Главная Обратная связь

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






Агломерат фабрикаларын мен кесекті темір рудалардағы еңбек жағдайы



Өндірістік ортада агломерат пен кесекті рудалар алуда негізгі фактор шаң. Барлық технологиялық циклдарда шаң түзілуі бәрінде де болады.

Араластырғыш-мадалайтын бөлімдерде ауаның шаңдануының себебі тасымалдаудағы төгілмелі материалдардың ашық болуынан, бір құрал жабдықтардан екіншісіне аудару кезінде , сонымен қатар сол жабдықтармен жұмыс істеуден. Көп шаңдану машинаның соңғы бөлігінде, агломератты транспортерлерге аудару, вагондарға тиеу кезінде концентраттық көлемі 1 м-та ондаған,жүздеген милиграмға жетеді. Агломерациялық машиналар орналасқан бөлмелерде,орындарда шаңданатын атмосфера ластанады, төгілетін паллат қалдықтар , транспортердің соңғы бөлімінде тасымалдауда соңғы бөлімінен бас бөліміне ауысады.

Колошников шаңдары әсіресе ауа құрамында жоғарғы мөлшерде болуы ылғалдандырылмағандықтан, шаңұстағышқа жеткенше жүреді. Шаңның көп болуы өңдеу үдерістерінде шын мәнінде көп кеуіп кету салдарынан , жеңіл шаң материалы ауада жұқа күйінде ,жеңіл болуы кейде температураның көтерілуінен де болады.

Өзінің химиялық құрамы жөнінен шаң өндірісте негізгі шикізат материалдарының құрамына сәйкес келеді. Ол көбінде темір және оның тотығы (50 пайыздан жоғары) кварц (15-20 пайызға дейін) , көмір,известв т.б. қоспалардан тұрады.

Агломерат және кесектену фабрикаларындағы шаңдануы кең көлемде болуы ауытқымалы ,ол технологиялық ерекшелікке , пайдаланатын құрал жабдықтарға , жоспарлы көлемді шешімдерге байланысты.

Шаңмен күресу жоспарлы ендірілуіне қарай қара металлургия мекемелерінің жұмыс орындарында төмендеу болады, ол өндіріс деңгейімен , жұмысшылар жұмыс істейтін агломерат және кесектер жасау орындағыларға қолайлы жағдайда болады.Шаңдық патология үгітетін және тасымалдайтын операторларда материалдарды майдалау уақытында , екінші сарынды жөндеу қызметімен шұғылданатындарда , үшінші орында агломераттар арасында кездеседі. Агломерат фабрикасында жұмыс істейтіндерде еңбек әрекеті үдерісінде микроклимат, ауаның газдануда қозғалыс жағдайлар туғызады. Агломератшылар жаз кезінде 6-8 ˚С ауа температурасында, сыртқы жүктемелі сәуле 98-154 Вт/м жоғары және қысқа мерзім ішінде ауа температурасы 50 ˚С асып кетседе жұмыс істеуге тура келеді. Машинистер (жүк көтеретіндер) қызынған микроклиматта (жұмыс орындарда 37-49.5 ˚С) шектеулі жылдамдықта жұмыс істеуге тура келеді. Қыс мезгілде жұмыс орындарындағы температура шектеу кезеңінен төмен суық болуыда мүмкін.



Агломераттарды сумен сөндіру , агломератты машиналардың соңғы бөлімдерінде өте күшті бу ауаға шығуы мүмкін.

Жұмыс аймағында көмір тотығының шығу көзі агломераттарда жануы, дайын агломераттың машинасынан шығуы , сонымен бірге жанған Колошников шаңы оның суыну кезінде аглофабрика ғимараттарына шығады.

 

Домналық өндіріс

Домналық өңдірістің қазіргі кездегі сипаты технологиялық үдеріске сай жаңа жоғарғы дәрежеде механикаландырылған қуаты және автоматтандандырылған пеші бар, сонымен бірге қайта жаңартылған пештер заманына сәйкес шойын қортуға арналған құрылым. Қазіргі уақытта, пеш 3200 – 5000 м3, шойын тәулігіне 7000 – 11000т өңдіреді, осындай үздіксіз 5 – 10 жаңа жұмыс атқарады.



