Главная Обратная связь

Дисциплины:

Архитектура (936)
Биология (6393)
География (744)
История (25)
Компьютеры (1497)
Кулинария (2184)
Культура (3938)
Литература (5778)
Математика (5918)
Медицина (9278)
Механика (2776)
Образование (13883)
Политика (26404)
Правоведение (321)
Психология (56518)
Религия (1833)
Социология (23400)
Спорт (2350)
Строительство (17942)
Технология (5741)
Транспорт (14634)
Физика (1043)
Философия (440)
Финансы (17336)
Химия (4931)
Экология (6055)
Экономика (9200)
Электроника (7621)






Ашық тәсілмен пайдалы қазбаларды шығару



Металл, көмір, рудалық емес қазбаларды шығру жұмыстары ашық алу тәсілімен жүрігізіледі.

Ашық тәсілмен кен орынынан қазіргі кезде механикаландырылған жұмыстармен алады. Ол еңбек өңімділігін жоғарылатыды, өзіндік құнын төмендетеді. Пайдалы қазбаларды ашық алу тәсілдері гигиеналық тазалықтың сөзсіз басымдылығын көрсетеді. Ол әсіресе, тау кен өндірушілердің (пневмокониоз бен дірілдік аурулардың ) кәсіби ауруларын алдын алады.; Ол әдіспен өндіру еңбек жағдайының қауіпсізідігін қамтиды, нәтижесінде, жұмыс кезінде карьерлерде шахтаға қарағанда жарақаттану аз болады.

Қазіргі уақытта пайдалы қазбаларды өндірудің ашық тәсілінің бестен төрт бөлігі темір рудаларын қазу және таулы химиялық шикізаттарды қазудан үштен екі бөлігі түсті металдарды,. металл емес пайдалы қазбалардың және құрылыстық тау жыныстарының көлемін, үштен бір бөлігі көмірді қазудың өзіндік салмағын ашық әдіспен елу алпыс пайызға дейін жеделтетіп қазуға жұмсалады. Рудалық өндірісте ашық әдіспен өндіру к а р ь е р л і к, көмір өндірісінде к е с і п тас өндіруде - т а с т ы у а т ы п алады.

Карьер деп аталатын атау – қазып алу әдісінің барлық түрінде де қолданылады. Карьер, қазаншұңқыр оның бүйір бөліктерінің жоғарғы беті горизонтальды кертпе қабаттардан тұрады. Бүйір беттері карьермен шектеледі, оны борт деп атайды. Қазіргі кездегі карьерлердің кертпелі биіктігі 10- 15 метр. Карьерлерлде құрал- жабдықтар горизонтальдық алаңда орналасады, бортың беріктігін қамтамасыз етеді және көлік қозғалысына қызмет етеді. Карьердің тереңдігі пайдалы қазбалардың тереңдігімен пласталардың қуаттылығына қарай анықталады. Біздің елде карьерлердің тереңдігі жүз метрден асады. Темір рудаларының өндірісінде карьерлердлің орташа тереңдігі екі жүз метр. Жеке карьерлерде 320 м ( Сарыбай, Соколов) карьерлердің жобалық тереңдігі 700 – 800 м.



Ашық кен орынының технологиялық өңделуіКен орындарындағы ашық әдіспен өңделудегі өндірістік процестер екі кезеңнен тұрады: жоғарғы дайындық, таулы күрделі, аршу және өндіру жұмыстары деп бөлінеді. Жоғарғы дайындықта орманды кесу, өзендерді бұру, карьерлік алаң бұлақтардан бөлек батпақтарды кептіру жолды өзгерту жұмыстары жатады.

Күрделі таулы жұмыстарға әртүрлі құрылыстық ор қазу, ол жер бетіндегі көліктердің жүруіне арналады және алғашқы өңдеу жұмыстарын жасауға жағдай туғызады.

Аршу жұмыстары ( тау жыныстарынан ) пайдалы қазбаларды алуды қаматамасыз етеді.

Өндірістік пайдалы қазбаларды шығару мақсатында табу жұмыстары орындалады. Мықты кен орындарын өңдеуде және руданың технологиялық үдерістері мынандай негізгі қимыл - әрекеттерден тұрады: 1.Тау массаларын босаңсытады және опыруда бұрғылау қопарыс жұмыстары; 2. Көлік құралдарына ойып алу және тиеу. 3. Тасымалдау; 4. Көлемі симайтындарды 5. Құрылысты және жолды күту; 6. Жөндеу жұмыстары.

