің төмендеуімен көрінеді. Ақуыз-витамин концентраттары өндірісінде істейтіндерде аллергиялық реакция клиникасы тері мен жоғарғы тыныс жолдары тарапынан байқалады.



Жем ашытқыларын өндіру кәсіпорындарындағы аурушаңдық құрылымын зерттеу қолайсыз өндірістік факторлардың жұмысшылардың жекелеген жүйелері мен органдарына таңдамалы әсері бар екендігін көрсетеді.

Аурушаңдық құрылымында тері мен тері асты клетчаткасы аурулары едәуір үлеске ие. Тері аурулары ішінде ең көп тарағаны дерматиттер, ал жалпы тері аурулары ішінде 30% шамасында аллергиялық дерматиттер. Дерматиттердің ең көп пайызы үнемі ашытқы тәріздес зеңдермен жанасатындарда (ферментация және сепарация цехтарының жұмысшыларында – 14%, кептіруде – 11%) байқалады. Қолайсыз еңбек жағдайында істейтіндерде (ферменттеу, сепарация, кептіру және қаптау цехтарында) тыныс органдарының созылмалы аурулары кеңінен таралғандығы байқалады. Олардың ішінде негізінен созылмалы бронхиттер, трахеиттер, демікпе компонентті бронхиттер және бірқатар жағдайларды бронх демікпесі анықталған.

Ттері патологиясы мен тыныс органдарының созылмалы аурулары өндірістің қолайсыз факторлары кешенінің әсерімен байланысты. Олардың ішінде ақуыз шаңы мен микроорганизм-продуценттер жетекші орында.



Аурушаңдықтың ең жоғары деңгейі дайын өнімді ораушылар мен ферменттеу операторларында анықталса, сепараторшылар мен булау аппаратшыларында ол біршама төмен.

Жұмысшылар мен инженерлік-техникалық персоналдың аллергизация механизмінде аутоиммунды өзгерістер де, өндіріс өнімдеріне аса сезімталдықтың дамуы жатыр. Ол жасушалық және гуморалдық реакциялармен көрініп, кейін тері және жоғары тыныс жолдарының аллергиялық компоненті бар аурулары дамиды.

САУЫҚТЫРУ ШАРАЛАРЫ

Микробиологиялық өнеркәсіп кәсіпорындарындағы алдын алу шаралары негізінде олардың микробиологиялық сенімділігін қамтамасыз ету жатыр. Яғни, микробиологиялық синтездің ақырғы өнімдері бөтен микрофлорамен, ал өндірістік және қоршаған орта биотехнология продуценттері мен өнімдерімен ластанбау ықтималдығы. Микробиология өнеркәсібі кәсіорындарының өндірістік ортасына қойылатын санитарлық-гигиеналық нормативтерін қамтамасыз етудің ең радикалды жолы – сыртқы ортаға микробиология синтезі продуценттері мен өнмдерінің түсуін болдырмау үшін технологиялық үрдістер мен жабдықтарды одан әрі жетілдіру болып табылады.

Көрсетілген талаптарды орындау үздіксіз технологиялық үрдіс жасағанда, құрал-жабдықтар мен коммуникациялардың барынша герметизациясы кезінде мүмкін болады. Мысалы, фермент препараттарын өндіруде, гигиеналық тұрғыдан, оңтайлысы ферментерде зең-продуценттерді тереңдік дақылдау болып табылады. Онда технологиялық үрдіс үздіксіз жіне ол толық герметизацияланған.

Атмосфералық ауа мен өндіріс бөлмесі ауасының ластануымен күрес шаралары жүйесінде негізгісі ферментерден, сепаратордан, кептіру қондырғылары мен басқа да технологиялық жабдықтардан шығатын желдету тастандыларын тазарту және зарарсыздандыру мәселесін шешу болып табылады.

Микробиологиялық синтез кәсіпорындарында еңбек жағдайын сауықтыру шаралыры жүйесінде маңызды орынды «таза» және «лас» аймақтарды жасауды қарастыратын бөлмелерді бөлу принципі алады.

Микробиологиялық өндіріс ерекшелігін ескерсек, қауіпсіз еңбек жағдайларын қамтамасыз етуде жеке қорғану құралдарының (ЖҚҚ) орны ерекше. Биологиялық агенттер жұмысшы организміне қатты не сұйық күйде (жанасудан ластану) немесе аэрозөл түрінде (ингаляциялық әсер) әсер етуі мүмкін. ЖҚҚ кешені құрамына арнайы киім, арнайы аяқ киім, тыныс және көру жүйелерін қорғау құралдары кіруі керек. Негізгі өндіріс цехтарында жұмысшылардың тыныс органдарын қорғау үшін пайдалану мерзімі екі ауысымнан аспайтын «Лепесток-5» және «Лепесток-40» клапансыз респираторлары қарастырылған.

Шаң бөлінетін өндірістік учаскелерде әр ауысымнан соң жұмысшының арнайы киімін шаңсыздандырып отыру керек.

Бірқатар цехтарда (ферменттеу, сепарация, кептіру, үгіту, т.б.) шудың жоғары деңгейі шуды өшіру шараларын қолдану, сондай-ақ жеке қорғану құралдарын пайдалану қажет болады.

Микробиология өнеркәсібі кәсіпорындарында еңбек жағдайын сауықтыру шаралары жүйесінде өндірістік және сыртқы орта жағдайын санитарлық бақылаудың маңызы зор. Қазіргі уақытта биотехнология кәсіпорындарына арналып жасалған еңбек жағдайын регламенттейтін жалпы мемлекеттік, салалық нормативтік құжаттар бар. Олар: ГОСТ 12.1.008-76 «ССБТ. Биологическая безопасность. Общие требования»; ГОСТ 59.01.003.01-80 «ССБТ. Санитарно-гигиеническая оценка предприятий микробиологической промышленности»және басқалар, сондай-ақ микробиологиялық өнеркәсіп кәсіпорындарында санитарлық бақылауды ұйымдастыру бойынша РФ ДМ бекіткен әдістемелік нұсқаулар мен инструкциялар.

Микробиологиялық өнеркәсіпжұмысшыларының кәсіби аурушаңдығын алдын алуда биотехнология өнімдері мен прпараттарының арнайы әсері белгілерін ерте анықтау маңызды рөл ойнайды. Ол алдын ала және кезеңдік медициналық тексеру кезінде анықталуы тиіс.

 


Эта страница нарушает авторские права

allrefrs.ru - 2019 год. Все права принадлежат их авторам!