Домна өңдірісінің негізгі мақсаты темір рудаларынан оттегі қосындылары арқылы оның көмір туындыларымен қосыла шойын алады. өңдірісінің осы күнгі шикі заты, темірагломераты немесе оның кесектері, көміртастары кокс және оған қосындылар (флюс). Осы соңғысы бос жыңыстарды және басқа рудаларды балқуын жеңілдетеді. Домналық үдеріс 1600-1700С температурада жүреді.

43 суреттегідей, домна орнатылған шахта . Биіктігі 35-40м, 2,5 есе өз диаметірінен кең. Пеш негізі мен қабырғалы күйдіретін отқа төзімді материалдан бұрады. Отқа күйюден ең жоғарғы төзімділігі бар төсеніштер ( пештің ¾ бөлігіне дейін қойылады, су айналымы үшін суытқыштар қойылған. 70000м3 ірі пештер болады. Пештің сыртында болат. Көмекші құрылым пеш жұмысын қамтамасыз ететіндеріне алаң, тиеу-түсіру құрал-жабдықтар бункерлік эстакады вагондар жанасуы үшін олар шихталаық материялдарды автоматты турде іліндіруді шихтадан домна пешіне жеткізілетін ыдысты скип тиегіш механизмдер апарат ауаны жылытып ысытатын және басқада ыстық үрлегіштері құю алаңы, машиналар т.б. Домна пешінің бөлек шихта беретін өндіріс галерен, онда екі қатар орналасқан шикі зат бункерлері бар. Теміррудалы материалдарды әртүрлі дәрежедегі механизмдер арқылы автоматты түрде береді. Жаңадан құрылған домна цехтарында автоматты конвейрлік жүйе шихтаға береді. Ол өте жақсы қымталған, жабық берік бөліктері және конвейр меттал қаптамасы бар қуатты жабық астындағы жүйесі шаң тазалайтын үш сабылы қондырғы, ауа дәрежеде атмосфераға жіберіледі.

Домнаға шихтадан берілу технологиясы өте кең таралған. Шихтаның бункерінен агломерат, кокс, флюс эстакадалы өлшем вагонға 300-600 С температурада толтырылады, ол ішкі зат сонда төгіледі. Скип көлбеу жазықты қол арбаға калошникке көтереді, аударылып салынады, төккіш аппаратқа тиеліп домна шихтасына түседі. Домналық газбен бітеліп қалмас үшін арнаулы калошник ашылатынын ескертеді. Домналық пеш қарсы ағын бағытында ыстық газ ағынымен төменнен жоғары қарай түсіп келетін материалдарға қозғалып жүреді, жалған жанар май кокс түзіледі.. Жану үдерісін сақтау үшін, яғни фурманы, ол пештің жоғарғы өңешінде, оған ыстық ауа жіберіледі. 1т металлға 4000 м3 шығын кетеді. Ал өңештің төменгі бөлігіне балқытылған шойын жиналады. Шойынның шығыуы, шойын қошы пеш тесігіне арқылы, каналы тар болсада металды қабылдауға арналған, ол отқа төзімді масса толтырылады. Шойынның шығуы үшін тесік жасалған, содан соң қайта арнаулы газ пайда болады. Шылакты пеш тесігінен бір немесе екі тесікке жоғарыдан шойын келеді, жеңілдеу шлак балқып шойынның жоғарғы бөлігіне келеді. Осы пеш тесігі металл тығынға тіреледі, машина шлакты стопор механизмнің қозғалатын бөліктерін тоқтатып жабдық. Домна пешінен шығатын сұйық шойын, ашық жүйесі астаудың шөмішіне сиымдылығы 100т дейін. Шойын шөміштен көлемі кішілеу ыдысқа құйылады, қазіргі домна пештерінде шойын, шойын құйғыш машиналар арқылы төгіледі.Берілген шойын біртіндеп машинаның астауына оддан конвейр таспа мульдаға ойыс қуатылады жедел суыту қатаға үдеріс жылдамдату шойын мүльдасын сумен шаяды конвейрдің соңында шойын мульдасының бүрылысында, астау толтырылып, теміржолда платформаға құйылады және цехха әкетіледі. Шойынның мульдаға жабысып қалмас үшін известь сүтімен шаяды. Мульдадағы ойыс тоспа шойынды құюдан басқа сұйық шойын кейбір зауыттарда оны басқадай өзгертіп болат. Балқытатын пешке жіберіледі. Егер балқытылған шойын жабысқақ болса, арнаулы қабылдағышты миксер құйылады, одан шөмішке құяды, ол арнаулы пешке беріледі. Кей жағдайда шлак арнаулы вагон-шөмішпен алынып кетіп, үйіктіге тастайды немесе түйіршіктенеді. Шойын мен шлак кезеңмен шығарылады. Бұрынғы уақыттарда шойын тәулігіне 5-6 рет шығатын, ал шлак тәулігіне 3 рет. Ал казіргі үлкенсиымды домна пешбердегі өнімділігі жоғары 15-18 рет тәулігіне шығарып ондагы үдеріс уздіксіз журеді. Осы арымдалабын шаралар, қож жүретін астаудынашып пешбее алыау жұмыс барас бәрі механикаландырылған, ол өзне сәйкес бұр машина, алыстан баскару жүйесімен қамбылған. Балкыт үдерісінде домна пештерінде көп мөлшерде газ бөлінеді, ол газ шығарғыштрубалармен сыртка шығарылады. Өте ірі пешбер сиымдылығы 3000-3200 м3 тәулігіне 15-17 млн мм3 газ бөледі. Дамна газдары улы, құрамында СО2 –газынын 26дан 30% - на дейін болады.Оның сыртында өте шынданған (1 м3 газда 15г шан) Дамна пешін шаңы тазаланган соң жылын үшін жанар май ретінде пайдаланады сыртка отмасферадағ беріледі суы буы бар қазандыққа және баскада өндірістік қондырғыларға пайдаланады калошников шаңы агломерацияғы беріледі.