Алдын ала опырмай ақ және жыныстарды қопсытпай ақ, жұмсақ жыныстарды опырып өңдеуде және тиеу әдісімен жерді тегістеп (экскавация) өңдейді. Қазіргі кездегі ашық өңдеу кешенді жоғары механикаландырылған жағдайда кәсіпорында оларға жылдам жұмыс істейтін ірі көлемді жоғары өнімді машиналар қолданылады. Әртүрлі тереңдік пен диаметрі бар терең скважинаға кең қолданылатын әдіс қопарылыс жұмыстарымен өңдеу әдісі кең қоланылады., ондаған килограммнан жүздеген тонна қопарғыш заттармен ( аммонит, игдонит т.б) оқталады



Мықты тау жыныстарының өндірісінде ұңғыманы соққылы-айналмалы бұрғымен станоктарымен өндіріледі (темір рудаларының 93 % қопарылысты массадан адымдайтын бұрғылау станоктарымен алынады ).

Арқанды айналмалы бұрғылау станоктары сирек қолданылады; Мықты емес жыныстарда, айналмалы термиялық бұрғылау станоктары қолданылады. Кварц құрамды жыныстарды бұрғылауға термиялық бұрғылау станокторы арналған. Бұрғылау станоктарының механизмдері өз бетімен жүретін платформада орнатылады. Жыныстарды және пайдалы қазбаларды, сонымен бірге, жыныстарды ығыстыру, опыру бір шөмішті экскаватор немесе экскаваторлардың көмегімен өндіріледі; Ығыстыру әдісі шынжырлы, адымдаушы, теміржолдық болып бөлінеді; Жұмыс істеу механизмнің құрылымы механикалық күрек кері күректер, драглайн (арқанды- шөмішті экскаватор ) және грейферлік экскаваторлар. Аршгу жұмыстарында көлік жүйесі жоқ өндіруде роторлы экскаваторлар қолданылады. Экскаваторларды басқару қондырғымен машинистің кабинасында атқарылады.

Қазіргі уақытта үлкен қуатты құрал жабдықтар қолданылады, мысалы, шөміш сиымдылығы 40, 65, 100 м3 драглайндар ЭШ -406, ЭШ -65, ЭШ-100, ЭШ-100/125 . Отандық машина құрылысында жаңа буынды роторлы экскаваторлар, өнімділігі 1600, 3150, 5250 м3/ сағ. көмір қималарына арналып, игерілуі керек. Тау массаларын тасымалдау теміржол, автомобиль, сирек болса да конвейерлі ауалы- арқандық және арқанды көлікердің көмегімен іске асырылады. Локомотив ретінде теміржолдық көліктер электро – және тепловоздар пайдаланылады. Автомобильдік көлік ретінде жолсыз жерлерде сыйымдылығы үлкен автосамосвалдар (Белаз, КРАЗ және т.б.) пайдаланылады. Самосвалдардың орташа жүк көтеру сыйымдылығы 60 тоннаға дейін, кейбір жағдайларда одлан да көп болады.

Ашық таулы жұмыстарда іс жүзінде гидравликалық және гидромеханикалық тәсілмен өндірісте қолданады.

Гидравликалық өндірістегі тәсілдер тау массаларын қопару, ал тасымалдау су энергиясының есебімен іске асырылады. Жабдықтар ретінде гидромониторлық қондырғылардағы 2,5 және 20 атмосфералық қысыммен жерді соратын снарядттар қолданылады.

Гидромеханикалық тәсілде жыныстарды оңай шаятын өңдеуде гидромониторлар, қиын шайылатын, бос қыратын гидромониторлар немесе бульдозерлермен өндіріледі. Тау массаларын тасымалдау жер снарядттары арқылы іске асады. Жер асты пайдалы қазбаларын арнаулы тәсілдермен өндіру жүзбе драктармен және жер снарядтармен істелінеді.


Эта страница нарушает авторские права

allrefrs.ru - 2019 год. Все права принадлежат их авторам!