Домна өндірісіндегі енбек жагдайы. Домналық өндірістік жағдай өте-мөте әртүрлі. Рудалы аландағы жұмысшылар және естакада бункерлердегі ашық ауада жұмыс істеитіндерге микроклиматтық жағдайына сай климаттық ерекшеліктері және маусымдық ауа райы нақтылы асер етеді. Тауда соның қарамағындағылар, шойын құюшылар жылы мезгілде құю машиналарымен жұмыс іститіндер микроклимат жагдайында істейді. Коптеген жұмыс орындарында ауа температурасының ауытқуы 32-37с құрайды, металл шығаруда 5-9с дейін котеріледі. Инфрақызыл саулелер қарқындылығы, бир қатар шаралар кезінде 350-10000вт\м2 ға дейін ауытқады. Барлық денеге тусетін ауыртпалық, қол жұмыстық шаралар кезінде термореттегіштік ауыртпалық тудырады мысалы, көрікшілерде,шылак өндірушілер дене температурасы, сонымен жұмыс уакытында 37,5-38с ге дейін көтеріледі. Жүрек соғысы жиілейді, жүректің соғуы минутына 120-135 ретке жетеді. Тыныс алуы жиілейді 1 минутта 30-40. Жұмыс ауысымында ылғалдылық 5-6л ға дейін көтеріледі қысқы мезгілде құю аланында температура 3 тен 10с аралығында болады. Температураның бірден төмендеуі 15-16с ға дейінгісі қыс мезгілінде байқалады, ауа ағының жылдамдығынан қосылып, көміршілер бригадасында сол шамада байқалады. Домна пештеріндегі шихта материалдарын тиеу кезінде аудағы шаң көптеп шығуымен сипатталады. Ауаның жоғарғы дәрежеде шаңдануы өлшеуіш-вагондарды толтыруда және руда флюстер және әсіресе агломератты, коксты даңғырлатқанда механизімдермен үрленгенде байкалады. Соңғы уақыттарда домна өндірісіндегі агломераттармен бірге кесектер алынады. Шихталық берілуде бөлімдерде шаң бөлінуі азаяды. Бірақ арнаулы ізденістер көрсеткендей жұмыс аймағындағы шаңдану кесектерді пайдалануда 1,5-2 есе жоғары. Ондағы шаң тұту фракциялары ұсақ дисперсті құрамда болады. Сонымен домна цехтарында кесектерді кең көлемде пайдалану, шаңмен күресуде шешуде өзекті мәселелер. Домна цехтарындағы шаң құрамы агломерациялық фабрикалардағы мен бірдей құю алаңындағы шаңда графит бөлшектері болады, олар шойын мен шлактан бөлінеді. Домна цехтарында қауіпті газдар көп болады, оған калошников алаңдағылар, шаң ұстағыштарда шөмішті кестіретін жерде көрікші жұмыс орнында, әр түрлі газ шаруашылығында болады. Олардың қауіпті концентрациясы көміртегі тотығының болуы. Профилактикалық іс-шараларды өндіруде коммуникациялардың қымталып жабылуы, газды автоматты түрде беруде ұтымды желдетуде т.б, сонымен бірге жіті уланудан бақылау жүйесін жетілдіру, көміртегі тотығын жою. Участьктерде жіберілу мүмкіндігі шектеу, домна газдарын барынша концентрациясын шектеу, домна газдарын жұмыс аймағында ауаға жібермей, көміртегінен созылмалы уланудан сақтандыру. Доманалық балқытуда қызмет атқаруда-жарақат алу қауіпті күйік, балқытылған металдардың шашырауынан, фурмды ауыстырған кезде пештен шыққан жалыннан сақтану.

 

 

Болат балқыту өндірісі

Болат балқыту өндірісіндегі техникалық прогресс, балқыту агрегаттарының қуаттылығының үдемелі өсіуі, кең көлемде оттекті-конвертерлер үдерісін қолдану және болатты үздіксіз құю, металл сапасын жақсарту. Қазіргі уақытта болатты өндіруде 3типті балқыту агрегаттары – к о н в е р т е р л і к, м а р т е н - д і к және э л е к т р л і к п е ш т е р. Металдық шихталық материялдар сапасы оның қолданылуы. Болат сүймендер және сұйық шойын – конвертрлерде сұйық және қатты шойындар болатты сүймендер – мартендік және электрлік пештерде электрлі пештерде бірғана болатты сүймен қолданылады. Бұдан басқа, шихта құрамына известь және басқа имактүзуші заттар, қышқылданатындар, темір рудалы болады. Болат балқытудың әр тәсілінде өздеріне тән технологиясы және техникалық ерекшелігіне санитарлы гигиеналық еңбек жағдайы бар. Бірақ осындай балқыту іс шаралар дайындау және болатты құюды, көбіне болат балқыту цехтарындағыдай.

Конвертерлі цехтар. Оттекті-конвентерлік үдерісінің мәні құйылған және балқытылған, балқытылған шойын , шойын агрегатынан оттегі шашырап түседі. Осы кезде көміртегі, кремний, марганец т.б қоспалар тотығады және шойын болатқа айналып кетеді. Сонымен,конвертер жанар қоспалық қызмет атқарады. Конвертер алмұрт тәріздес сұйық қойма болаттан жасалынған отқа төзімді материалдардан жасалған. Конвертер сүйемелі тіреуікке бекітілген және бекіткіші бұрыш жасап көлбейленеді, ол шойынды құю үшін бейім, ал болатпен шлакты шығарады. (44-сурет)

Қазіргі конвертерлер сыйымдылығы 70 тен 350т-лық. Оттегі үрленгенде, метал конвертерлерде температурасы 2500-3000 котеріледі. Жалпы құйма ұзақтығы 100 тонналық конвертерде 25 минут, ал үрлеу уақыты 14-18 минут. Құйманың алғашқы кезеңі (4-5 минут) марганец пен кремний жанып кетеді, екінші кезеңінде- көміртегі (5-10 мин) және соңында темір күйіп кетеді. Темір тотықсызданады. Тотықсыздану кезінде марганец, кремний немесе алюминий оттегімен қосылып балқу соңында байланысады. Оттектік конвертерлер реттегіш автоматты және үдеріс бакылау жүйесімен жабдықталған.

Мартен цехтары. Болат балқытатын мартен пештерінің құрылысы және жұмыс істеу принциптері регенаритивті жалынмен жұмыс жасайтын пештер.Отандық Мартен пештерінде аралас жанар жанар майы бар кокс, табиғи газ, мазуттар пайдаланылады. Пеш кеңістігі, балқыту орындарында отқа төзімді материалдармен қаланған. Ол, төменгі жағы ваннасы (көлбеуленген ылдилы), жоғарғы жағы ( күмбезденген), бүйірлері қабырғаларында жапқышы, соңғы жағында- басқа бөлігімен шектелген. Пештің төменгі жағы, әрқайсысы жұптап орналасқан регенераторы бар, олар газ арқылы қыздырылады, үрленіп. Олар отқа төзімді кірпіштермен толтырылған камера тәріздес. Регенерация жылу принципі, газ және ауа үрлеу үшін пештен шығатын газдан 1250-1300 регенератормен бір жағынан орналасқан пешпен және бас бөліміндегі канал арқылы жұмыс істейтін пеш кеңістігіне таралады. Онда газ жанады, металл балқиды, ал газ тәріздес жанған өнім сол канал арқылы қарама-қарс жағына ауысады, ал өз температурасының керегінше жанады. Одан соң канал көмегімен автоматты түрде газ қозғалысын тудырады. Пештің алдыңғы жағында орналасқан аударма терезе арқылы шахталық материал тиеледі. Тиеліп біткен соң жапқыш жабылады, көрсеткіш терезеден байқалады. Терезеден 4-6 м еденнен жоғары деңгейдегі алаңда үйілетін құрал-жабдықтар болады.

Мартен пешінің сиымдылық көлемі өте кең, 30-80 нен 250-400 т-ға дейін. Кейбір заводтарда жұмыс пештері 900 т дейінгі көлемде. Орта және кішілеу пештердің жұмыс уақыты 3-6 сағат. Ірі пештерде -12 сагатқа дейін. Мартен пештері үздіксіз жұмыс істейді, оның тоқталуы тек жөндеуге пеш тұрғанда, негізі 400-600 жұмысы атқарылады.

Дайын балқытылулар тесіктер арқылы ваннаның төменгіндегі қабырғалармен жылжып түседі. Тығыз отқа төзімді материалдар балқы кезінде терезеден, балқудан тесіп шығады. Бұндай орындалатын іс-шаралар бұрын үлкен пештерде қолмен атқарылатын.

Мартен пештерінің құралдарының атқаратыны: түсіру-тису крандары, пештегі шихтаны үйіп түсіретін машиналар, болатты құятын көпірлі крандар

т.б

 

Электрлі балқыту цехтары

Болат балқытатын электр пештері – олар осы заманға лайықталып жасалған агрегат. Болат балқытуға арналған пештер 2 типті – доғалы және индукциялы. Одан көмір текті немесе алтын, не мыс, қалайы қоспасы бар лигираванный, жоғары саналы маркалы болат. Ең кең таралған доғалық электрлі пеш сыймдылығы 0,5 – тен 200 тоннадан жоғары. Болаттың арнайы дайындалатын сорты, кәдімгі материалдардан жасалған, болат сүймен (мм), фаюстар (известі қоспа), асыл металды қоспалы болат, сирек кездесетін металдар қоспалы болат және фероссилавтар. Ең кіші сыйымдылығы (10 т. дейін), орташасы (30 т), тиемелі терезеден толтырады, одан көп көлемді ыдыстарына үстіндегі ашық қақпа арқылы толтырады.

Доғалық пештерге, болат балқыту екі кезең арқылы жүргізеді, ол тотықтандыру балқытылған металл, кремний, марганец, фосфор, арьық мөлшердегі көміртегі, қыздырылған қалпына желбіретін қосылып жандырады, сол кездерде өздеріне қажет металдар элемент қоспа ендіріледі. Дайын металдар шлакка кезегімен құйылып, шығатын терезеден болатқа және шлакка айналады. Ал пеш қорабы алға, артқа, еңкеймелі қозғалады. Балқу ұзақ циклі 5 – 6 сағат.

Әрбір балқытталудан болат құйылған соң, пеш жөндеуге жіберіледі.

Отандық металлургияда, болат қорытудың жетілдірілген әдістері ол вакуумды – индукциялы және плазмалық пештерде орындалады.

Болат құю. Балқытылған пештен шыққан болат, болатқұйын алғаш шөміште өте қызған күйінде құйып алынады, одан көпірлі кран арқылы, керек орнына құйылады.

Шөміш түбінде, тесігі металлдың шығуына арналған. Оның тесігі от тіреуішті тығыны бар, арнаулы бекіткішке орналасады. Бекіткіш тіреуіштің арнаулы құрал – жабдығы қолмен басқарылады. Металл шөміш сыйымдылығы 400 тонна. Шөміштен металл кіші көлемді ыдысқа (төртбұрышты, дөңгелек) құйылады, одан дайындалған прокат құйма дайындалады; болт дайындаудың екі әдісі: дайындалған құймаға жоғарыдан және төменнен құяды.

Металургиялық зауыттарда, сифонға құйылған болатты құйма қабатты болатты сұйық шлак, олар негізінен электрлі құйма дайындалатын заттардан тұрады.

Олардың өзі құйма орнында құймалық болаттан тқрады, ол кезде міндетті түрде түбін шығарады.

Болатқа физикалық, химиялық немесе механикалық қасиет беру үшін, асыл металлды қоспа қосып дайындау, болат құйма пешінде орындалады. Асыл металл ды қоспа марганец, хром, никель т.б. элементтер. Ерекше мән берілу ол кезде өндірісте қорғасын құрамды болат құйылған кезде улану болуы мүмкін, болат құймада гигиеналық талаптарды сақтауға, тура келеді ол болаттың үздіксіз құйылу кезеңінде ескеріледі. Ол арналуы қондырғыларда орындалуында металлдың тез суынып кристалдануы (арнаулы суытқыштар әсерімен), құйма үздіксіз қаліптенеді, ол арнаулы тартқыш роликтерімен жүргізіледі. Қатқан металл одан соң, газкескіштер қажетті ұзындықтағы болат, көмегімен кесіледі.

Гигиеналық маңызы бар технологиялық үдерістер, ол жаңа технологиямен алып болат алуға арналған, осы кезде сутегінің көмегімен немесе көміртотығы бар аралас 1300 С- тегі кесек руда тотықсызданып темірге айналады, осындай әдіспен жасалынған борпылдақ темір электрлі доғалы пеште өңделіп сортта болат алынады. Осындай әдіспен алынған өндірісте нақтылы шешімін тапты.

Болат балқыту өндірісіндегі еңбектің сипаты өте қуатты жылу шығаруымен сипатталады, онда ортаның шаңдану, газдану, жарақаттану қауіптілігі жоғары.

Болат балқыту күйу цехтарындағы микроклимат ло өте қатты қызынудан. Жылудың өзіндік сулшарлы саны 250 – 280 Дж м3*с, ол кездегі инфрақызыл сәулеленуден қызуы 60 – 90 % жылу шығарады. Көптеп шығаратын инфрақызыл сәулеленуден жұмыс орнында құйма орнында құйма шыққанда, пеш терезесіндегі үйме, жапқыш ашылғанда және кеш өңешінен, конвертерлі факелден құйылвп шығады.

Жұмыс аймағында жаз мезгілінде болат балқытатын цехтарда жылу бөліну ауаны қызынуына (8 – 10 С – ден жоғары) душар болады. Ауа тампературасы. Пештегі ауа температурасының жоғары болуы әсіресе пештен құйылатын жерінде.

Болат балқыту цехтарындағы микроклиматтың ерекшелік сипаты жылдың суық мезгілінде ауа температурасы ауыиқымалы болады. Крнвекциялық жылудың көп мөлшерде бөлінуі табиғи ауа алмасу қарқындылығына, автокөліктердің жүру салдарынан дарбазалардың ұзақ ашылуы да себепші. Жылдың қыс мезгілінде, пештерге жақын жерінде де температура нольге тең болады. Сондықтан жұмыс орындарында суыну болады.

Болат балқыту цехтарындағы ауада көміртегі тотығы өте көп мөлшерде шектеуден жоғары болады. Оның шығу көзі – газ коммуникациядан және аппараттардан; пеш элементтерден (мысалы мартен пешінің регнераторларынан); балқитын металлдардан т.б. шлактардан шығады.

Болат балқыту цехтарында шихталық материалдар орындарының ауысуына шаңдану жүреді, оның құрамында темір тотығы, марганец, ферросплавтар – феррасилиций, феррохром, ферровольфром. Тұрақты шаң көздері (конденсациялы аэрозольдер) ол металл булануын

Темірдің тотығуынан шаң құрамында кремнезем, күкірт қоспалары, ваннадий тотығы, молгибден, никель, фтор, қорғасын, селен т.б. конденат аэрозольдері жоғары дисперсиялығымен айырылады, шаңның 95% - ының көлемі 1 мкм – ге жетеді. Болат пісіретін түрлерінде оның концентрациясы шектеулі нормадан асып кетеді. Бірақ шаңдану деңгейі тек болат концентрлендіруде.Силикоз өндіретін болат балқыту цехтарда өте қауіпті жұмыс орындарын ауыстыру мен футеровокты жөнделу кезінде. Шаңның 70% құрамында кремнийдің қос тотығы ол сүймен алғанда, тиеу кезінде т.б. жұмыс орындалуындағы шараларда болады. Осындай шаралар орындацда ауыртпалық түмеді, микроклимат температурада жоғарлайды, гипервентиляция (тыныс алу тарылады, жиілейді), силикоз қауіптілігімен жұмыс істейтіндерде жоғары болады.

Прокат (илемделген темір) өндірісі

Прокат өндірісі - металлды қысыммен өңдеу әдістерінің бірі, ол прокат станоктарында біліктің қысымдық айналасы арқылы дайындау жұмысы, жапрақты сортты прокат түтік машиналар бөліктерін алу үшін қолданылады. Прокатқа балқытылған болаттың 4-5 бөлігі қатыстырылады, бұл дегеніміз қара металлургиядағы өндірістік циклдің аяқталу шағы.

Қазіргі металлургиялық заводтарда болат прокаты екі әдіспен орындалады. Біріншісінде – кәдімгі материалдардан құйылатын қабатты құйма, ол қыздырылған соң арнайы пештерде 1200-12800С илемделеді қысымы станоктарда.

Дайындалған материалдард ы қарап, ақауы бар болса алып тастайды олар қайта жібері қортылады, ал дайын өнімнің алынуы арнаулы қондырғыларда прокатталады. Екіншіден – кәдімгі материалдар үздіксіз жұмыс істейтін болат құйылатын машиналарда орындалады да, сорттайтын қондырғыға станок түсіп, таратылады. Бұл әдіс техникалық экономикалық жағынан ұтымды ғана емес, гигиеналық жағынан да тиімді, қазіргі уақытта құю өндірісінде үздіксіз жұмыс үдерісін қамтиды, арнаулы жапырақты прокат агрегатта прокатталады. Құйманың бұл әдісі, машинамен – құйылған болат кесілуге жатпайды, біртенді қыздырылып, сортта прокат станогына беріледі.

Құйманы қыздыру үшін және құдықтарға дайындау, сонымен бірге домалақ және кокс газын пештерінде дайындайды, соңғы уақытта оған табиғи газ пайдаланылады. Құймаларды араластыруда, теиіржолды платформа және олардың шығарылу арнаулы қысқышты кран көмкгімен орындалады.Тәжірибеде прокат ең соңғы бөлімге түседі: белгілі көлемде кесіледі, ақауларын жояды, маркіленеді. Кейбір кездерде болат өнімдері әріленеді, күйдіріледі және т.б. шаралар жасалады.

Прокаттың соңғы жұмысы – өте қиын көлемді жұмыс, механикаландырылуға қара металургияда аз үдеріс, көбінде қол жұмысы.

Прокат өндірісіндегі еңбек жағдайы. Негізгі фактор ретінде еңбек жағдайының сипаты ол қуатты инфрақызыл сәуле, көп мөлшерде бөлінетін конвенциялық жылу, газдануды және жұмыс аймағындағы таңдану, көп шу, кейбір мамандар үшін жалпы және энергілікті діріл.

Прокат цехтарда жылу бөлінудің негізгі көзі қыздыратын құдықтардың кеңдігі және әдістемелік пештер прокатын, суыған металдар. Ашық терезеден берілуі және құйманың өтуі кезіндегі жылу ағыны 1 кВт м2 құрайды. Жылудың екінші көзі, ол қоршау және құрал жабдықтар, 500С- тан жоғары сәулелік жылуға ұшырауы, тапталған алаң, ғимараттың конструктивті элементі, металлургиялық кабинилардың қоршалуы, басқару посты т.б.

Құдық пен пен өтпелерінде жылу көп мөлшерде бөлінуі жаз айларында жылу 40 – 45 0С қыздырылуға ұшырайтындар операторлар. Қысқышы бар кран кабиналарында қорғамаса ,ауа температурасы 50-600С-ге жылулық сәулеленуі 1,4-2,0 кВт/м 2 жүреді.

Басқару кабинасындағы ауа температурасы 5 – 100С жоғарлайды, ол цех ауасында да көтеріледі. Пештегі және өтпелі сианоктардың микроклимат тұрақсыз параметрлі, ол әсіресе суық мезгілдерде. Осы кезеңдерде температураның уақытша түсіп келуі, ол конвенциялық жылудың келуімен, бір мезгілде жылу әсерінен және әртүрлі жұмысшылар денесінің суынуынан. Мысалы, аймақтағы минус температура жұмысшылар аяғының суынуы 10 – 150С жетеді. Цехтарда төменгі және субнормальды температура сирек болады, ол кезде жұмысшының ден температурасын инфрақызыл сәуле қарқындылығын пайдаланады.

Ережеге сай болат прокаттайтын цехтарда қуатты жылу алмасу күші ауа қозғалысының жылдамдығы байқалады. Металл прокаты мен қысылуы кезінде жұмыс аймағының ауасы ластанады. Ол өте қызынды, құрамында ұсақ диспесерлі шаң (10 мкм шаң 80 – 90% құрайды) болады.

Дайындық прокат материалдарды, отпен прокатты өңдеуге, шаң пайда болады. Соңғы кезеңдерінде шаң концентрациясы шектеуден он есе артып кетеді. Пеш өтеміндегі аймақтағы ауа құрамында көміртегі тотығының болуы, концентрациясының артып кетуі мүмкін. Көмірсуларының буы майлау майының ағымы кезінде түзіледі, ол прокат станок механизмдерін майлауда қолданылады. Уландыру бөлімдерінде, ауа қышқылдар буымен (күкірт, тұз, азот қышқылдары) ластануы, прокат өнімдерін улануға пайдаланады.

Қара металлургия цех өндірісіндегі басқа да факторларға: ө н д і р і с т і к ш у, д і р і л, и о н д ы қ с ә у л е л е н у м е т а л л қ ы з у ы м е н б а л қ у ы кезінде өте күшті жарқыл шығарады.

Көптеген технология үдеріс қара металлургия да генерациялық су әртүрлі дәрежеде болады ал басқа шулар металлургиядағы механизмдерге байланысты 3 топқа: механикалық(виброконтейнер, металлургиялық крандар, дүмкілдер, прокат станоктары т.б.); аэродинамикалық (желдеткіштеркомпрессорлар поршены , ауа үрлегіштер, эксгаустерлер); термиялық (жанғыштар сұйық және газ) болып бөлінеді.

Прокат өндірісінде өте көп шу болады. Олардың физикалық шу параметрлері цехта жоғары жиілікте, үзілмелі келеді, ондай шулар организге қолайсыздық туғызады. Қара металлургияда үлкен бірліктегі агрегаттарды пайдаланғанда окустикалыұ тербелісте сәулелену ұлғаяды, ол барлық төменгі жиілікте беріледі. Алынған шудың максимальды спектрлі тығыздығы ұзаққа созылып инфрадыбыс аумағына барады, сол сияқты жиілік 20Гц – ден төмен болады. Металлургиялық зауыттарда діріл металлургиялық крандар кабинасында байқалады. Тіпті кейбір басқару алаңдарындағы пультте білінеді. Гигиеналық жіктелуі жалпы дірілдерге тән әдеттегі дірілдер қорғану әрекеті шектеулерінен аспау керек.

Жергілікті дірілдің көзі – қолмен орындалатын жұмыстарда пневматикалық құрал саймандаррдың әсеріне, олар дайындық жұмысы, ақауларды жою және жеке прокат алуда керек оған жататындар: тегі – тегіс машиналар, үзілді кесілді балға соққы балға т.б. жабдықтар. Металлургиялық өнімдердің іс шарасына гамма – дефаскопиясына иондық сәулеленуінде, футивофкалы бақылауда; оның құрамында радиоктивті (+Са) элементі болғанда.

Радиактивті заттар мен жұмыс істегенде радиациялық қауіпсіздік сақталу керек.

Балқыту, құю, металл прокаты үдерісіне байланысты үлкен прокатты жұмыс істегенде жарқылдық жұмыс істеу жағдайы туады. Көзге көрінетін спектрлі сәуле ме,талл қызуынан шығады, онда инфрақызыл және ультракүлгін сәулелер болады, осы уақытта көз жанарын сақтайтын сәуле сүзгілерін киеді.

 


Эта страница нарушает авторские права

allrefrs.ru - 2019 год. Все права принадлежат их авторам!